Það eru góð tíðindi að 12 mánaða börn fædd í ágúst 2025 fái leikskólapláss í haust í Kópavogi. Sérstakar hamingjuóskir til þeirra foreldra sem höfðu þá framsýni að eignast barn akkúrat á réttum tíma, eins og Silja vinkona mín. En við skulum líka tala hreint út það hvernig þessum árangri er náð.

Árangursmælingar

Sjálfstæðisflokkurinn í Kópavogi fagnar árangri. Ég set þó spurningarmerki við hvernig þeim árangri var náð. Árangurinn náðist ekki vegna þess að leikskólaplássum fjölgaði umtalsvert eða vegna þess að biðlistar hurfu. Hann náðist með því að minnka viðveru barnanna.

Það er gott að starfsumhverfi leikskólanna sé að batna og við verðum að standa vörð um það. En það er ekki nóg að laga kerfið með plástrum ef reikningurinn endar alltaf hjá foreldrum og kalla það árangur með upphrópunum í fjölmiðlum í aðdraganda kosninga. Þegar foreldrar neyðast til að stytta viðveru barna sinna vegna fjárhagslegra þvingana og þurfa að draga úr starfshlutfalli eða treysta á baklandið (sem þó aðeins sumir eiga), þá minnkar auðvitað álagið á undirmönnuðu og undirfjármagnaða kerfinu.

Í Kópavogi sjáum við líka í fyrsta sinn í langan tíma fækkun á barnafjölskyldum. Færri börn skila okkur einmitt líka minni eftirspurn. Þetta er þó skammgóður vermir þar sem við vitum að foreldrar ungra barna eru stærsta tekjulind sveitafélaganna ef við horfum til langtímabúsetu.

Við í Viðreisn viljum sjá raunverulegan árangur. Hann næst ekki þegar færri geta nýtt þjónustuna. Hann næst þegar allar fjölskyldur geta treyst því að börnin þeirra fái leikskólapláss og góða þjónustu án þess að það velti fjárhagslegu og skipulagslegu álagi yfir á heimilin.

Getnaðarsigur

Mér þætti áhugavert að fá upplýsingar um hversu gömul elstu börnin eru sem loksins fá leikskólapláss í haust. Það segir okkur miklu meira um raunverulega stöðu mála.

Ég þekki dæmi um börn fædd sumarið 2024 sem eru nú loksins að fá boð um leikskólapláss og verða því orðin tveggja ára þegar leikskólagangan hefst. Sonur minn, fæddur að hausti, komst sjálfur ekki inn fyrr en tæplega tveggja ára, núna í fyrra. Það skiptir nefnilega máli hvoru megin við línuna barn lendir.

Það eru því enn fjölskyldur sem sitja eftir og draga stutta stráið og hittu ekki inn í árangursmælinguna. Fjölskyldur sem neyðast til að brúa bilið með dagforeldrum, skertu starfshlutfalli eða með því að teygja sig fjárhagslega langt umfram það sem eðlilegt getur talist, mega ekki gleymast. Það verður að tala til þeirra líka.

Við í Viðreisn viljum mæta þessum hópi betur. Ef fjölskyldur þurfa að nýta önnur dagvistunarúrræði vegna skorts á leikskólaplássi á bærinn að tryggja að þær greiði sambærilegt gjald og fyrir leikskóla. Það er einfaldlega sanngirnismál. En til hamingju Silja með leikskólaplássið!

Höfundur er oddviti Viðreisnar í Kópavogi.