Inga of upp­tekin til að funda: „Við höfum ekki fjár­magn, engan stuðning“

„Við stefnum á að loka 1. maí. Við höfum ekki fjármagn, engan stuðning,“ segir Berglind Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri Foreldrahúss. 

Foreldrahús, sem fagnar fjörutíu ára afmæli í ár, tekur á móti 1500 til 1800 foreldrum ár hvert í ráðgjöf vegna vímuefnavanda um sex hundruð ungmenna. Um er að ræða snemmtæka íhlutun sem foreldrar geta nýtt sér hafi þau áhyggjur af því að barn þeirra sé að leiðast út í vímuefnanotkun. 

Sædís nýtti sér sjálf úrræðið þegar elsti sonur hennar var á „gráu svæði“ líkt og hún lýsir því.

„Maður var ráðvilltur, varnarlaus og vanmáttugur. Ég var að berjast í kerfinu um stuðning fyrir hann, bæði í skóla og í samfélaginu. Svo var mikill ótti því við vorum með yngri systkini og það reyndi líka mikið á þau að hafa hann á þessum stað,“ segir Sædís.

„Svo frétti ég frá vinkonu minni af Foreldrahúsi sem ráðleggur mér að fá viðtal. Ég hitti á yndislega konu, sem er enn ráðgjafi í dag, og hún er með ofboðslega mikla reynslu.“

Sædís fékk bæði einstaklingsviðtöl og komst í hóp mæðra sem áttu í sömu erfiðleikum og hún. Með þeirra Jóhanna Jóna Gunnlaugsdóttir og Halldóra Ingibergsdóttir en allar þrjár skrifuðu saman grein á Vísi þar sem þær vekja athygli á stöðu Foreldrahúss.

Þá stendur Sædís fyrir undirskriftarlista þar sem skorað er á stjórnvöld að styðja við starfsemi Foreldrahúss og koma í veg fyrir lokun þess. Listann má sjá hér.

Inga of upptekin til að funda

Síðast var rætt við Berglindi fyrir um mánuði síðan og þá höfðu bæði heilbrigðisráðuneytið og félags- og húsnæðismálaráðuneytið hafnað beiðni hennar um styrk. Ekki hafði náðst í Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra.

„Hún hefur ekki tíma fyrir fund, einu svörin sem ég fæ er að hún hafi ekki tíma fyrir fund,“ segir Berglind.

Fjárstuðningur ríkisins sér um hluta rekstursins en einnig fá þau styrki frá Reykjavíkurborg og almenn framlög frá fólki. Fjárstuðningur ríkisins hefur lækkað umtalsvert síðustu ár, árið 2024 fengu þau ríflega þrjátíu milljónir og 2025 svo tólf milljónir í fyrra. 

„Við þurftum að setja upp gjöld á sínum tíma því að styrkurinn frá ríkinu minnkaði verulega. En það dugar ekki því það eru svo fáir sem greiða. Við erum með samning við Reykjavíkurborg svo allir fá ókeypis þar, þetta dugar ekki.“

Hún furðar sig á því að hafa ekki verið boðuð í neitt samtal og fái því ekki að vita hvers vegna ríkið vilji ekki styðja starfsemina.

„Nú hef ég talað við hina ýmsu ráðherra frá árinu 2015 og það hefur alltaf verið samtal. Þessi ríkisstjórn, þeir valdhafar sem eru núna hafa ekki sérstakan áhuga á að tala við okkur,“ segir Berglind.

Ekkert plan

Lokunin leggist afar illa í þá sem nýti sér þjónustuna þar sem engin sams konar þjónusta er í boði. Svo virðist sem ríkið ætli ekki að taka við starfseminni og bjóða upp á álíka svo foreldrar og börn verða skilin eftir með engan stuðning.

„Ef það væri eitthvað plan væri búið að kynna það fyrir okkur en þeir segja það ekki einu sinni og þá hljómar það eins og það sé ekkert plan,“ segir Berglind.

Álíka stuðningur standi fullorðnum til boða en ekkert sams konar úrræði sé fyrir börn, það er að segja úrræði sem sjái um snemmtæka íhlutun. Úrræði ríkisins líkt og Stuðlar séu einungis fyrir börn sem eru langt gengin í vímuefnaneyslu.

„Það er skaðaminnkandi fyrir allt samfélagið og börnin og fjölskyldurnar þurfa ekki að fara í gegnum þá píslargöngu sem það er að eiga barn í neyslu.“