Mál­frelsi, meið­yrði og mútugreiðslur

„Tekið er fram að tjáningarfrelsi hennar sé ekki heft heldur sé henni frjálst „að viðhafa hver þau ósannindi sem henni hugnast“. Hins vegar verði hún að ábyrgjast þau fyrir dómi.“ ^[1]

Þessi einstaklega Orwellísku orð kjarna fullkomlega sýn alltof margra á vinstri væng stjórnmálanna á málfrelsi og skoðanafrelsi almennt. Ítrekað er því haldið fram að málfrelsi, og þar með skoðanafrelsi, sé ekki skert þegar orðræðu almennings eru settar skorður af hinu opinbera. „Frelsi til tjáningar en ekki frelsi frá afleiðingum“ er slagorð sem maður rekst reglulega á ráfi maður óvart inn á umræðusvæði vinstri manna á netinu. Þetta er augljóslega rangt. Eigir þú í hættu á að vera refsað af hinu opinbera fyrir tiltekin ummæli ertu bersýnilega ekki frjáls til að láta frá þér ummælin – ekki nema í mjög svo heimspekilegum skilningi.

Lög gegn meiðyrði eru takmörkun á málfrelsi fólks. Þó má færa rök fyrir því að slík takmörkun sé réttlætanleg. Sjálfur er ég sammála því. Þó þarf að halda því til haga að það er grundvallarmunur á því að fullyrða um eitthvað og að álykta. Það er skiljanlegt að vilja takmarka rétt fólks til þess að halda fram sekt einhvers, hafi ekki verið sýnt fram á það í gegnum dómstóla, en sá sem sætir slíkum ásökunum getur oft á tíðum ekki hrakið þær þar sem erfitt getur verið að sanna að eitthvað hafi ekki gerst. Það er hins vegar annað að vilja takmarka rétt fólks til þess að draga ályktun út frá upplýsingum og gögnum og tjá hana. Slíkt er ekki réttlætanlegt í samfélagi sem virðir sannleiksleitina og frelsi einstaklingsins – með öðrum orðum, frjálslyndu samfélagi.

Í viðtali við Guðrúnu Hafsteinsdóttur í Spursmálum 28. nóvember lýsti Guðrún því fram að hún „leiði að því líkum“ að samtökin Solaris hafi beitt mútugreiðslum til að koma Palestínsku fólki yfir til Egyptalands. Þetta er auðvitað fullkomlega eðlileg ályktun vitandi það að samtökin söfnuðu pening til þess að koma fólki í gegnum ein lokuðustu landamæri heims á svæði þar sem mútugreiðslur eru algengar og gífurleg reynsla er af smygli yfir þessi tilteknu landamæri og að samtökin hafa ekki, að því er ég best veit, útskýrt í hvað peningurinn fór né heldur hvernig nákvæmlega þau fengu það í gegn að fá þessu fólki hleypt yfir landamærin.

Ég hef áður skrifað hér um mikilvægi málfrelsis og þá skoðun mína að stigmagnandi aðför að málfrelsi í okkar litla frjálsa horni þessa heims sé okkar helsta ógn samtímans. ^[2] Án málfrelsis er ekkert réttlæti. Enginn sannleikur. Engar framfarir. Aðeins hnignun, óréttlæti og fáfræði. Það er allra okkar sem vilja búa áfram í frjálsu samfélagi að standa vörð um þessa grundvallarforsendu þess.

Höfundur er tölvunarfræðingur.

^[1] https://www.visir.is/g/20262863313d/gudrunu-frjalst-ad-fara-med-osannindi-en-thurfi-ad-abyrgjast-fyrir-domi 

^[2] https://www.visir.is/g/20252812216d/malfrelsi