Einn mánuður af átökum: Börn gjalda mest fyrir stríðið í Mið-Austurlöndum Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar 28. mars 2026 08:00 Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Tótla I. Sæmundsdóttir Mest lesið Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun Hættum að tala um sameiningu! Liv Aase Skarstad Skoðun Ofbeldislýður í sauðagæru Huginn Þór Grétarsson Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir Skoðun Borgarlínublekkingar Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi Einar Jóhannes Guðnason Skoðun Skoðun Skoðun Má vera gamalt ef það hentar mér Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen skrifar Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson skrifar Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar Skoðun Látum fiskhjallana standa Hrafn Ægir Bergsson skrifar Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Hættum að tala um sameiningu! Liv Aase Skarstad skrifar Skoðun Borgarlínublekkingar Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar Skoðun Aukum nærþjónustu í Urriðaholti Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Ég er ekki torfkofamatur Rakel Hinriksdóttir skrifar Skoðun Aðför að einkabílnum hættir? Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Heimur án höggdeyfis Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Börnin í fyrsta sæti Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Setjum lakk á litlaputta og segjum um leið ÉG LOFA Hallgrímur Helgason skrifar Skoðun Sumarið kemur alltaf á óvart í Kópavogi Hildur María Friðriksdóttir,Örn Arnarson skrifar Skoðun ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Kópavogsmódelið er lausn sem virkar Karen Rúnarsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldislýður í sauðagæru Huginn Þór Grétarsson skrifar Skoðun Aðlögun er hluti af aðildarferlinu Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Já í ágúst getur gefið gott tækifæri til að tryggja betur lífsgæði komandi kynslóða Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Takk fyrir lánið, Elliðaárdalur! Heiða Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Lesblindir og tæki skólanna Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Foreldrahús – enn eitt fórnarlamb ríkisstjórnarinnar Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Sparnaður eða sóun? Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Símenntun er nauðsyn – ekki lúxus Fríða Rós Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Blár, rauður, gulur og C+ Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi.
Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun
Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar
Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar
Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar
Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Skoðun Já í ágúst getur gefið gott tækifæri til að tryggja betur lífsgæði komandi kynslóða Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir skrifar
Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun