Notuðu mynda­vélar klerka­stjórnarinnar til að fella Khamenei

Þetta er þrátt fyrir að leiðtogar klerkastjórnarinnar hafi ítrekað verið varaðir við slæmu netöryggisástandi í tengslum við myndavélar þessar, samkvæmt viðtölum sem blaðamenn AP fréttaveitunnar hafa tekið og skjölum sem þeir hafa skoðað.

Hakkaðar myndavélar voru meðal annars notaðar þegar Ali Khamenei, fyrrverandi æðstiklerkur Íran, var ráðinn af dögum. Ísraelar hafa lagt mikið kapp á að ráða háttsetta embættismenn, herforingja og leiðtoga öryggissveita klerkarinnar af dögum.

Sjá einnig: Reyna að ryðja leiðina fyrir Írani en gætu eflt herinn

Búið er að koma tugum þúsunda myndavéla fyrir í Tehran vegna mótmæla þar og fóru fyrst að berast fregnir af því að Ísraelar hefðu hakkað hluta þeirra árið 2021. Í fyrra varaði háttsettur embættismaður svo opinberlega við því að Ísraelar gætu notað þessar myndavélar og að mikil ógn stafaði af þeim.

Eins og bent er á í grein AP gerðist það árið 2001 að stjórnarandstæðingar frá Íran láku upptökum af öryggisvörðum misþyrma föngum í Evin-fangelsinu. Árið 2022 sagðist annar hópur hafa komist í rúmlega fimm þúsund myndavélar í Tehran og birtu gífurlegt magn af upptökum úr þeim.

Í tólf daga stríðinu svokallaða síðasta sumar eru Ísraelar svo sagðir hafa notað myndavélar í Tehran til að staðsetja fund þjóðaröryggisráðs Íran og gera árás á þann stað. Masoud Pezeshkian, forseti, særðist í árásinni.

Síðan þá hefur notkun klerkastjórnarinnar á öryggis- og eftirlitsmyndavélum eingöngu aukist og þá að miklu leyti vegna umfangsmikilla mótmæla gegn stjórninni. Myndavélar hafa einnig verið notaðar til að bera kennsl á konur sem bera ekki höfuðklúta, svo eitthvað sé nefnt.

Vegna viðskiptaþvingana hafa Íranir haft takmarkað aðgengi að vestrænum búnaði og hugbúnaði og hafa þess í stað þurft að reiða sig á eldri stýrikerfi og myndavélar frá Kína.

Mikil fjölgun og lélegt öryggi

Þetta er ekki einstakt fyrir Íran. Öryggissérfræðingar hafa um árabil varað við því að öryggis- og eftirlitsmyndavélar séu margar illa varðar fyrir tölvuárásum. Þrátt fyrir það fjölgar þeim gífurlega hratt en sérfræðingur sem AP ræddi við sagðist hafa fundið nærri því þrjár milljónir alfarið óvarðra myndavéla víðsvegar um heiminn fyrr á þessu ári. Þar af voru nærri því tvö þúsund í Íran.

Sérfræðingar áætla að finna megi rúmlega milljarð öryggis- og eftirlitsmyndavéla víðsvegar um heiminn. Fjöldi þeirra hafi þrefaldast á áratug og þeim fjölgi um hundruð milljónir á hverju ári.

Myndavélarnar eru í mörgum tilfellum auglýstar á þann veg að notendur geta komið þeim fyrir og notað þær gegnum síma sína. Þær eru oft gífurlega viðkvæmar fyrir tölvuárásum og margir notendur setja ekki einu sinni upp lykilorð fyrir þær, eða sækja og setja upp öryggisuppfærslur, þegar þess þarf.

Þess vegna eiga hakkarar í mörgum tilfellum auðvelt með að verða sér úti um aðgengi að þessum myndavélum. Oft þurfa þeir einfaldlega að slá inn lykilorðið 1234.

Umfangsmeiri eftirlitskerfi sem eiga ekki að vera tengd netinu geta einnig verið viðkvæm, þar sem útsendarar leyniþjónusta þurfa eingöngu að ná til einhvers eins sem að þeim kemur og fá hann til að opna leið inn í kerfið.

Gervigreindin auðveldar eftirlit

Þróun gervigreindar hefur gert starfsmönnum leyniþjónusta, hermönnum og öðrum auðveldara að nýta sér þessar myndavélar. Hægt er að nota gervigreind til að spæna í gegnum aragrúa af myndefni, sem myndi taka manneskjur mun lengri tíma að skoða, og bera þar kennsl á fólk, bíla og önnur skotmörk.

Með tiltölulega einfaldri fyrirspurn getur gervigreind farið yfir fjöldann af útsendingum og fundið það sem leitað er að, nærri því í rauntíma.

Heimildarmenn AP segja að Ísraelar hafi notað myndavélar í Tehran til að kortleggja ferðir embættismanna og mun að minnsta kosti ein myndavél sem þeir notuðu hafa sýnt bílastæði við lóðina þar sem ráðamenn Íran komu saman, sama stað og Khamenei var felldur.

Hann sagði einnig að árásin á þessa lóð hafi verið skipulögð yfir langt skeið en þegar í ljós kom að Khamenei og margir af helstu leiðtogum klerkastjórnarinnar yrðu þarna að morgni laugardagsins 28. febrúar hafi verið ákveðið að framkvæma hana.