Raun­veru­leg saga Rot­hschild: Stríð, goð­sagnir og ævintýra­leg auð­æfi

Á netinu má jafnvel finna fullyrðingar um að ættin eigi 500 trilljónir evra, stjórni seðlabönkum heimsins og að aðeins „hinir ósigrandi þrír“ standi utan kerfisins: Norður-Kórea, Íran og Kúba. Kenningarnar tengja Rothschild-fjölskylduna líka við hina meintu Nýju heimsskipan (NWO) og alræði hennar.

Í nýjasta þætti Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í söguna á bak við mýtuna sem reynist allfjarri þeim heimsyfirráðum sem samsæriskenningarnar lýsa.

Upphaf ættarveldis

Raunveruleg saga ættarinnar hefst í gyðingahverfinu í Frankfurt á 18. öld. Þar ólst ættfaðirinn Mayer Amschel Rothschild upp við erfiðar aðstæður í húsi sem bar merki rauðs skjaldar sem ættin dregur nafn sitt af, Zum Roten Schild. Gyðingar voru víða útilokaðir frá iðngildum og hefðbundnum atvinnugreinum á sama tíma og kristnir menn höfðu um aldir litið á vaxtatöku sem siðferðilega vafasama. Í þeirri stöðu varð lánastarfsemi og milliganga um fjármál eitt af fáum sviðum þar sem gyðingar gátu tryggt sér afkomu og skapað tengsl.

Lykillinn að uppgangi Mayers var að hann komst í náin viðskipti við Vilhjálm prins af Hesse sem græddi stórfé á því að leigja Bretum hermenn í frelsisstríði Bandaríkjanna. Mayer sá síðan um að ávaxta fé prinsins og koma því í skjól þegar Napóleon fór að umbylta Evrópu.

Til að stækka veldið sendi Mayer syni sína fimm til helstu höfuðborga Evrópu og lagði grunn að því sem má kalla fyrstu fjölþjóðlegu bankasamsteypuna. Með hraðboðum, hestum, bátum og bréfdúfum, nokkurs konar interneti 19. aldar, byggðu bræðurnir upp upplýsingaforskot sem nýttist meðal annars í Napóleonsstríðunum. Fjölskyldan græddi gríðarlega á tímabilinu og jókst þar með líka pólitískt vægi þeirra.

Waterloo-mýtan krufin

Orrustan við Waterloo 1815 er eins konar upprunasaga margra goðsagna um Rothschild. Í vinsælli frásögn er Nathan Rothschild sagður hafa vitað úrslitin á undan öllum og látið líta út fyrir að Bretar hefðu tapað með því að selja ríkisskuldabréf í stórum stíl. Þetta hafi hrundið af stað skelfingu í kauphöllinni sem leiddi til algjörs hruns bréfanna og þá hafi Nathan keypt allt upp á útsöluverði, áður en sigurfréttir bárust.

Í Skuggavaldinu er þessi saga sett í samhengi og dregin í efa. Hún festist í sessi á 19. öld í andgyðinglegum áróðri, þar sem Rothschild var gerður að táknmynd „leynilegs fjármálavalds“ sem græði á óförum annarra. Seinna var hún endurunnin í enn grófari áróðri, meðal annars hjá nasistum, og varð þannig eins konar mót fyrir seinni tíma samsæriskenningar um gyðinga og bankakerfið.

Sagan lifir líka vegna þess að hún smellpassar inn í þá hugmynd að einhverjir „bak við tjöldin“ stýri stríðum og kreppum. Nathan hafði vissulega forskot því hann fékk verðmætar upplýsingar á undan öðrum og hagnaðist gríðarlega á því, en ekki endilega með því svindli sem mýtan lýsir.

Hægt er að hlusta á þáttinn í heild sinni á helstu hlaðvarpsveitum.