Lögleiða þurfi netspilun til að ná stjórn á ástandinu Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 11. nóvember 2025 11:03 Bryndís Hrafnkelsdóttir forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. Vísir/Arnar Umfang ólöglegrar starfsemi á íslenskum peningaleikjamarkaði fer vaxandi og milljarðar streyma úr landi vegna þessa. Á sama tíma eru engin úrræði í boði hérlendis til ábyrgrar spilunar. Lögleiða þarf netspilun hér á landi, ná stjórn á markaðnum, efla neytendavernd, styrkja varnir gegn peningaþvætti og tryggja samfélagslegan ávinning. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Happdrættis Háskóla Íslands sem ber heitið Í takti við tímann - íslenski peningamarkaðurinn í alþóðlegum samanburði og leiðin að sjálfbærum markaði. Þar kemur meðal annars fram að vegna skorts á skýru regluverki og virku eftirliti sé áætlað að ríkissjóður verði af tíu til ellefu milljörðum króna árlega. 36 til 39 milljarðar streymi árlega frá Íslendingum til rekstraraðila erlendra ólöglegra peningaleikjasíða. Til að bregðast við þessari stöðu eru í skýrslunni dregnar fram það sem sagðar eru vera raunhæfar leiðir til úrbóta sem byggi á reynslu annarra Evrópuríkja. Þær geti nýst sem viðmið fyrir íslensk stjórnvöld og fela meðal annars í sér endurskoðun á peningaleikjamarkaðnum, lögleiðingu netspilunar, eflingu forvarna, meðferðarrúræða og rannsókna, að tryggja rekstrargundvöll núverandi sérleyfishafa, sanngjarnt og gagnsætt fyrrikomulag skattheimtu af peningaleikjum, eftirlit með peningaleikjastarfsemi, innleiðingu rafrænnar auðkenningar og miðlægar skráningar og markvissar aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi. „Markmiðið er ekki að banna starfsemina heldur að ná stjórn á henni og koma á skýru og ábyrgu regluverki í samræmi við það sem tíðkast í öðrum Evrópuríkjum,“ segir Bryndís Hrafnkelsdóttir, forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. „Markmiðið er að uppfylla alþjóðlegar kröfur um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, efla neytendavernd og vernda börn og viðkvæma hópa og tryggja að jafnvægi verði milli tekjuöflunar og að starfsemin verði til hagsbóta fyrir samfélagið í heild.“ Stjórnvöld verða að grípa til markvissra aðgerða til að stöðva ólöglega starfsemi, líkt og gert hefur verið í nágrannaríkjum. Þar á meðal eru aðgerðir eins og að loka fyrir greiðsluflæði til ólöglegra rekstraraðila, hindra aðgang að ólöglegum vefsíðum og lénum, fylgja eftir banni við auglýsingum slíkra aðila og efla samhæfingu eftirlitsstofnana við framkvæmd þessara aðgerða. Nýttar til peningaþvættis og beint gegn börnum Fram kemur í skýrslunni að ólögleg starfsemi erlendra peningaleikjasíðna hafi á undanförnum árum tekið yfir stóran hluta íslenska peningaleikjamarkaðarins. Skortur sé á skýru regluverki og eftirliti og því verði ríkissjóður af milljörðum. Vísbendingar eru um að síðurnar séu nýttar til peningaþvættis, sem gerir íslenskum stjórnvöldum erfitt fyrir að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ágóðinn af starfseminni rennur óhindrað í vasa erlendra aðila og ríkissjóður verður af milljörðum króna í skatttekjur og leyfisgjöld. Í skýrslunni kemur einnig fram að neytendavernd hér á landi er ófullnægjandi og úrræði til ábyrgrar spilunar nánast engin. Markaðssetning ólöglegu rekstraraðilanna beinist sérstaklega að ungmennum og viðkvæmum hópum, sem eru útsettari fyrir spilavanda. Afleiðingarnar birtast í aukinni skuldasöfnun og félagslegum vanda, einkum meðal yngri aldurshópa. Ólöglega starfsemin grefur jafnframt undan rekstrargrundvelli innlendra leyfishafa og þeirri þjóðarsátt sem ríkt hefur um samfélagslegt framlag þeirra. HHÍ_Í_takt_við_tímannPDF1.6MBSækja skjal Fjárhættuspil Fjármál heimilisins Mest lesið Eru karlmenn í jakkafötum á undanhaldi? Atvinnulíf Markaðsstjóri Domino's á Íslandi hættur Viðskipti innlent Umsóknum synjað og kurr í greininni Viðskipti innlent Jóhann Ingi til Securitas Viðskipti innlent Gagnastuldur af Booking sé fullkomið hráefni í markviss netsvik Viðskipti innlent Ríflega 7.500 sóttu um 200 sumarstörf Viðskipti innlent Heimilar ráðherra að ákvarða hámarksverð eldsneytis Viðskipti innlent Ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna Viðskipti innlent Vilja að skattahvatar fyrir tækni- og hugverkaiðnað verði festir í sessi Viðskipti innlent „Bílastæðið er fyrsta upplifun viðskiptavinarins“ Samstarf Fleiri fréttir Markaðsstjóri Domino's á Íslandi hættur Jóhann Ingi til Securitas Umsóknum synjað og kurr í greininni Gagnastuldur af Booking sé fullkomið hráefni í markviss netsvik Heimilar ráðherra að ákvarða hámarksverð eldsneytis Vilja að skattahvatar fyrir tækni- og hugverkaiðnað verði festir í sessi Ríflega 7.500 sóttu um 200 sumarstörf Ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna Eimskip ákært vegna sölu tveggja skipa Yngri en 30 ára neikvæðust í garð annarra samgöngumáta en einkabíls Máttu fella úr gildi skráningu Stripadvisor Spá enn vaxtahækkun í maí Valdís tekur við sem formaður KÍÓ Lækka vask á eldsneyti og sjá til þess að verðlækkanir skili sér strax Nýr forstjóri Deloitte fundinn Fyrirkomulagið beinlínis til að komast fram hjá lögum Kynna aðgerðir gegn verðbólgu á morgun Origo kaupir Maven Áfrýja og segja dóminn ekki skýra viðvarandi óvissu Stuggað við einokun á hljóðbókamarkaði „Það sér hver heilvita maður að það er algjör tímaskekkja“ Forvarnarsamtök fagna en vínsalar láta dóminn ekki stoppa sig Ein belja varð Vilhjálmi í Smáríkinu að falli Krefja Björgólf og Birgi um hundruð milljóna vegna njósnanna Þrettán prósent hækkun á bensíni að mestu vegna Íransstríðs Taka loks við reiðufé tuttugu mánuðum frá opnun Ballið búið hjá Húrra Reykjavík Hvað á að gera við fermingarpeningana? Farþegum fjölgaði á milli ára í mars Tækifæri í vátryggingakerfi til að draga úr verðbólgu Sjá meira
Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Happdrættis Háskóla Íslands sem ber heitið Í takti við tímann - íslenski peningamarkaðurinn í alþóðlegum samanburði og leiðin að sjálfbærum markaði. Þar kemur meðal annars fram að vegna skorts á skýru regluverki og virku eftirliti sé áætlað að ríkissjóður verði af tíu til ellefu milljörðum króna árlega. 36 til 39 milljarðar streymi árlega frá Íslendingum til rekstraraðila erlendra ólöglegra peningaleikjasíða. Til að bregðast við þessari stöðu eru í skýrslunni dregnar fram það sem sagðar eru vera raunhæfar leiðir til úrbóta sem byggi á reynslu annarra Evrópuríkja. Þær geti nýst sem viðmið fyrir íslensk stjórnvöld og fela meðal annars í sér endurskoðun á peningaleikjamarkaðnum, lögleiðingu netspilunar, eflingu forvarna, meðferðarrúræða og rannsókna, að tryggja rekstrargundvöll núverandi sérleyfishafa, sanngjarnt og gagnsætt fyrrikomulag skattheimtu af peningaleikjum, eftirlit með peningaleikjastarfsemi, innleiðingu rafrænnar auðkenningar og miðlægar skráningar og markvissar aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi. „Markmiðið er ekki að banna starfsemina heldur að ná stjórn á henni og koma á skýru og ábyrgu regluverki í samræmi við það sem tíðkast í öðrum Evrópuríkjum,“ segir Bryndís Hrafnkelsdóttir, forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. „Markmiðið er að uppfylla alþjóðlegar kröfur um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, efla neytendavernd og vernda börn og viðkvæma hópa og tryggja að jafnvægi verði milli tekjuöflunar og að starfsemin verði til hagsbóta fyrir samfélagið í heild.“ Stjórnvöld verða að grípa til markvissra aðgerða til að stöðva ólöglega starfsemi, líkt og gert hefur verið í nágrannaríkjum. Þar á meðal eru aðgerðir eins og að loka fyrir greiðsluflæði til ólöglegra rekstraraðila, hindra aðgang að ólöglegum vefsíðum og lénum, fylgja eftir banni við auglýsingum slíkra aðila og efla samhæfingu eftirlitsstofnana við framkvæmd þessara aðgerða. Nýttar til peningaþvættis og beint gegn börnum Fram kemur í skýrslunni að ólögleg starfsemi erlendra peningaleikjasíðna hafi á undanförnum árum tekið yfir stóran hluta íslenska peningaleikjamarkaðarins. Skortur sé á skýru regluverki og eftirliti og því verði ríkissjóður af milljörðum. Vísbendingar eru um að síðurnar séu nýttar til peningaþvættis, sem gerir íslenskum stjórnvöldum erfitt fyrir að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ágóðinn af starfseminni rennur óhindrað í vasa erlendra aðila og ríkissjóður verður af milljörðum króna í skatttekjur og leyfisgjöld. Í skýrslunni kemur einnig fram að neytendavernd hér á landi er ófullnægjandi og úrræði til ábyrgrar spilunar nánast engin. Markaðssetning ólöglegu rekstraraðilanna beinist sérstaklega að ungmennum og viðkvæmum hópum, sem eru útsettari fyrir spilavanda. Afleiðingarnar birtast í aukinni skuldasöfnun og félagslegum vanda, einkum meðal yngri aldurshópa. Ólöglega starfsemin grefur jafnframt undan rekstrargrundvelli innlendra leyfishafa og þeirri þjóðarsátt sem ríkt hefur um samfélagslegt framlag þeirra. HHÍ_Í_takt_við_tímannPDF1.6MBSækja skjal
Fjárhættuspil Fjármál heimilisins Mest lesið Eru karlmenn í jakkafötum á undanhaldi? Atvinnulíf Markaðsstjóri Domino's á Íslandi hættur Viðskipti innlent Umsóknum synjað og kurr í greininni Viðskipti innlent Jóhann Ingi til Securitas Viðskipti innlent Gagnastuldur af Booking sé fullkomið hráefni í markviss netsvik Viðskipti innlent Ríflega 7.500 sóttu um 200 sumarstörf Viðskipti innlent Heimilar ráðherra að ákvarða hámarksverð eldsneytis Viðskipti innlent Ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna Viðskipti innlent Vilja að skattahvatar fyrir tækni- og hugverkaiðnað verði festir í sessi Viðskipti innlent „Bílastæðið er fyrsta upplifun viðskiptavinarins“ Samstarf Fleiri fréttir Markaðsstjóri Domino's á Íslandi hættur Jóhann Ingi til Securitas Umsóknum synjað og kurr í greininni Gagnastuldur af Booking sé fullkomið hráefni í markviss netsvik Heimilar ráðherra að ákvarða hámarksverð eldsneytis Vilja að skattahvatar fyrir tækni- og hugverkaiðnað verði festir í sessi Ríflega 7.500 sóttu um 200 sumarstörf Ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna Eimskip ákært vegna sölu tveggja skipa Yngri en 30 ára neikvæðust í garð annarra samgöngumáta en einkabíls Máttu fella úr gildi skráningu Stripadvisor Spá enn vaxtahækkun í maí Valdís tekur við sem formaður KÍÓ Lækka vask á eldsneyti og sjá til þess að verðlækkanir skili sér strax Nýr forstjóri Deloitte fundinn Fyrirkomulagið beinlínis til að komast fram hjá lögum Kynna aðgerðir gegn verðbólgu á morgun Origo kaupir Maven Áfrýja og segja dóminn ekki skýra viðvarandi óvissu Stuggað við einokun á hljóðbókamarkaði „Það sér hver heilvita maður að það er algjör tímaskekkja“ Forvarnarsamtök fagna en vínsalar láta dóminn ekki stoppa sig Ein belja varð Vilhjálmi í Smáríkinu að falli Krefja Björgólf og Birgi um hundruð milljóna vegna njósnanna Þrettán prósent hækkun á bensíni að mestu vegna Íransstríðs Taka loks við reiðufé tuttugu mánuðum frá opnun Ballið búið hjá Húrra Reykjavík Hvað á að gera við fermingarpeningana? Farþegum fjölgaði á milli ára í mars Tækifæri í vátryggingakerfi til að draga úr verðbólgu Sjá meira