Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Körfubolti Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Golf Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Handbolti Sakaði Luke Littler um dónaskap Sport Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest Sport Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Íslenski boltinn Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Íslenski boltinn Mickelson neyðist til að sleppa Masters Golf Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Sport „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Fleiri fréttir Dóttir Schumachers rýfur þögnina eftir þrettán ár Breiðablik - FH | Önnur tilraun til að krýna meistara meistaranna Isak gæti spilað á móti Man City um helgina og Salah er heill Draumabyrjun hjá Lindu Líf í atvinnumennskunni Enzo Fernandez verður í agabanni í næstu tveimur leikjum Chelsea Fyrrverandi markakóngur HM lagður inn á sjúkrahús Segir að frændi sinn sé algjör hálfviti inni á vellinum „Ofboðslega stórir skór að fylla“ Sakaði Luke Littler um dónaskap Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfu og hvaða lið ætla í ensku úrvalsdeildina? Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Mickelson neyðist til að sleppa Masters Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest „Fallegt að sjá liðið stíga saman upp og taka skref áfram“ Mæta meisturum Arsenal eftir sigur í framlengingu Uppgjörið:Valur - Keflavík 75-78| Keflavík stelur heimavellinum í fyrsta leik Orri öflugur en staða Sporting viðkvæm „Allt í einu var munurinn orðinn alltof mikill“ Ásgeir Karl og Tristan Máni unnu brons á EM Elín Klara markahæst og undanúrslit blasa við Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Körfubolti Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Golf Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Handbolti Sakaði Luke Littler um dónaskap Sport Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest Sport Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Íslenski boltinn Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Íslenski boltinn Mickelson neyðist til að sleppa Masters Golf Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Sport „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Fleiri fréttir Dóttir Schumachers rýfur þögnina eftir þrettán ár Breiðablik - FH | Önnur tilraun til að krýna meistara meistaranna Isak gæti spilað á móti Man City um helgina og Salah er heill Draumabyrjun hjá Lindu Líf í atvinnumennskunni Enzo Fernandez verður í agabanni í næstu tveimur leikjum Chelsea Fyrrverandi markakóngur HM lagður inn á sjúkrahús Segir að frændi sinn sé algjör hálfviti inni á vellinum „Ofboðslega stórir skór að fylla“ Sakaði Luke Littler um dónaskap Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfu og hvaða lið ætla í ensku úrvalsdeildina? Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Mickelson neyðist til að sleppa Masters Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest „Fallegt að sjá liðið stíga saman upp og taka skref áfram“ Mæta meisturum Arsenal eftir sigur í framlengingu Uppgjörið:Valur - Keflavík 75-78| Keflavík stelur heimavellinum í fyrsta leik Orri öflugur en staða Sporting viðkvæm „Allt í einu var munurinn orðinn alltof mikill“ Ásgeir Karl og Tristan Máni unnu brons á EM Elín Klara markahæst og undanúrslit blasa við Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Sjá meira