Nær einróma ánægja en spurningum ósvarað um þjóðleikhússtjóra Hólmfríður Gísladóttir skrifar 14. maí 2024 09:03 Meðal umsagnaraðila eru fagfélög listamanna, ýmsir listahópar og stofnanir á borð við Þjóðleikhúsið og Sinfóníu Íslands. Myndin er af uppsetningu ÍÓ á Ragnheiði eftir Gunnar Þórðarson og Friðrik Erlingsson. Íslenska óperan Það virðist samhljóma álit söngvara, tónlistarfólks og annarra listamanna að stofnun Þjóðaróperu sé mikið framfaraskref í óperustarfsemi hérlendis. Frumvarp um Þjóðaróperu liggur nú hjá allsherjar- og menntamálanefnd Alþingis og alls hafa 34 einstaklingar, félög og stofnanir skilað inn umsóknum um málið. Umsagnirnar eru allar jákvæðar, utan einnar, en stjórn Íslensku óperunnar sker sig úr fjöldanum. Stjórnin hefur gagnrýnt frumvarpið harðlega og kallað eftir áframhaldandi starfsemi ÍÓ. „Íslenska þjóðin er með afbrigðum söngelsk. Fjölmargir hafa sungið eða syngja í kórum, og stunda söngnám. Nýlega var meira að segja stofnaður kór þingmanna. Alltaf er uppselt á óperusýningar, bæði á stóru uppfærslurnar sem og minni sýningar sjálfstæðra grasrótarhópa. Frá árinu 2000 hafa komið fram yfir 80 ný íslensk óperuverk. Það er því ekki hægt að segja annað en að hér búi miklir hæfileikar og þekking, en ekki síst eftirspurn eftir meiri óperu,“ segir í umsögn Andra Björns Róbertssonar óperusöngvara, sem situr í stjórn Klassís, félags klassískra söngvara á Íslandi. „Þjóðarópera mun skapa umgjörð um óperulistformið og starfsvettvang sem lengi hefur verið keppikefli klassískt menntaðra söngvara á Íslandi. Við fögnum sérstaklega þeirri áherslu í frumvarpinu sem lögð er á nýsköpun í listforminu, fræðslustarf, auk sterkrar tengingar við landsbyggðina og samfélagið allt,“ segir í umsögn Klassís en margir umsagnaraðilar fagna þeirri áherslu sem lögð er á grasrótarstarf og aðkomu landsbyggðarinnar að nýrri Þjóðaróperu. „Það er löngu tímabært að óperutónlist hér á landi sitji að sömu gæðum listrænnar stjórnunar og reksturs frá hinu opinbera og Þjóðleikhúsið og Íslenski dansflokkurinn. Tengingin við landsbyggðina er mikilvægt verkefni, þar sem tónlistarmenntun og tónlistarlíf eru blómleg í öllum landsflórðungum og áðurtaldar liststofnanir eru ekki stofnanir höfuðborgarinnar þó þær séu staðsettar þar, heldur Íslands, landsins alls og þeirra sem landið byggja,“ segir í umsögn Hlínar Pétursdóttur Behrens, stofnanda og formanns listhópsins Austuróps. Setja spurningamerki við stöðu þjóðleikhússtjóra Stjórn Félags íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum fagnar frumvarpinu en gerir nokkrar athugasemdir við aðkomu þjóðleikhússtjóra. Stjórnin vill ekki að leikhússtjóri eigi aðkomu að ráðningu óperustjóra, eins og frumvarpið kveður á um. Þá sé óeðlilegt að óperustjóri sé undirmaður þjóðleikhússtjóra í skipuriti. Stjórn Félags íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum veikur einnig athygli á því að þegar Þjóðarópera verði til undir hatti Þjóðleikhússins þá sé eðlilegt að starf þjóðleikhússtjóra verði auglýst að nýju. Undir þetta tekur Páll Baldvin Baldvinsson í umsögn sinni en hann kom að endurskoðun sviðslistalaganna í menntamálaráðuneytinu árið 2020. Páll bendir á að skipunarbréf núverandi þjóðleikhússtjóra renni út í lok þessa árs. „Íslenska Óperan á að baki merka sögu. Ég er einn af stofnfélögum hennar og söng í mörgum sýningum hennar. Ég er stoltur af því að hafa tekið þátt í starfsemi hennar. Hún hefur nú gengið sitt skeið á enda, sem eignalaus sjálfseignarstofnun. Þess vegna er knýjandi nauðsyn að búa svo um hnútana að óperulistinni verði búin varanleg starfsaðastaða. Með stofnun Þjóðaróperu verður það gert á hagkvæman og skynsamlegan hátt,“ segir Kristinn Sigmundsson óperusöngvari. „Í Ijósi þess að veruleg breyting verður á starfi þjóðleikhússtjóra með því sem í vændum er tel ég að kanna þurfi hvort eðli breyttrar og nýrrar ábyrgðar starfsins (aukin umsvif, viðbótarfjármagn til rekstrar allt að 600 milljónum er fram í sækir) kalli á að hafið verði yfir allan vafa hvort ráðherra sé heimilt að nýta endurskipunarrétt sinn til ráðningar Magnúsar [Geirs Þórðarsonar] næstu fimm ár frá 1. janúar 2025 eða hvort auglýsa verði starfið að nýju að breyttu breytanda,“ segir Páll Baldvin. Í þessu felist ekki gagnrýni á Magnús, ítrekar Páll. „Ég dreg ekki dul á að innan sviðslistageirans hefur þessi staða verið til umræðu og því sé nefndinni brýnt að láta kanna hjá sérfræðingum sínum það álitamál sem hér um ræðir og fylgja niðurstöðum þeirrar könnunar eftir í umsögn sinni þingi og ráðherra til leiðbeiningar.“ Stjórn Félags íslenskra söngkennara fagnar sömuleiðis frumvarpinu og segir það munu gjörbreyta atvinnumöguleikum söngvara á Íslandi og þar með framtíðarsýn margra nemenda. „Fyrirhugað er að Þjóðarópera muni ráða yfir 12 fullum stöðugildum fyrir einsöngvara og 16 hálfum stöðugildum fyrir kór. Þannig geta nemendur okkar séð fyrir sér að gera sönglist að sínu aðalstarfi á Íslandi, en fram að þessu hafa klassískir söngvarar nær eingöngu átt þann kost að helga sig sönglistinni á erlendri grundu.“ Menning Þjóðaróperan Tónlist Mest lesið „Hér er ekki ódýr orka í neinum alþjóðlegum samanburði“ Innlent „Kennarar eiga ekki að vera í einhverjum lögguhlutverki“ Innlent Læknir nýtti sér sjúkraskrár til að afla viðskiptavina Innlent Bandaríska utanríkisráðuneytið tjáir sig ekki um undirróðursherferð Erlent Setti byssukúlu í póstkassa: „Næsta kemur ekki í umslagi“ Innlent Gunnfaxi ekki á safnið nema annar þristur fáist á sandinn Innlent Stefnir Hödd vegna ásökunar um nauðgun Innlent Lögreglan vill ná tali af þremur mönnum Innlent Kjördæmapot og pólitískar sveiflur megi ekki ráða för Innlent Stytta þurfi sumarfrí barna um að lágmarki tvær vikur Innlent Fleiri fréttir „Hér er ekki ódýr orka í neinum alþjóðlegum samanburði“ „Kennarar eiga ekki að vera í einhverjum lögguhlutverki“ Læknir nýtti sér sjúkraskrár til að afla viðskiptavina Kjördæmapot og pólitískar sveiflur megi ekki ráða för Gunnfaxi ekki á safnið nema annar þristur fáist á sandinn Vona að áreiðanleiki verði meiri með fjölgun vagna og aukinni tíðni Rússum „drullusama“ um friðarumleitanir Ísland fýsilegur kostur fyrir rafmyntaþvott í augum glæpamanna Sprengjuregn, svikin loforð, og vel heppnuð hárígræðsla Greip í húna en var gripinn mígandi Ísjaki stærri en Hallgrímskirkja blasti við Eldur kviknaði út frá glerkúlu í gluggakistu Setti byssukúlu í póstkassa: „Næsta kemur ekki í umslagi“ Hljóðfæraleikarar skrifa undir nýjan kjarasamning Stefnir Hödd vegna ásökunar um nauðgun Rektor rýfur þögnina eftir mótmælin á Þjóðminjasafninu Lögreglan vill ná tali af þremur mönnum Ragna og Rögnvaldur ráðin aðstoðarrektorar Gefur ekkert upp um breytta forgangsröðun jarðgangna Vinstribeygja inn á Bústaðaveg gæti heyrt sögunni til „Augljóst að bæst hefur við íbúa“ Mögulega þúsundir glæpamanna nýtt þjónustuna: „Ísland er misnotað í svona málum“ Alþjóðlegt peningaþvætti á Íslandi, hitakosningar og í beinni frá EM Stytta þurfi sumarfrí barna um að lágmarki tvær vikur Sá blóðugan mann hlaupa út og árásarmanninn á eftir honum Boðar fyrstu samgönguáætlunina í fimm ár á haustþingi Bein útsending: Innviðaþing 2025 - Sterkir innviðir – sterkt samfélag Leysti út lögmannsréttindin: Fer í sjálfstæðan rekstur en heldur eftirlaununum Komu göngumanni til bjargar við Lakagíga Þvættuðu milljarða af illa fenginni rafmynt á Íslandi Sjá meira
Frumvarp um Þjóðaróperu liggur nú hjá allsherjar- og menntamálanefnd Alþingis og alls hafa 34 einstaklingar, félög og stofnanir skilað inn umsóknum um málið. Umsagnirnar eru allar jákvæðar, utan einnar, en stjórn Íslensku óperunnar sker sig úr fjöldanum. Stjórnin hefur gagnrýnt frumvarpið harðlega og kallað eftir áframhaldandi starfsemi ÍÓ. „Íslenska þjóðin er með afbrigðum söngelsk. Fjölmargir hafa sungið eða syngja í kórum, og stunda söngnám. Nýlega var meira að segja stofnaður kór þingmanna. Alltaf er uppselt á óperusýningar, bæði á stóru uppfærslurnar sem og minni sýningar sjálfstæðra grasrótarhópa. Frá árinu 2000 hafa komið fram yfir 80 ný íslensk óperuverk. Það er því ekki hægt að segja annað en að hér búi miklir hæfileikar og þekking, en ekki síst eftirspurn eftir meiri óperu,“ segir í umsögn Andra Björns Róbertssonar óperusöngvara, sem situr í stjórn Klassís, félags klassískra söngvara á Íslandi. „Þjóðarópera mun skapa umgjörð um óperulistformið og starfsvettvang sem lengi hefur verið keppikefli klassískt menntaðra söngvara á Íslandi. Við fögnum sérstaklega þeirri áherslu í frumvarpinu sem lögð er á nýsköpun í listforminu, fræðslustarf, auk sterkrar tengingar við landsbyggðina og samfélagið allt,“ segir í umsögn Klassís en margir umsagnaraðilar fagna þeirri áherslu sem lögð er á grasrótarstarf og aðkomu landsbyggðarinnar að nýrri Þjóðaróperu. „Það er löngu tímabært að óperutónlist hér á landi sitji að sömu gæðum listrænnar stjórnunar og reksturs frá hinu opinbera og Þjóðleikhúsið og Íslenski dansflokkurinn. Tengingin við landsbyggðina er mikilvægt verkefni, þar sem tónlistarmenntun og tónlistarlíf eru blómleg í öllum landsflórðungum og áðurtaldar liststofnanir eru ekki stofnanir höfuðborgarinnar þó þær séu staðsettar þar, heldur Íslands, landsins alls og þeirra sem landið byggja,“ segir í umsögn Hlínar Pétursdóttur Behrens, stofnanda og formanns listhópsins Austuróps. Setja spurningamerki við stöðu þjóðleikhússtjóra Stjórn Félags íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum fagnar frumvarpinu en gerir nokkrar athugasemdir við aðkomu þjóðleikhússtjóra. Stjórnin vill ekki að leikhússtjóri eigi aðkomu að ráðningu óperustjóra, eins og frumvarpið kveður á um. Þá sé óeðlilegt að óperustjóri sé undirmaður þjóðleikhússtjóra í skipuriti. Stjórn Félags íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum veikur einnig athygli á því að þegar Þjóðarópera verði til undir hatti Þjóðleikhússins þá sé eðlilegt að starf þjóðleikhússtjóra verði auglýst að nýju. Undir þetta tekur Páll Baldvin Baldvinsson í umsögn sinni en hann kom að endurskoðun sviðslistalaganna í menntamálaráðuneytinu árið 2020. Páll bendir á að skipunarbréf núverandi þjóðleikhússtjóra renni út í lok þessa árs. „Íslenska Óperan á að baki merka sögu. Ég er einn af stofnfélögum hennar og söng í mörgum sýningum hennar. Ég er stoltur af því að hafa tekið þátt í starfsemi hennar. Hún hefur nú gengið sitt skeið á enda, sem eignalaus sjálfseignarstofnun. Þess vegna er knýjandi nauðsyn að búa svo um hnútana að óperulistinni verði búin varanleg starfsaðastaða. Með stofnun Þjóðaróperu verður það gert á hagkvæman og skynsamlegan hátt,“ segir Kristinn Sigmundsson óperusöngvari. „Í Ijósi þess að veruleg breyting verður á starfi þjóðleikhússtjóra með því sem í vændum er tel ég að kanna þurfi hvort eðli breyttrar og nýrrar ábyrgðar starfsins (aukin umsvif, viðbótarfjármagn til rekstrar allt að 600 milljónum er fram í sækir) kalli á að hafið verði yfir allan vafa hvort ráðherra sé heimilt að nýta endurskipunarrétt sinn til ráðningar Magnúsar [Geirs Þórðarsonar] næstu fimm ár frá 1. janúar 2025 eða hvort auglýsa verði starfið að nýju að breyttu breytanda,“ segir Páll Baldvin. Í þessu felist ekki gagnrýni á Magnús, ítrekar Páll. „Ég dreg ekki dul á að innan sviðslistageirans hefur þessi staða verið til umræðu og því sé nefndinni brýnt að láta kanna hjá sérfræðingum sínum það álitamál sem hér um ræðir og fylgja niðurstöðum þeirrar könnunar eftir í umsögn sinni þingi og ráðherra til leiðbeiningar.“ Stjórn Félags íslenskra söngkennara fagnar sömuleiðis frumvarpinu og segir það munu gjörbreyta atvinnumöguleikum söngvara á Íslandi og þar með framtíðarsýn margra nemenda. „Fyrirhugað er að Þjóðarópera muni ráða yfir 12 fullum stöðugildum fyrir einsöngvara og 16 hálfum stöðugildum fyrir kór. Þannig geta nemendur okkar séð fyrir sér að gera sönglist að sínu aðalstarfi á Íslandi, en fram að þessu hafa klassískir söngvarar nær eingöngu átt þann kost að helga sig sönglistinni á erlendri grundu.“
Menning Þjóðaróperan Tónlist Mest lesið „Hér er ekki ódýr orka í neinum alþjóðlegum samanburði“ Innlent „Kennarar eiga ekki að vera í einhverjum lögguhlutverki“ Innlent Læknir nýtti sér sjúkraskrár til að afla viðskiptavina Innlent Bandaríska utanríkisráðuneytið tjáir sig ekki um undirróðursherferð Erlent Setti byssukúlu í póstkassa: „Næsta kemur ekki í umslagi“ Innlent Gunnfaxi ekki á safnið nema annar þristur fáist á sandinn Innlent Stefnir Hödd vegna ásökunar um nauðgun Innlent Lögreglan vill ná tali af þremur mönnum Innlent Kjördæmapot og pólitískar sveiflur megi ekki ráða för Innlent Stytta þurfi sumarfrí barna um að lágmarki tvær vikur Innlent Fleiri fréttir „Hér er ekki ódýr orka í neinum alþjóðlegum samanburði“ „Kennarar eiga ekki að vera í einhverjum lögguhlutverki“ Læknir nýtti sér sjúkraskrár til að afla viðskiptavina Kjördæmapot og pólitískar sveiflur megi ekki ráða för Gunnfaxi ekki á safnið nema annar þristur fáist á sandinn Vona að áreiðanleiki verði meiri með fjölgun vagna og aukinni tíðni Rússum „drullusama“ um friðarumleitanir Ísland fýsilegur kostur fyrir rafmyntaþvott í augum glæpamanna Sprengjuregn, svikin loforð, og vel heppnuð hárígræðsla Greip í húna en var gripinn mígandi Ísjaki stærri en Hallgrímskirkja blasti við Eldur kviknaði út frá glerkúlu í gluggakistu Setti byssukúlu í póstkassa: „Næsta kemur ekki í umslagi“ Hljóðfæraleikarar skrifa undir nýjan kjarasamning Stefnir Hödd vegna ásökunar um nauðgun Rektor rýfur þögnina eftir mótmælin á Þjóðminjasafninu Lögreglan vill ná tali af þremur mönnum Ragna og Rögnvaldur ráðin aðstoðarrektorar Gefur ekkert upp um breytta forgangsröðun jarðgangna Vinstribeygja inn á Bústaðaveg gæti heyrt sögunni til „Augljóst að bæst hefur við íbúa“ Mögulega þúsundir glæpamanna nýtt þjónustuna: „Ísland er misnotað í svona málum“ Alþjóðlegt peningaþvætti á Íslandi, hitakosningar og í beinni frá EM Stytta þurfi sumarfrí barna um að lágmarki tvær vikur Sá blóðugan mann hlaupa út og árásarmanninn á eftir honum Boðar fyrstu samgönguáætlunina í fimm ár á haustþingi Bein útsending: Innviðaþing 2025 - Sterkir innviðir – sterkt samfélag Leysti út lögmannsréttindin: Fer í sjálfstæðan rekstur en heldur eftirlaununum Komu göngumanni til bjargar við Lakagíga Þvættuðu milljarða af illa fenginni rafmynt á Íslandi Sjá meira