Í dag er há­tíð

Íslensku tónlistarverðlaunin verða haldin hátíðleg í Hörpu í kvöld og verða sýnd í beinni útsendingu í Sjónvarpinu. Íslensku tónlistarverðlaunin eru uppskeruhátíð íslenskrar tónlistar, þar sem það sem vel er gert er hafið til vegs og virðingar. Íslensku tónlistarverðlaunin eru haldin að upplagi Samtóns, regnhlífarsamtaka aðildarfélaganna í íslenskri tónlist. Sögu íslenskra tónlistarverðlauna má rekja aftur til ársins 1960 en frá árinu 1993 má segja að þau hafi verið haldin í núverandi mynd.

Á alþjóðlegum degi kvenna í nýliðinni viku var mér hugsað til félags kvenna í tónlist, Kítón, sem var stofnað árið 2012. Því þegar ég horfi yfir hið risavaxna svið íslenskrar tónlistar eru það konur sem bera hróður okkar hvað hæst þessi misseri og í baklandi tónlistarfólksins okkar er að finna gríðarlega öflugar konur sem færa okkur stórkostleg verkefni aftur og aftur.

Það fer ekki mikið fyrir þeim en Alma Guðmundsdóttir starfar sem lagahöfundur í Los Angeles og Ásdís María Viðarsdóttir í Berlín. Lögin þeirra hafa verið spiluð tugum milljóna með listamönnum útúm allan heim. Þær eru báðar brautryðjendur og magnaðar fyrirmyndir.

Hér heima er eitthvað í gangi sem ég kalla stundum hið íslenska textasumar en textagerð ungu tónlistarkvennanna og lagahöfundanna Bríetar, Klöru Elías, Unu Torfadóttur, Elínar Hall og Árnýjar Margrétar á það sameiginlegt að vera einstaklega heiðarleg, hispurslaus en um leið áreynslulaus og falleg. Ég er hugfanginn af þessu sumri og hlakka til að heyra meira.

Þá voru kvenhöfundar í meirihluta í Söngvakeppni Sjónvarpsins í ár, vel gert!

Tónlistin er ekki bara það sem fer fram uppi á sviði. Ein stærsta og öflugasta umboðsskrifstofa landsins, Iceland Sync, var stofnuð af konum og er rekin af konum sem hlutu viðurkenningu Samtóns á Degi Íslenskrar tónlistar fyrir framlag þeirra til tónlistarlífsins.

Hildur Guðnadóttir er af nýrri kynslóð íslenskra tónskálda en hillur hennar svigna nú af æðstu viðurkenningum sem afhentar eru fyrir árangur á sviði tónlistar og það sama má segja um tónskáldið Önnu Þorvaldsdóttur.

Sú sem hæst fer um þessar mundir er Laufey Lín Jónsdóttir sem hlaut Grammyverðlaun í haust og hélt um helgina þrenna tónleika í Hörpu en hefði örugglega getað haldið þrjátíu. Einstakir tónlistarhæfileikar hennar hafa verið til umræðu það oft að það væri að æra óstöðugan að bæta þar í púkkið. Nándin í flutningnum hennar er svo mögnuð að þó svo að hún syngi fyrir fullan sal af fólki líður manni eins og maður sé á einkatónleikum. Ekki hægt annað en að verða “bewitched”.

Þannig er hún að töfra alla heimsbyggðina.

Forstjóri Hörpu, tónlistarhússins okkar er kona, framkvæmdastjóri nýstofnaðrar Tónlistarmiðstöðvar er kona, framkvæmdastjóri STEFs er kona, framkvæmdastjóri og aðalstjórnandi Sinfóníuhljómsveitar Íslands eru konur, ráðuneytisstjóri menningar- og viðskiptaráðuneytisins er kona, og einnig skrifstofustjóri menningar í því ráðuneyti.

Þá verður að minnast á þátt Lilju Daggar Alfreðsdóttur, menningar- og viðskiptaráðherra sem hefur í sinni ráðherratíð sett tónlistina kyrfilega á oddinn. Í hennar tíð hefur verið lokið við smíði tónlistarstefnu og stofnun nýrrar Tónlistarmiðstöðvar. Fyrir þessa elju og þrautseigju og fyrir að beita sér fyrir stofnun Tónlistarmiðstöðvar hlaut Lilja nýsköpunarverðlaun á Degi íslenskrar tónlistar 2023. Hún var vel að þeim verðlaunum komin.

Nú ætla ég ekki Kítón að hafa valdið öllu þessu og auðvitað er þetta alls ekki tæmandi upptalning árangurs kvenna síðasta áratugar eða svo en við erum að horfa á gjörbreytta stöðu í dag en árið 2012. Síðan kallar það á aðra og enn umfangsmeiri grein en þessa að ræða tvær ljósmæður kvenna í íslenskri tónlist þær Björk Guðmundsdóttur og Ragnhildi Gísladóttur.

Ég á dóttur sem um þessar mundir er að stíga sín fyrstu skref á stóra sviðinu. Þakka ykkur öllum fyrir að vera stórkostlegar fyrirmyndir og sýna henni að “girls run the world” eins og Beyonce benti okkur svo skemmtilega á.

Ég óska tónlistarfólki öllu til hamingju með daginn, tilnefndu tónlistarfólki óska ég góðs gengis í kvöld og við alla aðra segi ég góða skemmtun.

Höfundur er stjórnarformaður Tónlistarmiðstöðvar Íslands.