Innherji

Krafa ríkisbréfa rýkur upp fyrir fimm prósent, ekki verið hærri í þrjú ár

Hörður Ægisson skrifar
Á sama tíma og fjárfestar eru að selja óverðtryggð ríkisbréf, sem skilar sér í hækkandi ávöxtunarkröfu þeirra, hefur verið mikil ásókn í verðtryggða vexti.
Á sama tíma og fjárfestar eru að selja óverðtryggð ríkisbréf, sem skilar sér í hækkandi ávöxtunarkröfu þeirra, hefur verið mikil ásókn í verðtryggða vexti. VÍSIR/VILHELM

Lánskjör ríkissjóðs við að fjármagna sig á innlendum skuldabréfamarkaði hafa farið hratt versnandi á undanförnum vikum samhliða því að fjárfestar óttast að verðbólgan muni reynast mun meiri en áður var spáð. Þar ræður mestu hækkandi hrávöruverð á alþjóðamörkuðum vegna stríðsátakanna í Úkraínu.

Ávöxtunarkafa lengri óverðtryggðra ríkisskuldabréfa – bæði þau sem eru á gjaldadaga árið 2028 og 2031 – fór upp fyrir fimm prósent við lokun skuldabréfamarkaða í gær en það í fyrsta sinn sem hún mælist svo há frá því í byrjun marsmánaðar árið 2019. Krafan á tíu ára skuldabréf ríkissjóðs hefur þannig hækkað um nærri 90 punkta frá áramótum en þá stóð ávöxtunarkrafan í 4,15 prósentum.

Á sama tíma og fjárfestar eru að selja óverðtryggð ríkisbréf, sem skilar sér í hækkandi ávöxtunarkröfu þeirra, hefur verið mikil ásókn í verðtryggða vexti í því skyni að tryggja sig fyrir versnandi verðbólguhorfum.

Ávöxtunarkrafa verðtryggðra ríkisskuldabréfa á lengri endanum (RIKS 30) hefur samtímis þessari þróun meðal annars lækkað úr 0,7 prósentum í 0,20 prósent frá því í lok janúar – þá hækkaði árstaktur verðbólgunnar í 5,7 prósent, langt umfram spár greinenda – og hefur ekki mælst lægri frá því í september 2020. Sama á við um verðtryggða ríkisskuldabréfaflokkinn RIKS26 en ávöxtunarkrafa hans hefur hríðfallið síðustu vikur og er núna neikvæð um 0,69 prósent. Til samanburðar er krafan á óverðtryggð ríkisskuldabréf með sambærilegan líftíma núna í 4,95 prósentum.

Hækkandi ávöxtunarkrafa á óverðtryggðum ríkisbréfum hefur áhrif á fjármagnskostnað fyrirtækja og heimila. Bankarnir fjármagna til að mynda fasteignalán til heimila með útgáfu sértryggðra skuldabréfa og viðskipti með þau bréf fylgja þróun á ríkisbréfamarkaðnum.

Eins hefur skuldabréfaútgáfa fyrirtækja vaxið á undanförnum árum og hækkandi ávöxtunarkrafa hefur áhrif því á þeirra fjármagnskostnað. Þá eru áhættulausir vextir ríkisskuldabréfa grunnurinn í allri verðmyndun á hlutabréfum.

Afleiðingarnar af stríðsátökunum birtast okkur meðal annars í miklum verðhækkunum á olíu og hveiti. Tunnan af Brent-Norðursjávarolía hækkað mest um liðlega 40 prósent eftir innrás Rússa í Úkraínu og efnahagsþvingana Vesturveldanna í kjölfarið – sú hækkun hefur núna gengið talsvert til baka og er verðið komið undir 100 dollara – og öðrum hrávörum sem veldur fjárfestum áhyggjum um að sú mikla og vaxandi verðbólga sem hefur mælst í Evrópu og Bandaríkjunum að undanförnu muni ekki ganga niður á næstunni eins og vonir stóðu áður til.

Ásgeir Jónsson seðabankastjóri og Unnur Gunarsdóttir, varaseðlabankastjóri fjármálaeftirlits, hafa sagt að stríðið muni hafa „veruleg og mögulega ófyrirséð áhrif“ á efnahagsframvinduna hér á landi í ljósi þeirra þvingunaraðgerða sem gripið hefur verið til gegn Rússlandi.

„Útilokun Rússlands frá vestrænum fjármálamörkuðum mun valda álagi á fjármálastofnanir í Evrópu og hefur þessi útilokun þegar komið nokkrum bönkum í Evrópu í koll,“ kom fram í formála þeirra í ritinu Fjármálaeftirlit 2022 sem birtist fyrir helgi. Þá sé ljóst að refsiaðgerðirnar muni „auka á þann verðbólguþrýsting sem var þegar til staðar“ vegna farsóttarinnar sem hafði leitt til hærra orkuverðs og framboðshnökra.

Vaxandi verðbólga og „óumflýjanlegar aðgerðir“ seðlabanka til þess að hafa hemil á henni munu fyrirsjáanlega fela í sér áskoranir fyrir fjármálastofnanir beggja vegna Atlantshafsins.

Næsti vaxtaákvörðunarfundur peningastefnunefndar Seðlabankans er ekki fyrr en 4. maí næstkomandi.

Hagfræðingar segja óljóst hvort efnahagslegu afleiðingarnar af stríðinu í Úkraínu muni hægja á vaxtahækkunarferli Seðlabankans. Erna Björg Sverrisdóttir, aðalhagfræðingur Arion banka, hefur sagt að þótt verðbólguhorfur hafi versnað umtalsvert þá enn sé útlit fyrir að hagvöxtur verði þokkalegur á þessu ári en síðasta hagvaxtarspá Seðlabankans fyrir þetta ár var lækkuð úr 5,1 prósent í 4,8 prósent.

„Vissulega hafa líkurnar á minni og færri vaxtahækkunum aukist, en ég tel að vaxtahækkanir séu enn þá í huga peningastefnunefndar,“ sagði Erna Björg, í viðtali við Innherja í síðustu viku.


Tengdar fréttir



Athugið. Vísir hvetur lesendur til að skiptast á skoðunum. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Lesendur skulu halda sig við málefnalega og hófstillta umræðu og áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ummæli og/eða umræðu sem fer út fyrir þau mörk. Vísir mun loka á aðgang þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni eða gerast ítrekað brotlegir við ofangreindar umgengnisreglur.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.