Segir spila­fíkla fjár­magna kaup HÍ á Hótel Sögu

Rekstur spilakassa hefur verið nokkuð í umræðunni undanfarin misseri, sérstaklega eftir að spilakössum var lokað tímabundið vegna kórónuveirufaraldursins. Í kjölfar mikillar gagnrýni og umræðu hætti SÁÁ til dæmis þátttöku sinni í rekstri Íslandsspila, sem rekur spilakassa hér á landi. Eftir standa Háskóli Íslands og Landsbjörg sem eigendur Íslandsspila. 

Spilavíti að finna í miðbæ Reykjavíkur og víðar

Ögmundur Jónasson, fyrrverandi ráðherra, gagnrýnir þessa þátttöku Háskóla Íslands í rekstri kassanna og segir fyrirhuguð kaup háskólans á Bændahöllinni, Hótel Sögu, fjármögnuð af spilafíklum. 

„Háskóli Íslands fjarmagnar húsakaup sín, að nokkru leiti, frá peningum frá Happdrætti Háskóla Íslands, sem að uppistöðu eru spilakassar. Það eru kasínó, eða bara spilavíti, sem er að finna hérna í miðbæ Reykjavíkur og víðar,“ sagði Ögmundur í Bítinu á Bylgjunni í morgun. 

„Þetta eru peningarnir sem munu koma til sögunnar þegar Hótel Saga verður keypt. Okkur er sagt það í fréttum að Háskóli Íslands vilji kaupa Hótel Sögu og nýta undir Menntavísindasvið háskólans. Þar er komin skýring á fyrirsögninni: Spilafíklar kaupa Hótel Sögu.“

Brúttótekjur úr spilakössum Íslandsspila voru árið 2019 um 12,5 milljarðar króna. Hreinar tekjur námu tæpum fjórum milljónum en heildarrekstrargjöldin um tveimur milljónum. Ögmundur segir um helming rekstrargjaldanna fara til útlanda, til dæmis til Las Vegas, til þess að kaupa spilakassana, borga þeim sem eigi kassa hér á landi leigutekjur og svo framvegis. 

„Ég hef stundum sagt að það séu tvennskonar spilafíklar, annars vegar þeir sem spila í kassana og hins vegar þeir sem eru háðir tekjunum sem þannig koma inn. Það verður alltaf mikil reiði hjá þessum aðilum þegar hreyft er mótmælum við rekstri þessara spilakassa,“ segir Ögmundur. 

„Þetta eru umtalsverðir peningar og Háskólinn og þeir sem fá sínar tekjur í gegn um Íslandsspil, það er að segja Rauði kross Íslands og hjálparsveitirnar, þær vilja ekki missa af þessum peningum.“

86 prósent þjóðarinnar vilji loka spilakössum

Hann bendir þá á að meirihluti þjóðarinnar vilji að spilakössum verði lokað fyrir fullt, þar sem hún geri sér grein fyrir því hversu bágstaddir þeir eru sem spili í slíkum kössum. 

„Það er að uppstöðu fólk sem er ekki sjálfrátt gerða sinna. Það hafa rannsóknir ítrekað leitt í ljós. Þessu gerir þjóðin sér mjög vel grein fyrir. Í skoðanakönnun sem framkvæmd var í fyrra þá kemur í ljós að 86 prósent Íslendinga vilja að þessum spilakössum verði lokað,“ segir Ögmundur. 

„Síðan hafa verið að berast gleðilegar fréttir allar götur frá þessum tíma þar sem rekstraraðilar, ábyrgir aðilar, eru að loka þessum kössum. Ég veit ekki betur en að Olís hafi til dæmis lokað kössunum sínum.“

Fleiri rekstraraðilar hafi sömuleiðis lokað starfseminni að sögn Ögmundar, til dæmis Snælandsvídeó í Kópavogi og Skálinn í Þorlákshöfn. Rekstraraðilar, sem sjálfir hafi haft miklar tekjur af rekstri kassanna. 

„Það er þetta sem er að gerast alls staðar í þjóðfélaginu, og ég þakka það fyrst og fremst baráttu samtaka Áhugafólks um spilafíkn, sem hafa haldið mjög vel á sínum málum og gjörbreytt umræðunni sem þau hafa staðið fyrir og viðhorfum í samfélaginu,“ segir Ögmundur.

90 starfsmanna HÍ sem svaraði könnun á móti spilakössum 

Hann bendir þá á að Kristján Jónasson, prófessor í stærðfræði við Háskóla Íslands, standi nú að könnun sem hann hefur lagt fyrir starfsmenn háskólans um viðhorf þeirra til reksturs HÍ á spilakössum. 

„Á fjórða hundrað manns hafa þegar svarað, starfsmenn Háskóla Íslands, og yfirgnæfandi meirhluti þeirra segir: Við viljum loka þessum kössum.“

Kristján segir í samtali við fréttastofu að hann hafi lagt könnunina fyrir starfsmenn skólans í júní. Könnuninn stendur enn yfir og segist hann ætla að leggja hana aftur fyrir í janúar. Nokkuð erfiðlega hafi reynst að fá starfsmenn háskólans til að svara. 

Eins og Ögmundur bendi á hafi á fjórða hundrað svarað könnun Kristjáns, sem nemi um 15 til 20 prósentum starfsmanna Háskólans. Hann segir þó að um 90 prósent svarendanna hafi lagst gegn rekstri spilakassa á vegum Háskólans. 

„Það er auðvitað alveg galið að Háskóli Íslands sé í þessum rekstri,“ segir Kristján.