Eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríðs­á­tök

420 milljónir barna eða eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð í dag. Aldrei hafa fleiri börn búið á stríðshrjáðum svæðum en síðustu tuttugu ár. Þá deyr fjöldi barna ár hvert vegna stríðsátaka og í reynd láta mun fleiri börn lífið í stríði heldur en hermenn.

Þannig létust 870 þúsund börn undir fimm ára aldri á árunum 2013 til 2017  í stríðsátökum í þeim tíu löndum í heiminum þar sem mest átök hafa geisað, þar af voru 550 þúsund kornabörn. Á sama tíma létu 175 þúsund hermenn lífið.

Það þýðir að það lætur einn hermaður lífið í stríðsátökum á móti hverjum fimm börnum sem deyja af sömu ástæðu.

Staða barna sem búa við stríð versnað á síðustu 100 árum

Þetta sýnir tölfræði alþjóðasamtakanna Barnaheilla (e. Save the Children) en í dag hefst hér á landi átakið „Stöðvum stríð gegn börnum“. Átakið er í tilefni af 100 ára afmæli samtakanna en Eglantyne Jebb stofnaði Save the Children árið 1919.

„Hún stofnaði þetta upphaflega til þess að styðja við börn sem búa við stríð og núna 100 árum seinna erum við enn á sama stað með það að það er enn þá alltof mikið af börnum sem búa við stríð. Í stað þess að blása til einhverrar veislu og hafa húllumhæ og blöðrur þá viljum við nota 100 ára afmælið til þess að vekja athygli á stöðu barna sem búa við stríð. Sú staða hefur í raun bara versnað á þessum 100 árum þar sem börn eru orðin skotmark í dag á meðan þau voru kannski meira fórnarlömb afleiðinga hér áður fyrr,“ segir Erna Reynisdóttir, framkvæmdastjóri samtakanna, hér á landi í samtali við Vísi.

Guðrún Helga Jóhannsdóttir, verkefnastjóri erlendra verkefna hjá Barnaheillum, segir að það séu þrír meginþættir sem samtökin vilji leggja áherslu á með átakinu nú.

Mjög mikilvægt að styðja við þau börn sem hafa upplifað hörmungar stríðs

„Í fyrsta lagi að það sé virt að börnum sé haldið utan við stríð. Að þær alþjóðasamþykktir sem til eru, að þær séu virtar og að það sé farið eftir þeim. Í því skyni viljum við skora á íslensk stjórnvöld að beita sér fyrir því að styðja við alþjóðasamþykktir sem vernda börn í stríði,“ segir Guðrún Helga.

Í öðru lagi þurfi að draga þá til ábyrgðar sem brjóta gegn börnum.

„Gerendur eru að komast meira upp með að brjóta gegn börnum í stríði og eru ekki dregnir nægilega til ábyrgðar fyrir sín brot.“

Þá nefnir Guðrún þriðja punktinn sem sé einn af þeim mikilvægustu. Það sé stuðningur við þau börn sem hafi upplifað hörmungar stríðsátaka.

„Þau þurfa að fá stuðning og þau þurfa ekki síst að fá sálrænan stuðning til að geta unnið úr þessum hörmungum og þessum áföllum. Ef við erum með heila þjóð af börnum sem elst upp við stríð þá getum við ímyndað okkur hvernig þau verða sem fullorðnir einstaklingar ef þau fá ekki tækifæri og stuðning til að vinna úr þessu,“ segir Guðrún Helga.

Stefna að því að safna 100 milljónum króna

Átakið stendur í mánuð og er markmiðið að safna 100 milljónum króna sem fara munu í verkefni Barnaheilla í Sýrlandi og Jemen. Verkefnin snúa meðal annars að menntun, heilbrigðisþjónustu, mataraðstoð og ekki hvað síst sálfræðiþjónustu.

Átakinu verður hleypt af stokkunum í Smáralind klukkan 16 í dag. Þar munu þau Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, og Eliza Reid, forsetafrú, setja handarfar sitt á stóran, svartan vegg og skrifa þannig undir áskorun Barnaheilla um að stöðva stríð gegn börnum.

Börnum og fjölskyldum gefst svo kostur á að skrifa undir með sama hætti á meðan átakið stendur yfir en handarfarið er gert með hvítri málningu sem auðvelt er að þvo af.

Þá er það einnig hluti af átakinu að taka mynd af sér með útrétta hönd og setja á samfélagsmiðla ásamt ramma átaksins.

Allar nánari upplýsingar um afmælisátak Barnaheilla, skýrslur með tölfræði, myndir og myndbrot má nálgast hér.