Aukning í ríkisútgjöldum nemi 90 milljörðum

Hækkun árlegra útgjalda ríkissjóðs og opinberra fyrirtækja myndi nema 87,9 milljörðum króna verði öll fyrirheit nýrrar ríkisstjórnar í stjórnarsáttmálanum að veruleika. Á sama tíma yrði tekjusamdráttur 15 milljarðar. Þetta kemur fram í úttekt á vegum Samtaka atvinnulífsins.

Að mati SA ber að meta þessa aukningu þar sem útgjöld ríkissjóðs hér á landi séu með því hæsta sem mælist á meðal OECD-ríkjanna (Efnahags- og framfarastofnunin), eða um 40 prósent af landsframleiðslu. „Það blasir því við að aldrei verður hægt að hrinda öllu í framkvæmd sem lofað er í sáttmálanum,“ segir þar.

Sáttmálinn gerir ráð fyrir að uppsveifla haldi áfram og teygi sig áfram yfir kjörtímabilið án stórra áfalla eða skerðinga á tekjum ríkissjóðs. Að mati SA er það áhyggjuefni að ekki hafi verið dreginn meiri lærdómur af sögunni við gerð þessa sáttamála.

„Í ríkisfjármálum höfum við reglulega farið fram úr okkur í uppsveiflu og tekið það út með meiri samdrætti en annars þegar slaki myndast í hagkerfinu.“

Ítreka mikilvægi skuldaniðurgreiðslu

Samtökin gagnrýna hversu lítið er minnst á skuldaniðargreiðslu í sáttmálanum en hvergi er minnst á slíkt í sáttmálanum.

„Vaxtakostnaður ríkisins er nú þegar sá þriðji hæsti meðal iðnríkja. Ísland greiðir 4 prósent af landsframleiðslu í vexti á meðan Grikkir greiða ekki nema 3,2 prósent og Svíar greiða 0,4 prósent í vaxtagreiðslur. Verði einskiptistekjur nýttar til niðurgreiðslu skulda þá gæti árlegur vaxtasparnaður ríkisins numið um 10 milljörðum. Huga verður að þessum staðreyndum í fjárlagafrumvarpinu,“ segir enn fremur.

Mikilvægi forgangsröðunar er þar einnig ítrekað en samtökin telja að ekki hafi verið nógu rík áhersla á það. Til þess að unnt sé að gera betur í ríkisrekstri þurfi að forgangsraða.

Að lokum útlistar SA mikilvæg mál sem ekki voru nefnd í stjórnarsáttmálanum. Þar ber helst að nefna niðurgreiðslu skulda, eins og áður segir, aðhald í ríkisrekstri, betri nýtingu á skattfé landsmanna, einföldin á skattkerfinu, ólík rekstrarform, stytting grunnskóla, lestrarvandi ungs fólks og endurskoðun fjármögnunarlíkans háskólanna.