Vilja ná í fjársjóðskistu í póstherbergi Minden

Óskað er eftir starfsleyfi frá Umhverfisstofnun til að opna flak þýska flutningaskipsins Minden og ná þaðan verðmætum. Þetta kom fram í Fiskifréttum í gær.

Breska fyrirtækið Advanced Marine Services Limited (AMS) sækir um leyfið með atbeina Lex lögmannsstofu. AMS hóf í apríl síðastliðnum að bjástra við Minden þar sem flak þess liggur á 2.242 metra dýpi um 120 mílur suðaustur af Íslandi. Skipinu sem AMS leigði til verksins, Seabed Constructor, var hins vegar stuggað í land af Landhelgisgæslunni 9. apríl.

Breska félagið telur sig ekki þurfa heimild til að hirða verðmæti úr Minden að sögn Agnars Braga Bragasonar, sérfræðings hjá Umhverfisstofnun. Þangað barst þó áðurnefnd umsókn um starfsleyfi 27. apríl. Agnar segir að ákvarða þurfi slíkt leyfi út frá hugsanlegri mengunarhættu af aðgerðinni sem skilgreind sé sem niðurrif skips.

„AMS hefur fundið kassa sem er í svokölluðu póstherbergi (e. mail­room) undir efsta þilfari skipsins í skut þess. Kassinn er 100x45x45 cm að stærð og því aðeins stærri heldur en ferðataska. Hefur AMS þegar komist inn í herbergið og er kassinn sem AMS telur að geti geymt verðmæti upp við styrktan vegg sem snýr að stafni skipsins,“ segir í umsókn Lex lögmanna fyrir hönd breska félagsins.

Fram kemur að reiknað sé með að aðgerðin taki innan við þrjá sólarhringa. „Umbjóðandi okkar telur að engin hætta sé á mengun vegna aðgerða hans. Um sé að ræða mjög einfalda og fljótvirka aðgerð sem felur í sér að skera í vegg sem síðar verður beygður frá kassa sem umbjóðandi okkar telur að geti innihaldið verðmæti,“ segir í umsókninni. Nánar um innihald kassans segist AMS telja að þar geti verið „verðmætir málmar“.

Engar áreiðanlegar upplýsingar eru um hvað leynist nákvæmlega í Minden sem áhöfn þýska skipsins sökkti sjálf 24. september 1939 til að hindra að það félli í hendur Breta. Miðað við að tilkostnaðurinn er sagður „gríðarlegur“ í umsókn fyrirtækisins og sagður hlaupa á milljónum á hverjum sólarhring blasir þó við að AMS telur þar vera umtalsverð auðævi. Komi verðmæti í ljós verði þau flutt til starfsstöðvar AMS í Bretlandi. Þarlend lög um björgunarlaun muni gilda ef eigandi gefur sig fram.

Eignarhald á Minden er óljóst. „Það er eitt af þeim atriðum sem við vonumst til að fá betri mynd af áður en málið þróast lengra,“ segir Agnar. Breska fyrirtækið haldi því fram að enginn eigi skipið þar sem það sé yfirgefið á hafsbotni og að fylgt verði alþjóðlegum reglum um björgun verðmæta. „Vonandi varpa umsagnirnar, þá meðal annars frá utanríkisráðuneytinu, ljósi á hvort þeir séu sammála þessari túlkun.“

Umsagnarfrestur rennur út í dag og Agnar segir að umsagnir hafi þegar borist frá tveimur aðilum. Ef málið fari á það stig að gefa eigi út starfsleyfi þurfi málið í opinbera auglýsingu.