Er bót fyrir leigjendur í nýju húsnæðisbótakerfi?

Nýtt kerfi húsnæðisbóta til stuðnings leigjendum tók gildi um síðustu áramót. Markmið laganna er að lækka húsnæðiskostnað efnaminni leigjenda með greiðslu húsnæðisbóta vegna leiguhúsnæðis.

Eftir þriggja ára vinnu og víðtækt samráð þar sem leitað var til hagsmunahópa er niðurstaðan flókið og ógagnsætt kerfi þar sem leigjendur þurfa nú að sækja um bætur á tveimur stöðum.

Á vefsíðunni húsbót.is er hægt að sækja rafrænt um húsnæðisbætur og fá útreikning á mögulegum húsnæðisstuðningi sem ríkissjóður veitir. Síðan sjá sveitarfélög um að greiða sérstakan húsnæðisstuðning sem sækja þarf um hjá viðkomandi sveitarfélagi og það er mismunandi hvernig sveitarfélögin útfæra viðmiðunarreglur Velferðarráðuneytisins sem gera ráð fyrir því að leigjendur sýni fram á erfiða félagslega stöðu hjá sínu sveitarfélagi til þess að fá sérstakan húsnæðisstuðning. Hafnarfjarðarbær ákvað svo dæmi sé tekið að fara ekki þá leið að skilyrða umsækjendur með þessum hætti enda ljóst að lágar tekjur skapa félagslega erfiðar aðstæður og umsækjendur uppfylla þar með skilyrði til sérstakra húsnæðisbóta samkvæmt lögunum að mati sveitarfélagsins.

Í lögunum sem tóku gildi þann 1. janúar síðastliðinn voru tekjuviðmið ekki uppfærð þannig að einstaklingar með lágmarksframfærslu almannatrygginga fengu ekki fullar húsnæðisbætur. Það er til bóta að í síðustu viku ákvað velferðarráðuneytið að hækka viðmið tekna sem leigjendur geta haft áður en þær skerða rétt til húsnæðisbóta. Með breytingunni má einstaklingur hafa rúmlega 280 þúsund á mánuði án þess að til skerðingar komi en var áður 258 þúsund. Það er jákvætt að ráðherra félags- og jafnréttismála skuli hafa brugðist hratt og vel við og gert þessa breytingu sem er til bóta en því miður er þörf á því að gera fleiri breytingar á þessum lögum ef þau eiga að þjóna tilgangi sínum.

Það er mikilvægt fyrir okkur, íbúa landsins, að búa við gegnsætt og opið kerfi í húsnæðismálum þar sem unnt er að bera saman kosti og galla við mismunandi búsetuform. Í nýju húsnæðisbótakerfi er ekki hugað að þessum þætti heldur er þvert á móti verið að gera leigjendum erfiðara fyrir með tvöföldu kerfi og flóknu umsóknarferli. Viljum við það?