Nefndaformenn: „Þingið þarf að bregðast við“

„Þetta eru mikil vonbrigði, að málinu skuli ljúka svona eins og virðist stefna í. Ég held að þetta sé mikið umhugsunarefni fyrir stjórnvöld og niðurstaðan þrýstir á að þau, löggjafarvaldið, svari þeirri spurningu hvort og hvernig eigi að tryggja byggðafestu í veiðum og vinnslu innan fiskveiðistjórnunarkerfisins,“ segir Páll Magnússon, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og formaður atvinnuveganefndar, spurður um þá niðurstöðu að HB Grandi ákvað að leggja niður botnfiskvinnslu sína á Akranesi og flytja starfsemina til Reykjavíkur.

Páll hefur fyrr sagt við Fréttablaðið að hann hafi verið þeirrar skoðunar lengi að svara verði þessari spurningu, ekki síst vegna þess að það hafi verið sýnt fram á það með niðurstöðu Hæstaréttar að lögin haldi ekki þegar kom að því að tryggja sveitarfélögum réttindi um forkaupsrétt aflaheimilda, og vísar hann þar til máls Vestmannaeyjabæjar um kaup Síldarvinnslunnar í Neskaupstað á útgerðarfélaginu Bergi/Hugin árið 2012. Dómur Hæstaréttar er rétt tveggja ára gamall.

„Stjórnvöld hafa ekki brugðist við þessu og svarað því hvað koma á í staðinn, og tryggja þennan anda laganna um byggðafestu. Þessi atburðarás og niðurstaða uppi á Skaga knýr á um að það verði gert fyrr en seinna,“ segir Páll og segir það vel koma til greina að taka málið upp sérstaklega á vettvangi þingsins, og segir það örugglega verða rætt innan nefndarinnar. 

„Annaðhvort að eigin frumkvæði eða ef viðbragða er að vænta frá hendi ráðherra sem kæmu til kasta nefndarinnar,“ segir Páll.

Haraldur Benediktsson, fyrsti þingmaður Norðvesturkjördæmis og formaður fjárlaganefndar, tekur undir með Páli.

„Ég er gífurlega svekktur yfir að þetta skuli vera niðurstaðan. Viðræður hafa þó skýrt myndina og skilað einhverjum árangri. Eftir stendur þó þessi hópuppsögn og sú staða sem blasir við fjölmörgum íbúum á Akranesi sem er mikið áhyggjuefni,“ segir Haraldur.

Hann segir eitt megininntak fiskveiðistjórnunarlaganna vera byggðafestu „sem sé núna komið í kastljósið eftir þessa niðurstöðu“ og hann horfir til nýskipaðrar ráðherranefndar í því samhengi.

„Ég geri einfaldlega þá kröfu til hennar að hún komi með alvöru tillögur í þeim efnum að treysta þetta inntak fiskveiðistjórnunarlaganna um samfélagslega ábyrgð og byggðafestu. Mér finnst aðalatriðið núna því ekki vera gjaldtakan,“ segir Haraldur sem nefnir að kannski þurfi að svæðaskipta landinu.

„Þannig að við séum ekki að múlbinda kvóta á tiltekin sveitarfélög heldur að við getum horft á atvinnusvæði sem andlag að slíkri byggðafestu,“ segir Haraldur.

„Þegar fiskvinnsla og sjávarútvegur er að þjappast saman á höfuðborgarsvæðinu þá eru einhverjir vitlausir hvatar þarna inni sem við verðum að endurskoða,“ bætir Haraldur við og ítrekar að ráðherranefndin ætti að skoða markmiðin með lögunum – það hvernig við byggjum landið – í staðinn fyrir gjaldtöku af greininni.