Markaðsmisnotkunarmál Kaupþings: „Mest solid guy ever“ og drengirnir tveir

„Afstaða hans er ekki sú að það hafi verið allt í lagi með þau viðskipti sem Kaupþing átti í með eigin bréf en við mat á því hvort hann hafi gerst sekur um refsiverða háttsemi þá hefur það þýðingu að svara því hver hafi almennt ákveðið hvernig staðið var að því að selja og kaupa hlutabréfin og hverjir höfðu upplýsingar um þá sem keyptub bréfin.“

Þetta sagði Gizur Bergsteinsson verjandi Einars Pálma Sigmundssonar fyrrverandi forstöðumanns deildar eigin viðskipta Kaupþings við upphaf málflutningsræðu sinnar í Hæstarétti í dag. 

Einar Pálmi er ákærður fyrir markaðsmisnotkun í málinu en saksóknari telur að mikil viðskipti eigin viðskipta Kaupþings með bréf í bankanum sjálfum hafi verið ólögmæt. Einar var í héraði dæmdur í tveggja ára skilorðsbundið fangelsi en í dag fór verjandi hans fram á að hann yrði sýknaður en til vara að refsing hans yrði milduð.

Ingólfur hafi sett stefnuna

Gizur sagði það aldrei líta vel út að benda á aðra en hann rakti það engu að síður hvernig skjólstæðingur fenginn inn sem forstöðumaður deildar eigin viðskipta á tímapunkti þegar búið var að leggja deildina niður sem sjálfstætt svið og umsjón hennar var í höndum forstjóra Kaupþings á Íslandi, Ingólfs Helgasonar. 

Þannig vísaði Gizur í það að Ingólfur hefði sjálfur sagt fyrir dómi að hann hefði tekið allar stærri ákvarðanir innan deildar eigin viðskipta og sett stefnuna um það hve mikið bankinn myndi eignast í sjálfum sér.

„Það var því alveg ljóst að yfirstjórn bankans ætlaði honum [Einari] aldrei að taka neinar ákvarðanir um þessi viðskipti,“ sagði Gizur og bætti við að fyrirmæli um þau hefðu komið frá Ingólfi, annað hvort í gegnum Einar eða bara beint til verðbréfasalanna Birnis Sæs Björnssonar og Péturs Kristins Guðmarssonar sem einnig eru ákærðir í málinu og hlutu 18 mánaða skilorðsbundna dóma í héraði.  

Þeir voru undirmenn Einars og lýstu yfirmanni sínum í hleruðum símtölum sem spiluð voru fyrir héraðsdómi annars vegar sem „heiðarlegasta manni Íslands“ og hins vegar sem „mest solid guy ever.“

Einar grunlaus

Gizur sagði að Einar liti ekki svo á að viðskiptin sem stunduð hafi verið í deild eigin viðskipta hafi verið markaðsmisnoktun þó hann mæli þeim ekki bót í dag. Hann hafi hins vegar verið grunlaus um að það væri eitthvað athugavert við viðskiptin enda höfðu þau verið stunduð í lengri tíma í deild eigin viðskipta Kaupþings. Þá hefði Einar alltaf verið í beinum samskiptum við innri endurskoðun bankans, regluvörð og yfirlögfræðing sem höfðu ekki gert athugasemdir við viðskiptin.

Halldór Jónsson verjandi Birnis Sæs og Vífill Harðarson verjandi Péturs Kristins lögðu áherslu á það í sínum málflutningi að skjólstæðingar þeirra hefðu verið starfsmenn á gólfi, í lægsta þrepi vel skipulagðs valdastiga.

Þannig sagði Halldór að þó að skjólstæðingur sinn væri ekki að halda því fram að mikil viðskipti deildar eigin viðskipta Kaupþings með bréf í bankanum hafi verið viðurkennd markaðsframkvæmd eða verið einhvers konar óformleg viðskiptavakt þá hafi Birnir Sær mátt treysta því að slíkt væri fyrir hendi og að deildin væri í raun eins og viðskiptavaki. 

Eftirlitsaðilar meðvitaðir um viðskipti Kaupþings

Það hafi nefnilega ekki verið í verkahring starfsmanna eigin viðskipta að ganga úr skugga um að búið væri að gera samning um viðskiptavakt. Hins vegar hafi það verið svo að eftirlitsaðilar innan og utan bankans hafi vitað af viðskiptum Kaupþings með eigin bréf en verjandinn sagði kerfið hafa brugðist, líkt og nú og vísaði í dómsmál tengd hruninu og dómhörkuna í samfélaginu vegna þeirra.

„Ef við setjum okkur í spor ákærðu þá voru þetta kornungir drengir, nýútskrifaðir, stolt foreldra sinna og þeir fengu vinnu í flottasta banka í Evrópu og Ísland var flottasta land í heimi. Það er ekki sanngjarnt að láta þessa ungu drengi gjalda fyrir þann vanmátt sem eftirlitskerfin innan og utan bankans stóðu frammi fyrir.“

Málflutningi lauk í Hæstarétti síðdegis en þá hefur dómurinn fjórar vikur til að kveða upp dóm sinn.