Andri Snær gaf út eina bók á tæpum tíu árum

Andra Snæ Magnasyni þykir að sér vegið með fyrirsögn samantektar sem Vísir birti á föstudaginn: Ein bók frá Andra Snæ á síðustu tíu árum. Mistök voru gerð við útreikninga sem tengjast framsetningu á samantekt á afköstum rithöfunda og er fyrirsögnin röng.

Andri Snær bendir á að bók hans Draumalandið hafi komið út í mars árið 2006 og því sé hún innan tíu ára rammans, níu ár og tíu mánuðir eru liðnir síðan Draumalandið kom út. Ljúft og skylt er að koma á framfæri leiðréttingu er þetta varðar, og er Andri Snær undanbragðalaust beðinn velvirðingar á ónákvæmninni.

Til nánari útskýringar er samantektin framhald á nýlegri úttekt Fréttablaðsins sem snýst um hverjir hafi fengið flestum mánuðum úthlutuðum á undanförnum áratug. Viðmiðin eru þau sömu og miðað við verk útgefin á árinu 2007 og svo til vorra daga. Listamannalaunum er úthlutað í upphafi hvers árs. Á árunum 2004 til 2006 var Andri Snær á listamannalaunum í tvö og hálft ár.

Þá er og vert að hafa hugfast að forsenda samantektarinnar eru orð framkvæmdastjóra stjórnar Listmannalauna, ítrekuð, að úthlutað sé á forsendum tiltekinna verkefna og verði umsóknir og/eða framleiðniskýrslur að liggja til grundvallar.

Röng og popúlísk umfjöllun

Gagnrýni Andra Snæs er reyndar þríþætt og hefur hann komið henni rækilega á framfæri á Facebook um liðna helgina, meðal annars á Facebook-síðu Þorleifs Arnar leikstjóra hvar blaðamaður samantektarinnar var merktur til leiks:

„Þetta stenst ekki stærðfræðilega því miður og heldur ekki samhengi vegna þess að þetta fjallar ekki um bækur - og þar af leiðandi er leikskáldum mismunað, eins gott að tímakistan var ekki leikrit - þetta eru bara mistök í framsetningu og fljótfærnisleg vinnubrögð Jakob Bjarnar Gretarsson, Andri Snær gaf út tvær bækur og tvö leikrit og gerði auk þess handrit að heimildarmynd með Þorfinni Guðnasyni sem þeir leikstýrðu saman og fengu Eddu fyrir.“

Tvær bækur á 13 árum

Hér er óhjákvæmilegt að gera athugasemdir – svo allrar sanngirni sé gætt. Andri Snær vill meina að þetta sé ekki bara röng framsetning heldur einnig „populísk“. Samantektin fjallar um útgefna titla á sviði skáldsagnagerðar, ljóðlistar og smásagna.

• Ljóðasmygl og skáldarán (1995)
• Bónusljóð (1996)
• Engar smá sögur (1996)
• Sagan af bláa hnettinum (1999)
• LoveStar (2002)
• Bónusljóð 33% meira (2003)
• Draumalandið - sjálfshjálparbók handa hræddri þjóð (2006)
• Tímakistan (2013)

Árið 2002 kom LoveStar út og svo, ef aukin endurútgáfa Bónusljóða er undanskilin og því er nákvæmt að segja að Andri Snær hafi sent frá sér tvær bækur á 13 árum.

Leikritun utan efnis

Í samantektinni var rækilega tekið fram að ekki væri litið til leikritunar. Þetta er meðal annars vegna þess að leikritun nýtur styrkja úr þar til gerðum sjóðum og njóta stuðnings leikhúsanna. Leikritunin var því algerlega utan efnis en Andri Snær telur vert að nefna hana til sögunnar. Vísir hefur vitaskuld engan áhuga á því að halda afrekum hans á þessu sviði leyndum, þó utan efnis hafi verið. Á umræddu tímabili litu dagsins ljós úr ranni Andra Snæs og Þorleifs Arnarsonar leikritin Eilíf Hamingja og Eilíf Óhamingja. Þessi verkefni nutu styrkja sem ætlaðir voru til leiklistarstarfsemi 2005 - atvinnuleikhópar. Í það minnsta segir svo frá í tilkynningu menntamálaráðuneytisins: „Hið lifandi leikhús- 1,8 millj. kr. til uppsetningar á nýju íslensku leikriti „Eilíf hamingja“, eftir Kristínu Helgu Gunnarsdóttur og fleiri.“

Í samsvarandi tilkynningu frá ráðuneytinu um styrki til leiklistarstarfsemi 2009: „Hið lifandi leikhús / Þorleifur Örn Arnarsson o. fl. 5 millj. kr. vegna uppsetningar á verkinu Eilíf óhamingja.“ Fastlega má gera ráð fyrir því að aðrir aðilar hafi einnig komið að fjármögnun þessara verkefna.

Leikrit Andra Snæs nutu þannig styrkja en sú var einmitt ástæða þess að leikritun var utan efnis í samantekt um afköst rithöfunda á forsendum rithöfundasjóðsins.

Verðlaunuð verk

Andri Snær nefnir að rétt hefði verið að taka fram afrek hans á sviði kvikmyndagerðar einnig. Það er algerlega utan efnis og ætla má, án þess að hér sé farið í saumana á því, að fjármögnun þeirra verkefna hafi farið fram á allt öðrum vettvangi en rithöfundasjóðsins. Og má reyndar spyrja hvers vegna Andri Snær er á rithöfundalaunum á sama tíma og hann var að sinna allt annarri listgyðju.

Andri Snær nefnir líka að vert sé að nefna verðlaun í tengslum við útgáfu verka sinna, Eddu fyrir Draumalandið. Andri Snær er margverðlaunaður rithöfundur og má sjá yfirlit yfir verðlaun hans til að mynda á Wikipedia. Honum hefur nánast hlotnast verðlaun fyrir öll sín verk; þrívegis fengið íslensku bókmenntaverðlaunin, fyrir Söguna af Bláa Hnettinum, Draumalandið og Tímakistuna. Og svo dæmi sé tekið hlaut hann eftirtektarverð verðlaun frá Al­fred Toep­fer stofn­un­inni í Ham­borg, Kairos verðlaun­in árið 2010, en verðlauna­féð nam 75.000 evr­um eða rúm­um 13 millj­ón­um ís­lenskra króna á gengi þess tíma.

Þó ástæðulaust sé að biðja Andra Snæ velvirðingar á því að hafa ekki tíundað verk og viðurkenningar sem voru algerlega utan efnis umræddrar samantektar, þá er sjálfsagt að nefna þetta til sögunnar, fyrst vísað er sérstaklega til þess og haft til marks um popúlískan fréttaflutning.