Bitlaus kjarabarátta

Við lögreglumenn erum nú í kjarabaráttu verandi ein þeirra stétta sem setið hafa á hakanum í leiðréttingu launa. Ekki er útlitið bjart þegar litið er til framtíðar því án verkfallsréttar er kjarabarátta okkar bitlaus.

Síðastliðinn vetur lagði ég fram frumvarp til Alþingis ásamt Bjarkeyju Olsen Gunnarsdóttur og Svandísi Svavarsdóttur úr Vinstrihreyfingunni – grænu framboði um breytingu á lögreglulögum nr. 90/1996 sem varðar endurvakningu verkfallsréttarins. Því miður var lítill vilji innan allsherjarnefndar Alþingis með Vilhjám Árnason, fyrrverandi lögreglumann og núverandi þingmann Sjálfstæðisflokksins í fararbroddi. Hlaut frumvarpið ekki framgang og eru það vonbrigði að ríkisvaldið meti ekki störf lögreglumanna að verðleikum.

Grunnlaun lögreglumanna eru undir neysluviðmiðum velferðarráðuneytisins og því þurfa þeir að reiða sig á álagsgreiðslur og yfirvinnu, bakvaktir o.s.frv. Hafa verður í huga að ekki geta allir bætt við sig vinnu eða starfað á öllum tímum sólarhringsins. Slíkt getur t.d. reynst erfitt fyrir einstæða foreldra eða konur sem nýlega hafa lokið fæðingarorlofi. Þetta skapar ójafnvægi í launum kynjanna. Þess utan er vinnuvika sem fer fram úr 40 tímum ekki fjölskylduvæn og svo hafa rannsóknir sýnt fram á skaðsemi vaktavinnu fyrir fólk. Það er því bæði jafnréttis- og mannréttindamál að grunnlaun lögreglumanna séu hærri en þau eru svo þeir geti framfleytt sér og fjölskyldum sínum.

Þessu til viðbótar er starfsumhverfi lögreglumanna slæmt. Sífelldar sparnaðarkröfur á embættin, bæði í efnahagslegum stöðugleika og niðurskurði, hafa skilað sér í fráhrindandi vinnuumhverfi. Menntun, fræðsla og almenn tækifæri til eflingar innan starfa lögreglumanna eru fá og þakka má fyrir ef skrifstofustóllinn er nokkuð óslitinn.

Launin endurspegla ekki störfin

Sé litið til þessara þátta sem vega þungt varðandi starfsánægju og framlag lögreglumanna er ekki annað hægt en að velta fyrir sér hvort ríkisvaldinu sé sama hverjir sinni þessu mikilvæga starfi. Er ekki vilji til að halda í gott og hæft fólk? Fólk með mismunandi þekkingu og menntun, fólk sem er ósérhlífið og getur brugðist við öllum þeim fjölbreyttu verkefnum sem lögreglan þarf að sinna samhliða því að standa undir þeim miklu kröfum og skyldum sem ríkið leggur á lögreglumenn.

Nú stefnir í nýja efnahagslega uppsveiflu, ef marka má fyrirsagnir fjölmiðla, þar sem atvinnuleysi er spáð undir 3%. Á síðasta góðæristímabili var mikil hreyfing á lögreglumönnum þar sem auðvelt var að sækja á ný og aflameiri mið. Slíkt hlýtur að veikja lögregluna sem stofnun þar sem reynslumiklir aðilar hverfa frá. Lögreglumenn hljóta að spyrja sig að því hvort nú sé lag að skipta um starfsvettvang og fá betra kaup og bætt kjör annars staðar. Núverandi laun endurspegla ekki störf lögreglumannsins né taka þau mið af vaxandi fjölda verkefna. Sem dæmi má nefna mikla fjölgun ferðamanna og helst sú fjölgun í hendur við vaxandi fjölda verkefna lögreglunnar. Á sama tíma hefur lögreglumönnum á landsvísu fækkað um 100 sl. áratug.

Það má því velta fyrir sér hver eigi að sinna þessum auknu verkefnum í framtíðinni og hvað ríkið ætli að gera til þess að laða að gott og hæft fólk í lögregluna á meðan stjórnarliðar koma í veg fyrir það að lögreglumenn geti brýnt hnífinn í komandi kjarabaráttum.