Sigurganga Salóme

Persónuleg heimildarmynd sem Yrsa Roca Fannberg gerði um móður sína, Salóme E. Fannberg veflistakonu, var valin „Most Moving Movie“, eða sú mynd sem hreyfði mest við áhorfendum, á Szczecin-kvikmyndahátíðinni í Póllandi um liðna helgi.

Áður hafði hún, fyrst íslenskra mynda, verið kosin besta norræna heimildarmyndin á Nordisk Panorama hátíðinni. Að auki völdu áhorfendur hana bestu myndina á Skjaldborgarhátíðinni.

Yrsa útskrifaðist sem myndlistarmaður frá listaskóla í London og hóf síðan nám í heimildarmyndagerð í Barcelona.

„Eftir að ég útskrifaðist sótti ég um og fékk styrk hjá Kvikmyndamiðstöð Íslands til að gera heimildarmyndina Salóme,“ útskýrir hún. „Mamma er veflistakona, sem hætti að búa til list til að geta sinnt lífinu. Núna heldur listin í henni lífinu. Ég elti hana um allt með kvikmyndavélina í sjö mánuði árið 2010, en varð síðan að taka mér góðan tíma í eftirvinnsluna því samhliða þurfti ég að vinna fyrir mér,“ segir Yrsa, sem starfar á Elliheimilinu Grund.

Við gerð myndarinnar hafði Yrsa alla þræði í hendi sér; handrit, leikstjórn, stjórn kvikmyndatöku og klippingu, sem hún vann að hluta í Barcelona. „Þótt myndin ætti fyrst og fremst að fjalla um ævi og starf mömmu varð hún bara að allt öðru og snýst frekar um samband okkar mæðgnanna, það að gera heimildarmynd og hvernig eigi að fá viðfangsefnið til að gera það sem maður vill að það geri,“ segir Yrsa. En var mamma hennar þæg? „Það kemur í ljós í myndinni,“ svarar hún.

Salóme E. Fannberg, sem er afar stolt af dóttur sinni og ánægð fyrir hennar hönd, ætlar sér ekki að mæta á frumsýninguna. Hún tekur sérstaklega fram að „viðfangsefnið“ hafi ekki verið fegrað nema síður væri. „Ég er miklu betri og fallegri, að minnsta kosti innra með mér, og alls ekki svona vond, leiðinleg og mikil norn. Í myndinni er eins og ég sé alltaf að ala hana dóttur mína upp,“ segir hún.

Við gerð heimildarmyndar af þessu tagi segir Yrsa nauðsynlegt að velta ýmsum siðferðisspurningum fyrir sér og meta hvort og hvaða erindi myndin eigi við aðra. Byggja þurfi upp sanngjarna heild og varast að nota efniviðinn í eigin þágu.

„Það er auðvelt að gera bæði sæta og grimma mynd, jafnvægið er erfiðast. Salóme er engin uppgjörsmynd, en ég hafði mjög gaman af vinna að henni. Frá því ég var lítil hef ég aldrei varið eins miklum tíma með mömmu minni og þessa sjö mánuði fyrir fjórum árum.“