Sveitarstjóri á mála hjá verktaka?

Sveitarstjóri Ölfuss, sem er nátengdur fjölskyldu og vinaböndum Gámaþjónustunni hf., neitar að afhenda samkeppnisaðilum gögn sem æðsta stjórnvald hefur úrskurðað að beri að afhenda. Sveitarstjóri gengur svo langt að fara í sameiginleg málaferli með Gámaþjónustunni hf. til að hnekkja niðurstöðu æðsta stjórnvalds.

Úrskurðarnefnd upplýsingamála hefur komist að þeirri niðurstöðu að sveitarfélaginu Ölfusi beri að afhenda tilboðsgögn Gámaþjónustunnar vegna tilboðs þeirra í sorphirðu fyrir sveitarfélagið. Málsatvik eru þau að Íslenska gámafélagið ehf. fór fram á að fá afhent tilboðsgögn Gámaþjónustunnar eftir opnun á tilboðum í sorphirðu fyrir Ölfus, þar sem Gámaþjónustan var lægstbjóðandi. Samkvæmt lögum um upplýsingamál hafa aðilar að útboðinu rétt á að sjá þau gögn sem sveitarfélagið byggir ákvörðun sína á um val á samningsaðila. Íslenska gámafélagið fór fram á að fá gögn afhent en er synjað án skýringar og kærir því ákvörðun sveitarstjóra til Úrskurðarnefndar upplýsingamála sem er æðsta stjórnvald í málefnum er varða aðgengi að gögnum stjórnvalda. Eftir að að úrskurður lá fyrir, í tvígang, um að afhenda bæri gögnin þá ákveður sveitarstjóri að ekki skuli afhenda gögn heldur fara í sameiginleg málaferli með Gámaþjónustunni gegn Íslenska gámafélaginu. Þetta er gert þrátt fyrir að á engan hátt sé hægt að gera sér grein fyrir hverjir hagsmunir sveitarfélagsins eru í málinu, þvert á móti ætti gagnsæi að vera öllum til hagsbóta.

Vanhæfi?

Hér verður að staldra við og skoða hvort ekki geti verið um vanhæfi að ræða þegar sveitarstjóri semur við fyrirtæki sem móðir hans og faðir tóku þátt í að stofna og hafa unnið hjá sl. 25 ár og bróðir hans hefur starfað hjá sl. 15 ár, m.a. sem framkvæmdastjóri dótturfyrirtækisins Gámakó sem sveitarstjóri samdi einnig við um sorphirðu fyrir Rangárþing ytra þegar hann sat þar sem sveitarstjóri.

En að minnsta kosti ber að skoða 17. gr. „Samþykkta um stjórn sveitarfélagsins Ölfuss“ en þar segir m.a. um hæfi til þátttöku í meðferð og afgreiðslu mála: „Viðkomandi telst þó aðeins vanhæfur sé hann eða hafi verið maki aðila, skyldur eða mægður aðila í beinan legg eða einum legg til hliðar eða tengdur aðila með sama hætti vegna ættleiðingar.“ Í lok greinar segir síðan: „Þessi regla tekur einnig til gerðra samninga fyrir hönd sveitarfélagsins.“ Auðvitað eru slíkar greinar settar til að verja alla aðila sem koma að verki hvort sem er þann vanhæfa eða samningsaðilann. Hér virðist því vera um algjöran dómgreindarbrest að ræða bæði hjá sveitarstjóra og eins sveitarstjórn sem veitir honum umboð.

Með ólíkindum

Þó nokkrar spurningar vakna við þetta mál. Hvaða hagsmuni er verið að verja? Er eitthvað að fela? Hvers vegna er einum verktaka gert hærra undir höfði en öðrum? Er eðlilegt að sveitarstjóri sem er svo nátengdur verktaka sjái um málefni hans? Hverjar eru siðareglur Ölfuss?

Þá virðist sem málið hafi aldrei farið fyrir bæjarráð og ákvörðun um synjunin á afhendingu gagna hafi verið einkamál sveitarstjóra og einhverra útvaldra sveitarstjórnarmanna. Þann 20. ágúst sl. gerir síðan sveitarstjóri samning við Gámaþjónustuna hf. um að sveitarfélagið fari í mál til ógildingar á úrskurði Úrskurðarnefndar um upplýsingamál nr. A-541/2014 og reka málið fyrir dómstólum. Samningur þar sem sveitarstjóri bindur hendur sveitarfélagsins er undirritaður af honum einum og ekki lagður fram til samþykkis í bæjarráði, a.m.k. hefur Íslenska gámafélagið ehf. fengið afhenta stefnu frá Sveitarfélaginu Ölfus og Gámaþjónustunni og ekkert er að finna um þetta mál í fundargerðum sveitarfélagsins.

Atburðarás þessi er með ólíkindum og ekki nema vona að almenningur í landinu beri lítið traust til stjórnmálamanna og af minna tilefni hefur verið talað um spillingu, valdníðslu og afsagnir.