Gjálpargosið þurfti nærri tvo daga til að bræða jökulinn

Gjálpargosið í Vatnajökli árið 1996 er síðasta eldgosið sem rakið er til Bárðarbungu. Talið er að þykkt jökulsins þar sem gosið kom upp hafi verið á milli 450 til 600 metrar en fyrstu sjáanlegu ummerkin á jöklinum voru tveir sigkatlar.

Fjallað var um málið í aukafréttatíma Stöðvar 2 í dag sem sjá má í heild sinni hér að ofan.

Umbrotin þá eru talin hafa byrjað með öflugum jarðskálfta að stærðinni fimm laust fyrir hádegi þann 29. september og skjálftahrinan hélt síðan stöðugt áfram. Það var svo að kvöldi 30. september að skjálftahrinan breyttist í gosóróa en það var ekki fyrr en að morgni 1. október sem gosstaðurinn var staðfestur þegar sigkatlarnir sáust.

Gosið var mjög öflugt en áætlað er að gossprungan sem opnaðist hafi verið þriggja til fjögurra kílómetra löng. Þrátt fyrir það leið meira en einn og hálfur sólarhringur frá því gosið hófst þangað til það náði upp úr jöklinum en það gerðist snemma morguns þann 2. október. Þá fyrst sást gosmökkur og jafnframt hófst öskufall sem að mestu féll til norðurs á jökulinn. Lítil aska féll hins vegar utan jökulsins. 

Gjálpargosið er talið með stærri gosum á 20. öld á Íslandi og myndaðist mikil ísgjá í jöklinum. Vatnið sem gosið bræddi flæddi hins vegar ekki strax frá jöklinum heldur safnaðist fyrir í Grímsvötnum. Í fyrstu var búist við að flóðbylgjan myndi bresta á innan fárra daga yfir Skeiðarársand en reyndin varð sú að menn þurftu að bíða í fimm vikur. Það var loks þann 5. nóvember sem hamfarahlaup kom undan Skeiðarárjökli og sópaði burt brúnni yfir Gígjukvísl í heilu lagi og tók brúna yfir Skeiðará í sundur á kafla. 

Eldgosinu sjálfu lauk hins vegar 14. október og stóð því í hálfan mánuð.

Í spilaranum efst í fréttinni má sjá umfjöllun um Gjálpargosið úr aukafréttatíma Stöðvar 2 klukkan 17 í dag. Hægt er að sjá fréttatímann í heild sinni á sjónvarpssíðu Vísis.