Nokkur ráð til að öðlast aukinn þroska

Eins og fólk sem þekkir mig getur staðfest þá verð ég ekki oft orðlaus, en í ár hefur það komið fyrir nokkrum sinnum, nánar tiltekið þrisvar sinnum. Þessi þrjú skipti áttu sér stað þegar ég heyrði fréttir af því að Hæstiréttur hefði snúið sakfellingum fyrir kynferðisbrot í sýknu.

Í kjölfarið hef ég hugsað mikið um þessi tilvik og með hverri sýknun varð þetta mér enn meira hugleikið og oft hugsaði ég með mér „Hvað er málið?” og hvernig stendur á því að trekk í trekk er verið að sýkna í málum sem nú þegar var búið að sakfella í? Hvað er ég ekki að skilja?

Eða frekar, hvað eru þessir dómarar ekki að skilja? Sérstaklega í ljósi þess að í þessum þremur málum, skilaði einn dómari séráliti, ein kona, Ingibjörg Benediktsdóttir, á móti fjórum karlkyns dómurum. Það væri kannski rétt að umorða spurningu mína: Hvað eru þessir karlkyns dómarar ekki að skilja? Sérstaklega í ljósi þess að þeir hafa fengið að heyra mótrök frá samdómara sínum.

Þegar ég var nýlega að hugsa um þessi mál, rakst ég á stutt viðtal við Stefán Mána rithöfund á vef DV („Hef orðið fyrir vakningu”, DV, 21. nóvember 2013). Þegar hann er spurður af blaðamanni hvort hann sé femínisti og hvernig það hafi komið til, þá svarar Stefán: „Ég veit ekki hvort það er hægt að kalla það þroska eða hvað.“

Já, þroski, það er málið og þá var mér hugsað til þeirra sem hjálpuðu mér þegar ég var fyrst að takast á við femínisma og reyna að skilja hluti sem ég hafði ekki fullan skilning á. Þess vegna ákvað ég að taka saman lista af atriðum sem hjálpuðu mér að öðlast aukinn skilning á hlutum eins og reynslu kvenna og kynferðisofbeldi. Hér eru nokkrar tillögur sem ég hef soðið saman úr reynslu minni og kvenna og karla sem ég hef lært mikið af:

Að hlusta

Að setja sig í spor annarra

Að bera virðingu fyrir reynslu annarra

Að gera ekki lítið úr nauðgunum og kynferðisofbeldi

Að fara ekki í vörn þegar talað er um kynferðisofbeldi og karlmenn

Að búa ekki til afsakanir fyrir gerendur

Að leggja ekki áherslu á eða draga fram hluti í fari þolenda sem hafa ekkert með málið að gera, eins og ölvun, klæðnað, o.s.frv.

Að átta þig á því að það er heilmargt sem þú hefur ekki upplifað

Að skilja að það er sumt sem þú hefur ekki skilning á

Að hlusta á fólk sem hefur kynnt sér þessi mál

Að lesa þér til og kynna þér þá þekkingu sem er nú þegar til um þennan málaflokk

Að átta þig á þínum eigin forréttindum og fordómum og hvernig það getur litað hvernig þú upplifir eða túlkar vissa hluti

Þessi listi getur auðvitað verið miklu lengri, en ég vonast til að hann komi samt sem áður að góðum notum.

Að lokum:

Kæru dómarar, þegar ég var ungur var mér kennt að bera virðingu fyrir ákveðnum starfstéttum og starfsheitum í samfélaginu, þar á meðal dómurum. En ég hef hins vegar lært það með árunum að virðing er áunnin, hún á ekki að koma af sjálfu sér og hana ber að sýna þegar hlutir eru vel gerðir. Og kæru dómarar og kynbræður, ég skal bera virðingu fyrir ykkar störfum þegar þið hafið sýnt að þið eigi hana skilið. Ég vona að listinn hér að ofan hafi áhrif á að þið verðið fyrir vakningu.

Með virðingu,

Hjálmar.

P.S. Vinsamlegast takið ekki þátt í því að skapa eða viðhalda menningu þar sem kynferðisbrot eru ekki refsiverð.