Fáar þjóðir vinna lengur

„Einhverju þarf að breyta, það er vitað og óumdeilt,“ segir Þórey S. Þórðardóttir, framkvæmdastjóri Landssamtaka lífeyrissjóða, um lífeyrissjóðakerfið hér á landi.

Í nýrri umfjöllun efnahagsritsins Vísbendingar er bent á að 673 milljarða króna vanti upp á að eignir sjóðanna og framtíðariðgjöld standi undir framtíðarskuldbindingum þeirra. Mest hallar á sjóði opinberra starfsmanna.

Sagt er blasa við að þegar þurfi að hefja hækkun ellilífeyrisaldurs, svo sem með því að seinka töku ellilífeyris um einn til tvo mánáuði á hverju ári næstu árin.

Ísland er engu að síður þegar meðal þeirra landa þar sem fólk vinnur lengst fram á elliárin samkvæmt samanburði landa Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD).

Hvað karla varðar vinna ekki aðrir lengur fram á ævina en Japanir, Kóreubúar og Mexíkóar. Íslenskar konur eru svo í sjöunda sæti í samanburði ríkja OECD.

„Stór hluti vandans er að ævin er alltaf að lengjast sem hefur veruleg áhrif á tryggingafræðilega stöðu sjóðanna á hverjum tíma,“ segir Þórey.

Auknar lífslíkur segir hún vitanlega fagnaðarefni, en því fylgi að sá tími lengist sem sjóðirnir þurfi að greiða ellilífeyri.

Í umfjöllun Vísbendingar kemur fram með auknum lífslíkum hafi skuldbindingar lífeyrissjóðanna aukist um eitt til eitt og hálft prósent.

„Svo er nefnd starfandi um endurskoðun á lífeyrissjóðakerfinu,“ bætir Þórey við og áréttar um leið að lífeyrissjóðirnir séu flestir þannig að starfsemi þeirra sé partur af kjarasamningum og launakjörum hverrar stéttar.

„Þetta er því nokkuð sem semja þarf um,“ segir hún og bætir við að grunnurinn að gildandi löggjöf um starfsemi lífeyrissjóðanna séu kjarasamningar frá því í desember 1995. 

„Og það eru allir meðvitaðir, hvort sem það er opinbera kerfið eða aðilar á almenna vinnumarkaðnum, um að grípa þurfi til einhverra aðgerða. Eitthvað þarf að gera. En það er nokkuð sem þessir aðilar þurfa að koma að og ég veit að verið er að ræða um.“ 

Verði ekki gripið til aðgerða segir Þórey hætt við að til verði ójafnvægi á milli kynslóða. „Það þarf að vera nokkurn veginn rétt sem greitt er úr sjóðunum og eðlilegt að þeir séu nokkurn veginn í jafnvægi á hverjum tíma.“

.