Blóðgjafar gefa líf Jórunn Frímannsdóttir skrifar 6. júní 2013 08:50 Blóðgjafahópur Blóðbankans á landinu öllu er um 10.000 manns, en blóðgjafar eru á aldrinum 18–70 ára. Til þess að viðhalda blóðgjafahópnum í þeirri stærð sem nauðsynleg er þarf Blóðbankinn að fá um 2.000 nýja blóðgjafa á ári. Við fyrstu komu í Blóðbankann er farið yfir heilsufarssögu, mældur blóðþrýstingur og púls og tekin blóðsýni. Á blóðsýnum eru gerð blóðflokkun, veiruskimun, járnbirgðamæling og almenn blóðrannsókn. Ef niðurstöður blóðrannsókna eru í lagi getur einstaklingurinn komið aftur eftir 14 daga og gefið blóð í fyrsta sinn. Karlar mega gefa blóð á þriggja mánaða fresti og konur á fjögurra mánaða fresti. Blóðgjafahópurinn er í stöðugri endurnýjun. Það eru ýmsar ástæður fyrir því að einstaklingur getur ekki gefið blóð hvort sem er tímabundið eða til lengri tíma. Helstu ástæður eru ferðalög, lyfjataka, veikindi og sjúkdómar, lífsstílstengd hegðun og járnskortur. Vert er að hafa í huga að sjúkdómar geta borist frá blóðgjafa til blóðþega. Jafnvel þótt blóðgjafi finni ekki mikil einkenni, t.d. vegna frunsu eða kvefs, getur blóðþegi með skert ónæmiskerfi veikst alvarlega við blóðgjöf frá slíkum einstaklingi. Lyf sem blóðgjafi tekur geta líka skaðað blóðþegann, t.d. sýklalyf eða verkjalyf. Einnig geta lyf haft áhrif á viðbrögð líkamans við blóðgjöf. Því er afar mikilvægt að fara vel yfir þessi atriði við hverja blóðgjöf og láta hjúkrunarfræðing vita. Mikilvægi sjálfboðaliða Blóðbankinn er banki sem alltaf verður að hafa næga innistæðu. Það er þó ekki sjálfgefið að alltaf séu til nægar blóðbirgðir í Blóðbankanum. Þar kemur tryggur blóðgjafahópur til skjalanna. Blóðgjafar koma sjálfviljugir til okkar og gefa 450 ml blóðs í hvert sinn, eða um 10-15% þess blóðmagns sem einstaklingur hefur að jafnaði. Fæstir finna til nokkurra óþæginda eftir blóðgjöf og margir reglulegir blóðgjafar tala reyndar um að þeim líði sérstaklega vel á eftir. Ef ekki væri fyrir alla þessa sjálfboðaliða sem koma reglulega í Blóðbankann gæti Blóðbankinn ekki rækt hlutverk sitt, sem er m.a. að útvega alla þá blóðhluta sem meðferð sjúkdóma og slysa krefst. Einstaklingur getur gerst blóðgjafi við 18 ára aldur og sumir bíða þess í ofvæni að geta byrjað að gefa blóð. Það eru yfirleitt einstaklingar sem hafa áður fylgst með foreldrum sínum gefa blóð eða eiga ættingja sem hafa þurft á blóðgjöf að halda.Blóðbankabíllinn Blóðbankinn á einn stóran blóðsöfnunarbíl. Í bílnum eru fjórir blóðtökustólar, setustofa fyrir blóðgjafa, móttaka og viðtalsherbergi, auk kaffiaðstöðu fyrir starfsfólk. Það er notalegt andrúmsloft í bílnum, getur verið þröngt á þingi en léttur og skemmtilegur andi. Blóðbankabíllinn er afar mikilvægur liður í því að auðvelda blóðgjöfum að koma til okkar. Við náum í marga nýja blóðgjafa í gegnum blóðbankabílinn. Við förum víða með bílinn, s.s. fyrir utan framhaldsskóla, stofnanir, verslanir og fyrirtæki, og gerum okkar ýtrasta til að vekja athygli á því í nágrenninu. Bíllinn fer auk þess víða um landið bæði að vori og hausti, þegar þetta er skrifað er bíllinn í Grundarfirði. Það er þó eitt af okkar markmiðum að fá annan minni bíl sem ætti auðveldara með að ferðast um landið og gæti t.d. þjónað Norðaustur- og Suðausturlandi betur og komist til Vestmannaeyja. Auðvelt er að fylgjast með því hvar bíllinn er á vef okkar www.blodbankinn.is. Nú er sumarið fram undan og fólk mikið að ferðast og rútínan breytist. Það breytir ekki stöðu okkar og við þurfum að geta rækt hlutverk okkar. Sjúkdómar og slys gera ekki boð á undan sér hvort sem er sumar, vetur, vor eða haust. Fimmtudaginn 13. júní verður mikið um að vera hjá okkur í Blóðbankanum. Þá er Alþjóðlegi blóðgjafadagurinn og ætlar Blóðgjafafélag Íslands að standa fyrir ýmsum uppákomum af því tilefni. Til dæmis mun Bangsaspítalinn vera í tjaldi fyrir utan Blóðbankann. Láttu ekki þitt eftir liggja og komdu við hjá okkur í Blóðbankanum eða Blóðbankabílnum og kannaðu hvort þú getir orðið blóðgjafi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Halldór 26.09.2026 Halldór Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Sjá meira
Blóðgjafahópur Blóðbankans á landinu öllu er um 10.000 manns, en blóðgjafar eru á aldrinum 18–70 ára. Til þess að viðhalda blóðgjafahópnum í þeirri stærð sem nauðsynleg er þarf Blóðbankinn að fá um 2.000 nýja blóðgjafa á ári. Við fyrstu komu í Blóðbankann er farið yfir heilsufarssögu, mældur blóðþrýstingur og púls og tekin blóðsýni. Á blóðsýnum eru gerð blóðflokkun, veiruskimun, járnbirgðamæling og almenn blóðrannsókn. Ef niðurstöður blóðrannsókna eru í lagi getur einstaklingurinn komið aftur eftir 14 daga og gefið blóð í fyrsta sinn. Karlar mega gefa blóð á þriggja mánaða fresti og konur á fjögurra mánaða fresti. Blóðgjafahópurinn er í stöðugri endurnýjun. Það eru ýmsar ástæður fyrir því að einstaklingur getur ekki gefið blóð hvort sem er tímabundið eða til lengri tíma. Helstu ástæður eru ferðalög, lyfjataka, veikindi og sjúkdómar, lífsstílstengd hegðun og járnskortur. Vert er að hafa í huga að sjúkdómar geta borist frá blóðgjafa til blóðþega. Jafnvel þótt blóðgjafi finni ekki mikil einkenni, t.d. vegna frunsu eða kvefs, getur blóðþegi með skert ónæmiskerfi veikst alvarlega við blóðgjöf frá slíkum einstaklingi. Lyf sem blóðgjafi tekur geta líka skaðað blóðþegann, t.d. sýklalyf eða verkjalyf. Einnig geta lyf haft áhrif á viðbrögð líkamans við blóðgjöf. Því er afar mikilvægt að fara vel yfir þessi atriði við hverja blóðgjöf og láta hjúkrunarfræðing vita. Mikilvægi sjálfboðaliða Blóðbankinn er banki sem alltaf verður að hafa næga innistæðu. Það er þó ekki sjálfgefið að alltaf séu til nægar blóðbirgðir í Blóðbankanum. Þar kemur tryggur blóðgjafahópur til skjalanna. Blóðgjafar koma sjálfviljugir til okkar og gefa 450 ml blóðs í hvert sinn, eða um 10-15% þess blóðmagns sem einstaklingur hefur að jafnaði. Fæstir finna til nokkurra óþæginda eftir blóðgjöf og margir reglulegir blóðgjafar tala reyndar um að þeim líði sérstaklega vel á eftir. Ef ekki væri fyrir alla þessa sjálfboðaliða sem koma reglulega í Blóðbankann gæti Blóðbankinn ekki rækt hlutverk sitt, sem er m.a. að útvega alla þá blóðhluta sem meðferð sjúkdóma og slysa krefst. Einstaklingur getur gerst blóðgjafi við 18 ára aldur og sumir bíða þess í ofvæni að geta byrjað að gefa blóð. Það eru yfirleitt einstaklingar sem hafa áður fylgst með foreldrum sínum gefa blóð eða eiga ættingja sem hafa þurft á blóðgjöf að halda.Blóðbankabíllinn Blóðbankinn á einn stóran blóðsöfnunarbíl. Í bílnum eru fjórir blóðtökustólar, setustofa fyrir blóðgjafa, móttaka og viðtalsherbergi, auk kaffiaðstöðu fyrir starfsfólk. Það er notalegt andrúmsloft í bílnum, getur verið þröngt á þingi en léttur og skemmtilegur andi. Blóðbankabíllinn er afar mikilvægur liður í því að auðvelda blóðgjöfum að koma til okkar. Við náum í marga nýja blóðgjafa í gegnum blóðbankabílinn. Við förum víða með bílinn, s.s. fyrir utan framhaldsskóla, stofnanir, verslanir og fyrirtæki, og gerum okkar ýtrasta til að vekja athygli á því í nágrenninu. Bíllinn fer auk þess víða um landið bæði að vori og hausti, þegar þetta er skrifað er bíllinn í Grundarfirði. Það er þó eitt af okkar markmiðum að fá annan minni bíl sem ætti auðveldara með að ferðast um landið og gæti t.d. þjónað Norðaustur- og Suðausturlandi betur og komist til Vestmannaeyja. Auðvelt er að fylgjast með því hvar bíllinn er á vef okkar www.blodbankinn.is. Nú er sumarið fram undan og fólk mikið að ferðast og rútínan breytist. Það breytir ekki stöðu okkar og við þurfum að geta rækt hlutverk okkar. Sjúkdómar og slys gera ekki boð á undan sér hvort sem er sumar, vetur, vor eða haust. Fimmtudaginn 13. júní verður mikið um að vera hjá okkur í Blóðbankanum. Þá er Alþjóðlegi blóðgjafadagurinn og ætlar Blóðgjafafélag Íslands að standa fyrir ýmsum uppákomum af því tilefni. Til dæmis mun Bangsaspítalinn vera í tjaldi fyrir utan Blóðbankann. Láttu ekki þitt eftir liggja og komdu við hjá okkur í Blóðbankanum eða Blóðbankabílnum og kannaðu hvort þú getir orðið blóðgjafi.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar