Þjóðhagsleg arðsemi ráði för

Grein Elínar Hirst, frambjóðanda í Kraganum, í Fréttablaðinu 21. mars um mikilvægi Vatnsmýrarflugvallar vekur furðu. Svona skrifa landsbyggðarþingmenn í kjördæmapoti eða aðilar með sérhagsmuni í fluginu.

Elín hefur greinilega ekki kynnt sér skýrslur um miðstöð innanlandsflugs, sem gerðar voru 2007 fyrir Sturlu Böðvarsson samgönguráðherra. Þar kemur fram að þjóðhagslega mjög arðsamt sé að flytja miðstöðina á Hólmsheiði eða á Keflavíkurflugvöll.

Tvennt skyldi Elín hugleiða vilji hún starfa lýðræðislega í pólitík: A. Reykvíkingar kusu flugvöllinn burt í lýðræðislegum kosningum 2001. B. Sveitarfélög hafa skipulagsvaldið í lögsögu sinni.

Samkvæmt Aðalskipulagi Reykjavíkur 2001-2024 fer flugvöllurinn úr Vatnsmýri 2016. Þá rís þar þétt og blönduð miðborgarbyggð. Ríkið verður að flytja miðstöðina úr Vatnsmýri. Hvert hún fer er ríkisins og því höfuðverkur þess ef ekki má meta veðurfar á Hólmsheiði með heiðarlegum og sómasamlegum hætti.

1946 var Vatnsmýrarsvæðið tekið af Reykvíkingum með blygðunarlausri valdbeitingu ríkisins í skugga margfalds atkvæðamisvægis, án lóðarleigu og skaðabóta þau 67 ár sem liðin eru. Um leið og borgarbúar glötuðu kjörlendinu og yfirráðum yfir lofthelginni vestan Elliðaáa misstu þeir stjórn á framtíðarþróun höfuðborgarinnar.

Skipulagsóreiðan í kjölfarið smitaðist yfir borgarmörkin til norðurs og suðurs. Þá varð til fyrsti vísir glænýs þéttbýlis í Mosfellshreppi, Kópavogi og Garðahreppi, sem auðveldaði síðan landsbyggðarflutninga á mölina. Þar búa nú 25% landsmanna, en hlutfall Reykvíkinga hefur haldist óbreytt í 67 ár, um 38%.

Þjóðarböl

Stjórnlaus útþensla byggðar er þjóðarböl. Eina leiðin til að stöðva hana er að Reykvíkingar taki forystu um framtíðarþróun byggðar fyrir mannvænt, vistvænt og skilvirkt höfuðborgarsamfélag.

Miðborgarbyggð í Vatnsmýri í stað dreifðrar úthverfabyggðar minnkar akstur um a.m.k. 20%. Árlegur aksturskostnaður lækkar þá um a.m.k. 1% eða 2 milljarða kr. fyrsta árið, 4 milljarða annað árið o.s.frv., alls um a.m.k. 400 milljarða á 20 árum. Þá fyrst skapast góð skilyrði fyrir almannasamgöngur, nærþjónustu, göngur og hjólreiðar. Með eðlilegri uppbyggingu Vatnsmýrar er virði ríkislandsins a.m.k. 70 milljarðar kr. og borgarlandsins 140 milljarðar. Ríkishluturinn nægir fyrir nýjum flugvelli, ytra vegakerfi Vatnsmýrarbyggðar og a.m.k. þremur landsbyggðarjarðgöngum.

Langstærsta hagkerfið

Höfuðborgarbyggðin er með strjálbýlustu borgum heims með 14 íbúa á hektara og 700 bíla á hverja 1.000 íbúa, tvöfalt á við evrópskar borgir. Hún þekur 150 km², meira en París og Manhattan samanlagt.

Höfuðborgarsamfélagið er langstærsta hagkerfi Íslands. Óskilvirkni þess vegna stjórnlausrar útþenslu byggðar af völdum Vatnsmýrarflugvallar gætir í þjóðarhag. Og þrátt fyrir háar þjóðartekjur á mann skilar sá árangur sér m.a. þess vegna ekki í pyngjur landsmanna. Það er sandur í gírkassanum.

Sem upprennandi stjórnmálamaður ætti Elín að einbeita sér að ábyrgri pólitík í stað þess að ganga hugsunarlaust í smiðju gömlu flugvallarsinnanna, sem aldrei hafa þurft að færa fram rök fyrir orðum sínum, hvorki í ræðu né riti, heldur hafa þeir beitt útúrsnúningum, ósannindum, og annarri rökleysu í krossferð fyrir einkahagsmunum en gegn almannahag.