„Ökurita“ í heilbrigðisþjónustu

Í Reglugerð um aksturs- og hvíldartíma ökumanna, notkun ökurita og eftirlit frá árinu 2010 er kveðið á um hámarksaksturstíma í farþega- og farmflutningum. Reglugerðin er ýtarleg og kveður meðal annars á um það að ökumaður skuli ?gera hlé á akstri í að minnsta kosti samfelldar 45 mín. eftir akstur í 4,5 klst. nema hvíldartími hans sé að hefjast?. Ökuritar eru settir upp í bifreiðum ?til að skrá, sýna og geyma upplýsingar um aksturs- og hvíldartíma ökumanns, hraða bifreiðar og fleira?. Markmið þessarar reglugerðar er að ?auka umferðaröryggi og bæta vinnuskilyrði ökumanna?.

Öll viljum við auka umferðaröryggi og hljótum því að fagna þessum varúðarreglum. Við sem störfum í heilbrigðisþjónustunni hljótum hins vegar að spyrja hvers vegna engin slík öryggistæki og eftirlitstæki er að finna í heilbrigðisþjónustunni. Ef erlendar rannsóknir eru yfirfærðar á íslenskt heilbrigðiskerfi kemur í ljós að margfalt fleiri látast hér á landi árlega vegna mistaka í heilbrigðiskerfinu en í umferðarslysum. Stjórnvöld hafa hins vegar ekki sett neinar reglur gegn því að hjúkrunarfræðingar vinni í átta klst. samfellt án nokkurrar hvíldar og án þess oft og tíðum að komast í mat eða kaffi.

Hefðbundnar næturvaktir eru 9,5 klst. en viðsemjendur hjúkrunarfræðinga hafa þó ekki léð máls á því að semja um svokallaða 15 mín. orkublundi, sem þó þekkjast t.d. í Danmörku. Ekki er óalgengt að hjúkrunarfræðingar komist ekki heim af vakt því enginn er til að taka við. Þá vinna hinir sömu jafnvel samfellt í 16 klst. án hvíldar. Hjúkrunarfræðingur sem unnið hefur átta tíma morgunvakt á svæfingadeild er fenginn til að taka átta tíma kvöldvakt á gjörgæslu og vinnur þannig í minnst 16 tíma samfellt við mjög krefjandi hjúkrun, þar sem verður að fylgjast með ástandi sjúklings hverja stund og vera tilbúinn að bregðast við á hárréttan og fumlausan hátt. Líf liggur við. Er ekki þörf á ?ökuritum? í heilbrigðisþjónustu til að tryggja öryggi sjúklinga og bæta vinnuskilyrði hjúkrunarfræðinga og annarra heilbrigðisstarfsmanna?