Sjálfsmörk Geirs

Fyrir tveimur dögum (29. júlí) tilkynnti Aron Jóhannsson, framherji AZ Alkmaar í Hollandi, að hann hefði ákveðið að sækjast eftir sæti í karlalandsliði Bandaríkjanna í knattspyrnu, en ekki því íslenska.

Þar sem Aron á íslenska foreldra en er fæddur í Bandaríkjunum er hann með tvöfalt ríkisfang og gat hann því í samræmi við gildandi reglur FIFA valið hvort hann kysi að sækjast eftir því að leika með bandaríska A-landsliðinu eða því íslenska.

Nokkur spenna hefur verið meðal knattspyrnuaðdáenda hér á landi eftir því hver ákvörðun Arons yrði enda um að ræða mjög efnilegan knattspyrnumann sem líklegur er til að ná langt í íþróttinni.

Sama dag og ákvörðun Arons lá fyrir var Heimir Hallgrímsson, aðstoðarlandsliðsþjálfari íslenska karlalandsliðsins, inntur eftir viðbrögðum við henni. Í útvarpsviðtali í hádegisfréttum RÚV kvaðst Heimir vonsvikinn en sýndi ákvörðun Arons skilning og sagði hann hafa komið heiðarlega fram. Í svipaðan streng hafa fleiri tekið, bæði leikmenn og knattspyrnuaðdáendur. Einhver hefði haldið að þar með væri málinu lokið.

Í gær (30. júlí) barst fjölmiðlum yfirlýsing frá stjórn KSÍ vegna málsins. Þar er staðfest að Aron sé í fullum rétti samkvæmt reglum FIFA. Hins vegar vill stjórn KSÍ meina að þar sem leikmaðurinn hafi fengið „knattspyrnulegt uppeldi innan vébanda KSÍ“ þá eigi KSÍ heimtingu á að hann spili fyrir Ísland.

Það er ljóst af þessari yfirlýsingu – og enn ljósara af viðtali í kvöldfréttum sjónvarps á RÚV í gærkvöld – að stjórn KSÍ lítur á leikmanninn sem sína eign vegna áðurnefnds „knattspyrnulegs uppeldis“ og virðir sjálfsákvörðunarrétt hans innan gildandi reglna að vettugi. Enn alvarlegra er þó að stjórn KSÍ skuli beita fyrir sig dylgjum. Hér er ég að vísa til orða yfirlýsingarinnar þar sem segir: „Það eina sem KSÍ hefur fengið ábendingar um frá hagsmunaaðila er að tekjumöguleikar Arons sem leikmanns fyrir Bandaríkin séu allt aðrir og meiri í formi styrktar- og auglýsingatekna en sem leikmanns Íslands.“

Þarna er látið að því liggja að ákvörðun Arons stjórnist af fégræðgi. Þessar dylgjur virðast settar fram til þess eins að sverta hann. Ég held að stjórn KSÍ væri hollt í þessu sambandi að líta í eigin siðareglur (t.d. 5. og 6. grein) en svona framkoma er tæplega í samræmi við þær.

Viðtalið í sjónvarpsfréttum RÚV við Geir Þorsteinsson, formann KSÍ, var honum og KSÍ til háborinnar skammar. Þar birtist Geir illskulegur á svip og hálf skjálfandi af æsingi. Hann hefur í heitingum við Aron (ungan íþróttamann sem ekkert hefur af sér brotið) og endurtekur dylgjurnar um að hann láti peningasjónarmið ráða þegar það að leika fyrir landslið snúist um „heiður og sæmd“ (sjálfur er Geir með rífleg ráðherralaun á mánuði hjá KSÍ).

Viðtalið í heild lýsir harklegum frekju- og yfirgangsviðbrögðum manns sem reynir að beita því valdi sem hann hefur, í bland við þjóðrembu og kröfu til fjölmiðla, almennings og stjórnvalda um liðsinni, til að kúga ungan íþróttamann til hlýðni, m.a. með því að reyna að hafa áhrif á bandaríska knattspyrnusambandið og FIFA.

Margar spurningar vöknuðu í mínum huga við að hlýða á umrætt viðtal. Tvær þeirra er þessar: Er fýsilegt fyrir íþróttamann að ganga til liðs við hreyfingu þar sem forystan kemur fram við hann með þessum hætti? Urðu fyrri kynni Arons af forystu KSÍ e.t.v. til að styrkja ákvörðun hans um að velja bandaríska landsliðið?

Þetta er því miður ekki í fyrsta sinn sem formaður KSÍ gerist sekur um hroka og yfirlæti sem seint verður sagt að samrýmist þeim gildum um háttvísi og prúðmennsku sem KSÍ stendur fyrir og haldið er að iðkendum. Framkoma hans í fjölmiðlum í gær er einfaldlega ekki sæmandi formanni KSÍ.

Kannski ættu íslenskir fjölmiðlar og knattspyrnuaðdáendur að svara kalli Geirs Þorsteinssonar um að tjá skoðanir sínar. Ekki þó um ákvörðun Arons Jóhannssonar, sem ber að virða þó hún valdi vissulega vonbrigðum, heldur á framgöngu stjórnar KSÍ, bæði í þessu máli og öðrum. Ef til vill er orðið tímabært að rifja upp fyrri „sjálfsmörk“ sem Geir Þorsteinsson hefur skorað í tíð sinni sem formaður og framkvæmdastjóri KSÍ (t.d. í greiðslukortsmálinu í Sviss haustið 2009, o.fl.)?

Þann 14. ágúst nk. fer fram á Laugardalsvelli vináttulandsleikur íslenska karlalandsliðsins í knattspyrnu við Færeyjar. Ég hvet knattspyrnuáhugamenn til að fjölmenna á leikinn og styðja landsliðið. Þó flestir muni hrópa „Áfram Ísland!“ munu kannski einhverjir líka hrópa „Burt með Geir!“