Opið bréf til forsætisráðherra

Kæri Sigmundur Davíð, ég óska þér til hamingju með forsætisráðherrastólinn.

Í stjórnarsáttmálanum segir: Íslensk þjóðmenning verður í hávegum höfð, að henni hlúð og hún efld. Áhersla verður lögð á málvernd, vernd sögulegra minja og skráningu Íslandssögunnar, auk rannsókna og fræðslu. Ríkisstjórnin mun vinna að því að auka virðingu fyrir merkri sögu landsins, menningu þess og tungumálinu, innanlands sem utan.

Þar sem þú ert yfirmaður þess málaflokks að miklum hluta þar sem er fjallað um verndun minja og húsa, menningu og sögu, fyllist ég bjartsýni. Ég treysti því að þú komir í veg fyrir það skemmdarverk sem fyrirhugað er að gera á Landsímareit/Kvosinni í miðborginni. Að þú munir styðja þá mikla grósku og tónlistarmenningu sem hefur blómstrað undanfarin ár í tónleikasalnum Nasa, sem hefur mikla sögu og gamlar innréttingar. Yfir 200 tónlistarmenn hafa mótmælt þessum fyrirætlunum um að rífa Nasa og endurbyggja.

Glöggt er gests augað. Síðastliðið haust kom fram í útvarpsfréttum (http://www.ruv.is/sarpurinn/hadegisfrettir/08092012-1) að tveir spænskir arkitektar fjölluðu um höfuðborgir Norðurlandanna í spænsku arkitektablaði (http://margenesarquitectura.com/norteuropa.htm), en leiðari þess var helgaður Reykjavík. Þeir leyna ekki hrifningu sinni á miðborginni. Þeir segja að hún eigi sér ekki nokkra hliðstæðu og að gæði og einfaldleiki bygginga í Reykjavík séu slík að annað eins finnist ekki í öðrum höfuðborgum Evrópu. Í blaðinu er fjallað um tengsl og samspil Reykjavíkur við fortíðina og söguna. Niðurstaða þeirra var sú að það væri full ástæða til að huga að því að miðborg Reykjavíkur yrði sett á heimsminjaskrá. Stórkostlegt!

Fyrsta skrefið

Sigmundur Davíð, þú gætir tekið fyrsta skrefið í að setja miðbæ Reykjavíkur á heimsminjaskrá UNESCO. Það myndi nú aldeilis fá ferðamenn til að koma til landsins og um ókomna tíð. En að byggja eintóm hótel í hjarta miðbæjarins verður til þess að ferðamenn og borgarbúar missa áhugann á að heimsækja miðbæinn, og hann mun deyja.

Þú ert menntaður í skipulagsfræðum og þú kemur vel inn á í gömlu viðtali við Egil Helgason (blog.pressan.is/arkitektur/ 2013/05/21/skipulagsfraedingur-forsaetisradherra/) hversu dýrmætt það er að vernda gamlar byggingar. Þeim fylgir meira og betra mannlíf en nýbyggingum. Eins voru í þættinum sýndar myndir þar sem bætt hafði verið inn nýjum byggingum í öðrum stíl á milli gamalla bygginga. Þetta voru mjög sláandi og áhrifamiklar myndir, t.d. af Nýhöfn í Kaupmannahöfn þar sem sett hafði verið inn á milli gömlu húsanna ný bygging í líkingu við Iðuhúsið. Á Tryggvagötunni er álíka dæmi fyrir aftan gamla Naustið, en þar er stór dökk bygging í nýjum stíl sem grúfir yfir lágreist timburhús í gömlum stíl.

Þetta er akkúrat það sem á að fara að gerast fyrir framan augun á okkur, hinum megin við Alþingi. Þar hefur einn maður eignast margar lóðir á Landsímareit/Kvosinni og vill byggja þar hótel. Það mun bera gömul hús ofurliði og varpa skugga á Austurvöll, vinsælt almenningsrými okkar borgarbúa með mikla sögu.

Merkar minjar

Það væri miklu tilhlýðilegra að hið háttvirta Alþingi eignaðist Landsímahúsið undir skrifstofur sínar. Guðjón Samúelsson teiknaði það og það hefur mikla sögu tengda fjarskiptamálum þjóðarinnar. Þá þyrfti Alþingi ekki að reisa byggingu á horni Vonarstrætis og Tjarnargötu, eins og fyrirhugað hefur verið. Eitthvað myndi það nú kosta. Á þeim reit er að finna merkar minjar og þær gætu þá fengið að njóta sín þar og verið til sýnis.

Þá er vert að rifja upp samþykkt um verndun borgarhverfa, sem þú fékkst samþykkta í skipulagsráði árið 2010 og sett hefur verið inn í stjórnarsáttmálann. Þetta gefur fögur fyrirheit.

Ég skora því á þig, Sigmundur Davíð, og treysti því að þú komir í veg fyrir að þessi deiliskipulagstillaga Kvosin/Landsímareitur nái fram að ganga og verði að veruleika. Ef hún gerir það getur þetta svæði, lóðir og hús orðið miklu dýrara fyrir bragðið og enginn, þar á meðal Alþingi, hefur efni á að kaupa þær. Og það er ekki einu sinni víst að núverandi eigandi, sem nú hefur verið ákærður fyrir skattsvik, hafi efni á að fara í þessar framkvæmdir. Gamla húsið Nasa og Nasasalurinn getur grotnað niður á meðan, en það stendur nú autt og óupphitað. Látum það ekki gerast.

Kæri Sigmundur Davíð, þér, sem og öllum öðrum, er boðið á baráttufund á Ingólfstorgi, laugardaginn 8. júní, kl. 14.

Atburðurinn er á Facebook: Elsku besti ekki hótel.

Frestur til að senda inn athugasemdir/mótmæli við þetta deiliskipulag til skipulag@reykjavik.is rann út á miðnætti 30. maí.