Ástand löggæslumála á Suðurlandi

Stjórn Lögreglufélags Suðurlands kom saman á fundi þann 19. september sl. til þess að ræða grafalvarlegt og versnandi ástand löggæslumála á Suðurlandi sem orsakast af áralöngu fjársvelti. Er svo komið að íbúum og lögreglumönnum er hætta búin vegna fækkunar lögreglumanna við embættin. Þá er samdráttar- og niðurskurðarkrafa innan lögreglu orðin svo að lögreglumenn geta vart sinnt eiðsvörnu og lögbundnu hlutverki sínu.

Við embætti lögreglustjórans á Selfossi hefur lögreglumönnum fækkað úr 28 árið 2007 niður í 20. Voru þá á vakt 5 lögreglumenn virka daga en 7 lögreglumenn um helgar. Nú eru 3 til 4 lögreglumenn á vakt í miðri viku og 5 um helgar. Við embætti lögreglustjórans á Hvolsvelli voru, árið 2007, 9 lögreglumenn en telja nú 7 lögreglumenn. Eru þá jafnan 3 lögreglumenn á vakt, 2 staðsettir á Hvolsvelli og 1 á Kirkjubæjarklaustri.

Er þessi þróun umhugsunarverð í ljósi þess að íbúum með fasta búsetu hefur fjölgað talsvert frá ári til árs, og eru þá ótaldir þeir sem hafa hér dvalarstað eða aðsetur talsverðan hluta ársins í u.þ.b. 7.500 sumarhúsum sem finnast á Suðurlandi. Þá er það staðreynd að yfir helmingur þeirra sem lögreglan á Suðurlandi hefur afskipti af er ekki búsettur innan umdæmanna.

Suðurland býr yfir nokkrum fegurstu náttúruperlum Íslands og hefur umferð ferðamanna, innlendra sem erlendra, stóraukist síðari ár. Telja ýmsir innan ferðaþjónustugeirans að allt að 70-80% allra erlendra ferðamanna á Íslandi (72% samkvæmt könnun Ferðamálastofu árið 2011) hafi viðdvöl á Suðurlandi til lengri eða skemmri tíma, allan ársins hring. Samkvæmt heimasíðu Ferðamálastofu (http://www.ferdamalastofa.is/Category.mvc/Display/503) var heildarfjöldi erlendra gesta 565.611 manns árið 2011. Ef við reiknum með að 70% þeirra hafi lagt leið sína um Suðurland þá gera það um 400 þúsund manns.

Síðustu ár hefur fjársvelti og misskipting fjármagns til lögreglu komið illa niður á embættum lögreglustjóranna á Selfossi og Hvolsvelli og er löggæsla hér nú í lágmarki. Dregið hefur verið saman í akstri lögreglubifreiða en það þýðir að sýnileiki lögreglu minnkar sem og eftirlit og löggæsla. Fækkun lögreglumanna hefur sömu áhrif auk þess sem þjónusta við almenna borgara verður lakari. Hæfir lögreglumenn verða nauðbeygðir til að yfirgefa starfið vegna sífelldrar niðurskurðar- og hagræðingarkröfu sem og versnandi starfsskilyrða og stóraukins álags á þá sem og fjölskyldur þeirra.

Það er dapurlegur raunveruleiki lögreglumanns að þurfa að velja milli tveggja, jafnvel þriggja, slysa eftir því hvert þeirra hljómar alvarlegast og geta ekki sinnt hinum.

Einkar áhugavert er að líta yfir fjárlög komandi árs og bera saman fjárveitingar lögregluembættanna miðað við fjölda íbúa með skráð lögheimili innan hvers lögregluumdæmis eins og sá íbúafjöldi birtist þann 1. janúar 2012 skv. Hagstofu Íslands. Sá samanburður er sláandi og misræmið talsvert.

Lögreglustjórinn á Selfossi fær til ráðstöfunar 262,9 milljónir króna. Sé þeirri upphæð deilt niður á þá 15.198 íbúa umdæmisins verður krónutalan 17.298 krónur á hvern íbúa. Við embætti lögreglustjórans á Hvolsvelli er krónuleg staða eilítið skárri eða 27.717 krónur á hvern íbúa. Þó þarf að taka með í þann reikning að umdæmið er víðfeðmt og strjálbýlt. Við þessar fjárveitingar er ekki gert ráð fyrir þeim fjölda fólks sem hér dvelur reglulega í sumarhúsum sínum árið um kring né stóraukins fjölda erlendra ferðamanna.

Sé horft til umdæmis lögreglustjórans á Suðurnesjum er krónutalan 49.208 krónur á hvern íbúa (fjárlög gera ráð fyrir 1.047 milljónum sem deilast niður á 21.277 íbúa). Í því samhengi þarf þess réttilega að geta að miðstöð millilandaflugs er á Suðurnesjum og mikill fjöldi ferðamanna fer um umdæmið ár hvert á leið sinni til annarra lögregluumdæma. Sú fjárhæð sem liggur að baki hverjum íbúa á Suðurnesjum er nærri því sem eðlilegt mætti teljast fyrir löggæslu á landsvísu.

Lögreglufélag Suðurlands lýsir yfir fullum stuðningi við yfirstjórnir embætta lögreglustjóranna á Selfossi og Hvolsvelli sem rekið hafa embættin þrátt fyrir minnkandi fjárveitingar og stöðugar kröfur um hagræðingu og niðurskurð.

Lögreglufélag Suðurlands kallar þingmenn Suðurlands og fjárveitingarvaldið til ábyrgðar á ofangreindum raunveruleika og varpar þeirri spurningu fram, hvort þingmenn telji að núverandi ástand sé ásættanlegt öryggis-, þjónustu- og löggæslustig fyrir Suðurland. Auk þess kallar Lögreglufélag Suðurlands eftir tillögum til úrlausna og bóta frá Alþingi og þingmönnum suðurkjördæmis.

Með lögum skal land byggja, en með ólögum eyða.