Gengur hratt á eigið fé Háskólans í Reykjavík

Háskólinn í Reykjavík (HR) tapaði 231,5 milljónum króna í fyrra og 401,4 milljónum króna á árinu 2010. Hann mun einnig verða rekinn með tapi á þessu ári og fyrirsjáanlegt er að afkoman verði neikvæð til lengri tíma ef ekki verður breyting á fjárframlögum ríkisins til hans. Þetta kemur fram í ársreikningi HR sem birtur var nýverið. Framlag til skólans þarf að aukast um 120 milljónir króna á ári næstu þrjú árin til að tryggja rekstrarhæfi hans í þeirri mynd sem skólinn er rekinn í dag.

Rekstur HR hefur verið afar þungur á undanförnum árum. Þrátt fyrir að rekstrargjöld hafi dregist saman um rúmlega 200 milljónir króna í fyrra, aðallega vegna tímabundinnar lækkunar á húsnæðiskostaði, tapaði skólinn miklum fjárhæðum. Nokkuð jákvæður viðsnúningur varð þó á afkomunni, einkum vegna tímabundinnar lækkunar á húsnæðiskostnaði. Í ársreikningnum stendur hins vegar að „afkoma HR á árinu 2012 verður áfram neikvæð og ef ekki verður breyting á fjárframlögum ríkisins eru einnig neikvæðar horfur með starfsemi háskólans til lengri tíma. Frá árinu 2009 er búinn að vera viðvarandi niðurskurður á fjárframlögum ríkisins til HR og annarra háskóla hér á landi. Samtals eru fjárframlög ríkisins til HR árið 2012 um 450 m.kr. lægri að raungildi en árið 2008 og uppsafnaður niðurskurður til HR er yfir 1.000 m.kr. að núvirði frá árinu 2008".

HR hefur átt eigið fé til að mæta tapi undanfarinna ára. Það gengur þó hratt á það og um síðustu áramót var það tæplega 400 milljónir króna. Miðað við rekstrarniðurstöðu síðasta árs og óbreytt framlög myndi það duga skólanum fram á haustið 2013.

Lítill pólitískur vilji virðist þó vera til að mæta kröfum HR með auknum framlögum. Í fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2013 er gert ráð fyrir að framlag til HR lækki um 18,4 milljónir króna. Þá er HR auk þess ætlað að greiða til baka 150 milljóna króna framlag sem hann fékk á fjáraukalögum ársins 2011. Vegna þeirrar endurgreiðslu er „áætlað að skólinn fái 43,5 m.kr. lægra framlag í fjárlögum 2013[…]en hann hefði fengið án aukafjárveitingar". Samkvæmt heimildum Markaðarins eru þó líkur á að hækkanir á fimm reikniflokkum geti skilað HR um 50 milljónum króna til viðbótar á næsta ári.

Ari Kristinn Jónsson, rektor HR, segir að rekstrarniðurstöður skólans endurspegli fyrst og fremst þann mikla niðurskurð sem hafi verið á framlögum ríkisins til skólans. „Við komum til móts við þennan niðurskurð með mikilli hagræðingu og þess vegna varð þetta ekki verra í fyrra en kemur fram í reikningnum. Við sjáum fram á að hafa gert enn betur í ár. Við höfum getað haldið starfseminni við án þess að fórna gæðum, enda væri það versta sem við gætum gert að fara að mennta fólk illa á Íslandi. Það er hins vegar augljóst að þetta gengur ekki svona til lengdar og það verður að snúa þessari þróun við fyrir árið 2013."

Hann staðfestir að rekstrarafkoma ársins í ár verði einnig neikvæð og að HR þurfi um 120 milljónir króna á ári næstu þrjú árin til að geta sinnt sínu lágmarkshlutverki. Til að mæta meðaltalsframlagi OECD-ríkja til háskóla þurfi hins vegar hundruð milljóna króna.