Bætt réttarstaða skuldara

Faðir ábyrgist gengistryggt lán dóttur sinnar. Þegar dóttirin getur ekki lengur borgað af láninu, fellur ábyrgðin á föðurinn. Faðirinn ákveður að greiða lánið upp. Ung hjón kaupa bíl á gengistryggðu láni. Lánið er til fimm ára, og er hálft ár eftir þegar lánið er endurútreiknað. Ungu hjónin greiða samviskusamlega og hafa greitt lánið upp. Miðaldra kona skilur ekki hvernig hægt er að breyta vöxtum einhliða á láni sem hún tók, þrátt fyrir evrópskar reglur um neytendalán.

Hver er staða þeirra þegar fjármálafyrirtæki neitar að viðurkenna rétt þeirra til endurútreiknings?

Fullkomin óvissa hefur verið uppi um úrlausn á ágreiningi um gengistryggð lán. Allir verða að hafa hagsmuni af því að ljúka málinu og fá niðurstöðu um endurútreikning gengistryggðra lána. Þann hvata hefur vantað og ferlið dregist von úr viti, jafnvel þannig að hagsmunir fjármálafyrirtækjanna hafa legið í að draga málin á langinn og þreyta lántakendur.

Ekki virðist nóg að hvetja til endurútreiknings líkt og stjórnarliðar hafa gert á grunni skýrra leiðbeininga frá Hæstarétti Íslands. Stundum er sagt að „money talks". Því hyggst ég leggja fram lagafrumvarp þess efnis að lántakar hafi rétt til að greiða af lánum sínum með föstum greiðslum sem nema 5.000 kr. af hverri upprunalegri milljón lánsins og teljist því í skilum uns niðurstaða liggur fyrir í Hæstarétti um hin ýmsu ágreiningsefni. Jafnframt er ítrekaður sá skilningur að lántaki getur aldrei hafa verið í vanskilum með lán eða lánasamninga, sem þessi lög taka til, þar sem þau hafi verið með ólögmæta skilmála. Inni lántaki af hendi að lágmarki þá greiðslu sem hér er lagt til, telst hann vera í fullum skilum með afborganir af láninu.

Tryggja þarf að lántakar fái ofgreiðslur sínar endurgreiddar með tryggingum og handveðum í ljósi reynslunnar af Avant.

Jafnframt er lagt til að dráttarvextir reiknist af ofgreiddum kröfum 30 dögum eftir gildistöku laganna. Lántakar munu ekki þurfa að senda sérstakt kröfubréf þess efnis.

Að lokum er lagt til að fjármálafyrirtæki verði skylduð til að láta viðskiptavini sína fá upplýsingar um greiðslusögu lána og forsendur endurútreiknings ef viðskiptavinurinn þess óskar.

Stjórnvöld verða að fara að setja fjármálafyrirtækjunum stólinn fyrir dyrnar, ef þau spýta ekki í lófana við endurútreikninginn.