Renna blint í sjóinn varðandi talninguna

Þjóðaratkvæðagreiðsla um drög að stjórnarskrá fer fram í dag. Formenn yfirkjörstjórna segjast renna blint í sjóinn varðandi umfang talningar. Atkvæði verða slegin inn í tölvu í einu kjördæmi. Talningu lýkur varla fyrr en á morgun.

Fréttaskýring

Hvenær verða úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar ljós?

Þriðja þjóðaratkvæðagreiðslan á lýðveldistímanum fer fram í dag. Alls hafa Íslendingar átta sinnum gengið að kjörborðinu í þjóðaratkvæðagreiðslu, fyrst árið 1908 um áfengisbann.

Fyrirkomulag kosninga og talning atkvæða er á hendi yfirkjörstjórna í hverju kjördæmi fyrir sig. Talningin er óvenju flókin að þessu sinni þar sem hver atkvæðaseðill er í raun sexgildur. Hvern seðil þarf því að telja sex sinnum.

Í Norðausturkjördæmi verður sá háttur hafður á að atkvæðin á hverjum seðli verða slegin inn í tölvu. Búnt með 200 seðlum verða slegin inn og samtala þeirra skráð. Þannig vonast Páll Hlöðversson, formaður yfirkjörstjórnar, til að spara tíma.

„Við teljum að þetta spari vinnu en vitum ekki enn hvort við höfum rétt fyrir okkur, það er ekki komin reynsla á þetta. Það hafa verið gerðar prufur og ég held að við munum einnig gera stikkprufur á hinn veginn og athuga hversu rétt þetta er.“

Með þessu fást fyrstu tölur úr öllum spurningum samtímis. Talningin öll gæti hins vegar staðið fram á sunnudag.

Katrín Theodórsdóttir, formaður yfirkjörstjórnar í Reykjavíkurkjördæmi norður, segir hins vegar að fallið hafi verið frá þessari aðferð, að slá atkvæðin inn í tölvur. Þess í stað verði hver seðill talinn sex sinnum. Hún segir tölvuinnslátt hafa verið reyndan en það hafi ekki gefið góða raun.

„Þetta gaf ekki nógu áreiðanlega útkomu og það kom svolítið af villum. Mitt mat var að sú leið væri ekki fær nema með tvítalningu og þá er ávinningurinn af tölvuleiðinni horfinn.“

Katrín á von á að búið verði að telja 75-80% svara við fyrstu spurningunni um ellefu í kvöld.

Hið sama á við um Reykjavíkurkjördæmi suður að sögn Sveins Sveinssonar, formanns yfirkjörstjórnar. Allir seðlar verði taldir sex sinnum, byrjað verði á fyrstu spurningu og svo fari hver seðill aftur í flokkun og talningu.

Ríkarður Másson, formaður yfirkjörstjórnar í Norðvesturkjördæmi, segir ekki um annað að ræða en að telja hvern seðil sex sinnum. Hann á von á fyrstu tölum upp úr miðnætti.

„Við rennum þó blint í sjóinn með það,“ segir Ríkarður. Nákvæmlega sama orðalag notuðu þeir Sveinn og Páll.

Formennirnir eru sammála um að standi talningin langt fram á morgun verði talningafólkið sent heim til að hvílast og talning hefjist aftur að nýju á morgun. Því getur orðið nokkur bið á að niðurstöður liggi fyrir að fullu.

Ríkisútvarpið verður með aukafréttatíma í sjónvarpi í kvöld vegna kosninganna og hægt er að fylgjast með fyrstu tölum á Vísi.

kolbeinn@frettabladid.is