Sveigjanleg skólaskil

Skólaskýrsla 2012 er nýkomin út, ýtarlegasta ritið sem hér kemur út árlega um skólamál, og Samband íslenskra sveitarfélaga á hrós skilið fyrir framtakið. Ég staldraði við tölur um leikskóla í ljósi frétta um að sáralítil aðsókn væri í nám fyrir leikskólakennara. Tölurnar eru býsna sláandi. 95% fimm ára barna eru í leikskóla og yngri börnum fjölgar hratt. Jafnframt hefur dvalartími barna lengst. Í leikskólum sveitarfélaga eru 59% barna 7-8 tíma á dag, en 31% níu tíma eða lengur; það er langur vinnudagur. Í sjálfstætt reknum leikskólum eru 67% barna 7-8 tíma á dag, en 26% níu tíma eða lengur. Hálfsdagsbörnum hefur fækkað niður í 1%.

Það er dagljóst að leikskólakennarar eru allt of fáir, og ég óttast að fimm ára nám með tilheyrandi kostnaði rími ekki vel við ýmis starfskjör sem boðið er upp á, t.d. laun. Jafnframt fjölgar þeim grunnskólum sem bjóða upp á nám fyrir fimm ára börn þannig að skilin milli leik- og grunnskóla verða að vera sveigjanleg.

Grunnskólalög eru afdráttarlaus hvað varðar lengd grunnskólans, hann er tíu ár. Á hvaða skólastigi eru þá fimm ára börn sem fylgja skilgreindri námskrá grunnskóla? Illu heilli urðu skil milli grunn- og framhaldsskóla skarpari þegar fjarnám var afnumið í sparnaðarskyni, en margir nemendur 10. bekkjar nýttu sér það. Ég held að það sé tímabært að skoða þetta allt í samhengi. Það hlýtur að vera nemendum til hagsbóta að hafa skil skólastiganna fljótandi, ef ég má orða það svo, með því móti einu fá einstaklingar hæfilega ögrandi nám, sem hvetur þá til frekari fróðleiksleitar og skilnings. 95% nemenda eru í skóla frá fimm ára aldri upp í 18 ár, flestir lengur. Þetta eiga menn að hafa í huga. Hvert skólastig er alls ekki sér á báti, heldur hluti af heild – sem því miður er ekki heild!