Jónas Fr: Skynsamlegt að viðhalda forgangi sparifjár

Stefna atvinnuvegaráðuneytisins, ráðuneytis bankamála, er að vinna að löggjöf um allsherjarvernd innistæðna í bönkum og sparisjóðum þegar yfirlýsing um ríkisábyrgð fellur úr gildi. Fyrrverandi forstjóri FME telur rétt að halda forgangi innistæðna en segir það hafa mikil áhrif á möguleika banka við öflun lánsfjár.

Til stendur að afnema ríkisábyrgð á innistæðum, en um er að ræða yfirlýsingu frá 6. október 2008 sem hefur verið áréttuð af núverandi ríkisstjórn.

Í staðinn kemur nýtt regluverk um innistæðutryggingar. Stefnt er að því innistæður verði áfram forgangskröfur í þrotabú fjármálafyrirtækja, samkvæmt nýju frumvarpi um innistæðutryggingar sem unnið er að í ráðuneyti bankamála, atvinnuvegaráðuneytinu.

Í raun lýsti Steingrímur J. Sigfússon atvinnuvegaráðherra þessu í umtalaðri grein sem hann birti í sumarlok í Financial Times.

Í greininni sagði Steingrímur að forgangsréttur sparifjár myndi senda skýr skilaboð um að hluthafar, skuldabréfaeigendur og aðrir gætu ekki nálgast sparifé fólks til að draga úr eigin tjóni við slit fjármálafyrirtækja.

Í reynd yrði skýr lína dregin í sandinn milli viðskiptabanka- og fjárfestingarbankastarfsemi með þessari aðgerð og umræða um aðskilnað yrði í raun óþörf því peningar sem yrðu eftir við fall banka eða sparisjóðs færu alltaf í að greiða fyrst upp kröfur sparifjáreigenda.

Fáir ef einhverjir hér á landi þekkja regluverk fjármálamarkaðarins betur en Jónas Fr. Jónsson, lögmaður og fyrrverandi forstjóri Fjármálaeftirlitsins. Áður en Jónas tók við starfi forstjóra FME árið 2005 starfaði hann í sjö ár sem sérfræðingur hjá ESA, eftirlitsstofnun EFTA, í Brussel.

Jónas segir það jákvætt að innistæður njóti áfram forgangs í samræmi við ákvæði neyðarlaganna en það skapi hins vegar vanda þegar bankarnir afli sér lánsfjár. Vextirnir fari upp eða lánveitendur fari fram á trygg veð, en talað er um aukna áherslu á svokölluð sértryggð skuldabréf í þessu samhengi.

„Það er ljóst að fjármögnunarkjör bankanna verða almennt dýrari á annars konar fjármögnun en innlán. Það gæti þýtt að þeir færu meira út í sértryggð skuldabréf til þess að komast fram fyrir forganginn og það gæti líka haft einhver áhrif á uppbyggingu verðbréfamarkaðarins, að menn myndu síður fara inn í verðbréf sem fjárfestingarkost heldur en innlán. Ég vil samt segja líka að ég held það sé skynsamlegt að fylgja þeirri stefnumörkun sem var tekin með neyðarlögunum. Að gefa almennum sparifjáreigendum forgang," segir Jónas.

Það á eftir að útfæra í atvinnuvegaráðuneytinu hvort verndin nái til allra, þ.e bæði einstaklinga og fyrirtækja og hversu háar fjárhæðir verði undir, en í Evrópusambandinu er lágmarksverndin 100 þúsund evrur, jafnvirði 16 milljóna króna, samkvæmt tilskipun um innleidd var í lok árs 2010.

Jónas segir þetta gott viðmið.

„Það mun væntanlega ná að dekka um það bil 95% allra einstaklinga sem eiga innistæður. Þannig að ég held að sú upphæð til dæmis gæti verið aðeins hærri, en í fjárhæð í kringum það væri ágætt að miða við sem forgang." thorbjorn@stod2.is