Studdu ekki innleiðingu sænsku leiðarinnar hér á landi

Réttarvörslukerfið studdi ekki innleiðingu sænsku leiðarinnar hér á landi á sínum tíma. Lagaprófessor sem fór yfir kosti og galla þessarar leiðar fyrir Alþingi og skrifaði sjálft frumvarpið segir reynsluna hafa staðfest efasemdir sínar. Formaður Landssambands lögreglumanna tekur í sama streng og telur nær ógjörning að fara eftir lögunum.

Sænska leiðin sem innleidd var í lög hér á landi gerir kaup á vændi refisverð. Þessi leið hefur verið gagnrýnd víða að undanförnu. Meðal annars af meðlimum alþjóðlegrar nefndar á vegum Þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna sem kynntu niðurstöður sínar í júlí að hún hafi gert aðstæður fólks í vændi verri en áður.

Ragnheiður Bragadóttir, lagaprófessor sem samdi frumvarp til laga um breytingu á kynferðisbortakafla hegningarlaga sem urðu að lögum 2007, segir að frekari rannsóknir hefði þurft áður en sænska leiðin var innleidd fréttirnar staðfesti þá skoðun.

En í umsögn hennar segir meðal annars: „Þær takmörkuðu rannsóknir sem farið hafa fram hér á landi benda til þess að vændi sé ekki síst að finna á meðal barna á aldrinum 13-18 ára...Aðstæður hér eru því aðrar en í Svíþjóð þegar refsiákvæðið um vændiskaup var lögfest þar...Með hliðsjón af framansögðu verður því ekki lagt til í frumvarpi þessu að lögð sé refsing við kaupum á vændi."

Þá má nefna að bæði Ríkislögreglustjóri og Ríkissaksóknari töldu sig ekki getað stutt sænsku leiðina. Í skýrslu starfshóps frá árinu 2006 má sjá að í umsögn Rögnu Árnadóttir sem þá var fulltrúi dómsmálaráðuneytisins telur hún upp fimm vankanta og segir að huga eigi að öðrum úrræðum til þess að sporna við vændi.

Formaður Landssambands lögreglumanna hefur efasemdir um að hægt sé að fylgja þeim eftir. Margt komi til, til dæmis segir hann að óljóst sé hver brotaþoli sé.

En er brotaþolin er það ekki bara þolandi vændisins?

„Já það er væntanlega þolandi vændisins en kærir hann það til lögreglu? Eða er það einhver utanaðkomandi aðili og hver er það þá sem það gerir og með hvaða vitneskju er það þar sem hann byggir kæruna á, er það einhver orðrómum eða hvernig kemur kæran inn?"

En hvaða leiðir koma aðrar til greina aðrar en sænska leiðin?

„Ég hef enga töfralausn í þessum efnum en það var bent á það í göngum Ríkissaksóknara á þessum tíma og Ríkislögreglustjóra að það þyrfti að gera frekari rannsóknir á þessum málaflokki hér á landi. Það var líka vitnað í umsögn Ragnheiðar Bragadóttur sem samdi tillögu að breytingu á hegningarlögum í þessum efnum þar sem hún kannaði þennan vændisheim ítralega og kom með rök með og á móti sænsku leiðinni og öðrum leiðum og lagði einnig áherslu á að það þyrfti að gera þessar rannsóknir, byggja á þeim og finna einhver úrræði sem hentuðu hér á landi," segir Snorri.

Í Fréttablaðinu í dag segir Guðrún Jónsdóttir talskona Stígamóta að hún sér afar stolt af lagaumhverfinu hér á landi. Lögin séu góð en eftirfylgni lögreglu sé verulega ábótavant. Lögreglumenn hafa hins vegar kvartað yfir því að ekki sé nægur mannskapur til að sinna þessum málum.

En ef lögregla fengi aukin mannskap gæti hún þá unnið eftir sænsku leiðinni og gæfist hún þá betur?

„Eflaust væri hægt að ímynda sér það að ef lögreglan þann mannskap sem hún þyrfti til að fylgja svona málum eftir þá gæti sænska leiðin gengið betur hér en kannski raun ber vitni og raun ber vitni í öðrum löndum líka. Ég veit samt ekki hvort það séu til einhver sérstök rök sem sýna fram á það því slíkar rannsóknir hafa ekki verið gerðar."