Vilja þrýsting á Ísland vegna makríldeilunnar

Skotar og Írar hafa sett þrýsting á framkvæmdastjórn Evrópusambandsins um að láta afstöðu Íslands í makríldeilunni hafa áhrif á samningaviðræður við Evrópusambandið. Þá er framkvæmdastjórnin með í undirbúningi nýja löggjöf vegna ólöglegra veiða en litið er svo á að hún mun ekki hafa áhrif á Ísland.

Hinn 24.-27. janúar næstkomandi er áformaður næsti fundur um makrílveiðar í Bergen í Noregi. Framkvæmdastjórn ESB og Norðmenn hafa krafist þess að Íslendingar veiði mun minna af makríl, en makrílveiðar skiluðu þjóðarbúinu um 25 milljörðum króna í tekjur á síðasta ári, eins og greint var frá laust fyrir áramót.

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er nú með í undirbúningi lagasetningu sem heimilar henni að grípa til viðskiptaþvingana gegn ríkjum sem veiða ólöglega. Ísland leyfir ekki löndun hér á landi úr erlendum skipum sem veiða utan landhelginnar úr stofnum sem ekki er samkomulag um að veiða, þ.e teljast ólöglegar.

Væntanleg tilskipun ESB um þvinganir vegna ólöglegra veiða mun meðal annars ná utan um makrílveiðarnar en samkvæmt heimildum fréttastofu er litið svo á í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu að slíkri tilskipun verði ekki hægt að beita gegn Íslendingum vegna stöðu okkar innan EES og aðild okkar að Alþjóðaviðskiptastofnuninni, WTO.

Á fundinum í Bergen verður rætt um hlutdeild í makrílstofnum, en á síðasta fundi á Írlandi var gerð sú krafa að hlutdeild Íslendinga í stofninum yrði 5 - 6,5 prósent en í dag veiða Íslendingar 16-17 prósent af þeim 800-900 þúsund tonnum sem veidd eru á hverju ári.

Samkvæmt upplýsingum fréttastofu er litið svo á af hálfu Íslendinga að litlar líkur séu á því að samkomulag náist á fundinum í Bergen. Í raun sé það bara formsatriði að mæta á fundinn því lítill tilgangur sé með honum fyrst engin teikn séu á lofti um að Norðmenn og ESB víki frá kröfum sínum eða dragi úr þeim. Samkvæmt heimildum fréttastofu hafa Skotar og Írar gert þá kröfu óformlega að framkvæmdastjórn ESB beiti sér í aðildarviðræðum við Ísland, og mögulega stöðvi þær, ef Ísland heldur áfram að virða að vettugi kröfur Norðmanna og ESB um minni hlutdeild í makrílstofninum, en þetta hafa íslenskir embættismenn fengið upplýsingar um eftir óformlegum leiðum.