Ísland fjarri því ónæmt fyrir markaðsóróanum

„Þótt Ísland búi við gjaldeyrishöft og veiti okkur ákveðið skjól til skamms tíma er fjarri lagi að Ísland sé ónæmt fyrir því sem er að gerast úti í heimi."

Þetta kemur fram í Markaðspunktum greiningar Arion banka þar sem fjallað er um stöðuna á alþjóðamörkuðum og áhrif hennar á Ísland. Í Markaðspunktunum segir að talsverður órói hefur verið á alþjóðamörkuðum síðustu misseri. Upptökin voru skuldavandi evruríkja en eftir að matsfyrirtækið Standard & Poors lækkaði lánshæfiseinkunn Bandaríkjanna í fyrsta skipti í sögunni datt botninn úr flestum mörkuðum.

Auk óróa á fjármálamörkuðum hafa hagvaxtarhorfur úti í heimi versnað. Þótt Ísland búi við gjaldeyrishöft og veiti okkur ákveðið skjól til skamms tíma er fjarri lagi að Ísland sé ónæmt fyrir því sem er að gerast úti í heimi. Áhrifin eru tvíþætt.

Í fyrsta lagi ef óróinn á fjármálamörkuðum dregst á langinn mun það valda því að erfiðara verður að sækja lánsfé erlendis.

Í öðru lagi mun versnandi efnahagsumhverfi erlendis minnka útflutningstekjur landsins þ.e. lægra afurðaverð vegna minnkandi eftirspurnar og færri ferðamenn koma til landsins. Það sem af er ári hefur nokkuð dregið úr vöruskiptum við útlönd, en afgangurinn nam rúmlega 5% af VLF á fyrri árshelmingi ársins samanborið við afgang upp á 9% af VLF á sama tíma á árinu 2010. Ef gjaldeyrissköpun þjóðarinnar verður ekki nægjanleg til að standa við erlendar skuldbindingar Íslendinga þá mun það á endanum leiða til veikingar krónunnar.

Þrátt fyrir að nýlegt skuldabréfaútboð íslenska ríkisins erlendis hafi heppnast vel verður hugsanlega erfiðara fyrir íslenska aðila að sækja sér fé erlendis verði áframhald á núverandi markaðsaðstæðum. Það sem mestu máli skiptir er að íslenskir aðilar t.d. Orkuveita Reykjavíkur og Landsbanki Íslands geti endurfjármagnað erlendu lánin sín á viðráðanlegum kjörum, ef það gerist hins vegar ekki gæti myndast þrýstingur á gengi krónunnar nema Seðlabankinn gangi á forðann, að því er segir í Markaðspunktunum.

Myndin sem fylgir hér með sýnir áætlaðar afborganir Íslands af erlendum lánum sínum en horft er framhjá ríkissjóði og Seðlabanka Íslands þar sem þeir aðilar eiga erlendar eignir á móti erlendum lánum sínum. Gert er ráð fyrir endurfjármögnun hjá Landsvirkjun.