Óöryggi eða hroki

Ríkisstjórn Samfylkingar og VG sem kenndi sig í fyrstu við norræna velferð hefur lagt alla áherslu á að breyta sem allra minnst þeim kerfum sem komu þjóðinni í afar þrönga stöðu. Frá kosningum hefur ríkisstjórnin dregið lappirnar í hverju málinu á fætur öðru.

Ferillinn er með svipuðu sniði, reynt er að draga mál á langinn. Þegar almenningur er við það að missa þolinmæði eru skipaðar nefndir sem á stundum eru einungis skipaðar einhvers konar sérhagsmunaaðilum sem skila áliti seint og um síðir.

Þegar niðurstaða liggur fyrir hefst rekistefna um hvort fara eigi að niðurstöðum nefndarinnar eða ekki. Þá lætur stjórnarandstaða fjórflokksins til sín taka og oftar en ekki leggur hún eitthvað illt með í púkkið.

Með þessum hætti hefur ferillinn verið í því hvernig taka eigi á skuldavanda heimilanna, endurbótum á stjórnarskrá og illræmdu kvótakerfi í sjávarútvegi sem brýtur í bága við mannréttindi og skilar stöðugt færri þorsksporðum á land. Allir nema þeir sem eru blindaðir af þröngum sérhagsmunum sjá að þessi kerfi eru annað hvort ónýt eða þarfnast verulegra endurbóta. Samt sem áður gerist lítið sem ekkert. Tillögurnar sem fallist er á fela oftast ekki annað í sér en að káfa eitthvað utan í kerfin með pínulitlum teskeiðum.

Í kjölfar síðustu mótmæla hefur ríkisstjórnin enn og aftur fengið hóp hagfræðinga í Háskóla Íslands sem handgenginn er fjármálafyrirtækjunum til að fara yfir sanngjarnar kröfur Hagsmunasamtaka heimilanna, kröfur sem ganga að mestu út á að afnema verðtrygginguna og koma til móts við algjöran forsendubrest lántakenda. Ekki veit ég hvað er lengur óljóst sem ríkisstjórnin þarf að kanna, þar sem forsætisráðherrann er sérfræðingur í meinsemd verðtryggingarinnar og á vordögum kom út sérstök skýrsla á vegum efnahagsráðuneytisins um forsendur verðtryggingar og afnám hennar.

Sömuleiðis er ekki liðið ár síðan ríkisstjórnin lét vinna mikla vinnu um hvernig leysa mætti skuldavanda heimilanna.

Það er einfaldlega ekkert óljóst í málinu, heldur er ríkisstjórnin einungis að kaupa sér tíma til að gera sem minnst. Það blasir við að þjóðin hefur ekki lengur efni á kyrrstöðunni þótt reynt sé að telja fólki trú um annað. Árangurinn sem Steingrímur J. og Jóhanna greina frá er helst að finna í framtíðaráætlunum um hagvöxt og jákvæðan rekstur ríkissjóðs. Rauntölur um rekstur hins opinbera segja aðra sögu, þ.e. að reksturinn sé mun verri en væntingar stóðu til.

Réttmætt er að spyrja hvers vegna í ósköpunum ríkisstjórnin taki ekki til í þeim kerfum sem hafa brugðist. Auknar fiskveiðar myndu örugglega létta efnahagslegan lífróður Íslendinga. Ekki má heldur koma fjölskyldum á vonarvöl á sama tíma og norræna viðundursstjórnin dekrar við höfuðpaura hrunsins með sérstökum milljarðaafskriftum.

Hvort sem ástæðan er verkkvíði, óöryggi við að hrófla við sérhagsmunum eða einfaldlega hroki hefur ríkisstjórnin sýnt það í verkum sínum að hún þarf að fara frá sem allra fyrst.