Árleg afkoma versnar um hálfan milljarð fyrir hverja tíu punkta í vaxtamun

Ef lántökuheimild ríkissjóðs sem lögð er til í nýju frumvarpi fjármálaráðherra er nýtt að fullu mundi árleg afkoma ríkissjóðs versna um 500 milljónir króna fyrir hverja tíu punkta sem munar á vöxtum sem ríkið greiðir og þeim sem hann fær hjá Seðlabankanum. Þetta kemur fram í umsögn fjármálaráðuneytisins um frumvarpið.

Eins og fram kom fyrr í kvöld hefur Árni M. Mathiesen fjármálaráðherra lagt fram frumvarp á Alþingi sem heimilar honum fyrir hönd ríkissjóðs að taka allt að 500 milljarða króna lán á þessu ári í íslenskum krónum eða erlendri mynt. Þá má ríkissjóður endurlána Seðlabanka Íslands þann hluta sem tekinn verður að láni í erlendri mynt.

Til skoðunar að efla gjaldeyrisforða frekar

Í greinargerð með frumvarpinu er bent á að ráðist er í frumvarpsgerðina vegna þeirrar erfiðu stöðu sem sé á fjármálamörkuðum. Þessi lántaka er til viðbótar tvíhliða gjaldeyrissamningum sem Seðlabankinn gerði nýverið við seðlabanka Svíþjóðar, Noregs og Danmerkur sem hver um sig veitir Seðlabankanum aðgang að allt að 500 milljónum evra gegn íslenskum krónum. Í greinargerðinni segir enn fremur að erlend lántaka ríkissjóðs í því skyni að efla gjaldeyrisforðann enn frekar sé til athugunar.

Lántökuheimildin í frumvarpi fjármálaráðherra miðar að tvennu. Annars vegar er gert ráð fyrir að nýta megi heimildina til töku erlends láns sem endurlánað verði Seðlabanka Íslands í því skyni að efla gjaldeyrisforða bankans. Hins vegar er gert ráð fyrir að nýta megi heimildina til aukinnar útgáfu ríkisverðbréfa á innlendum markaði, verði þess talin þörf í því skyni að styrkja innlendan peninga- og gjaldeyrismarkað.

Óvissa um lánakjör

Í umsögn fjármálaráðuneytisins um kostnað vegna þessarar lántöku segir að vegna breytilegra aðstæðna á lánsfjármörkuðum ríki nokkur óvissa um hvaða lánakjör verða í boði fyrir ríkissjóð þegar lántökuheimildin verður nýtt. Það fer meðal annars eftir því hvernig staða á lánsfjármörkuðum þróast á næstu mánuðum og hvenær lán verða tekin.

Áhrif lántökunnar á ríkissjóð eru sögð felast fyrst og fremst í þeim mismun á vöxtum sem ríkissjóður greiðir af lántökunni og vaxtatekjum af endurláni til Seðlabankans eða af því fé sem aflað verður með útgáfu ríkisverðbréfa á innlendum markaði. ,,Í ljósi markaðsaðstæðna má fastlega gera ráð fyrir því að vaxtagjöld af lántöku ríkissjóðs verði hærri en vaxtatekjur. Ef lántökuheimildin yrði nýtt að fullu mundi árleg afkoma ríkissjóðs versna um 500 m.kr. fyrir hvert 0,1% (10 punkta) í vaxtamun," segir í umsögninni. Þetta þýðir að ef munurinn á vöxtunum sem ríkið greiðir og þeim tekjum sem ríkið fær af endurláni til Seðlabankans er eitt prósent versnar afkoma ríkissjóðs um fimm milljarða á ári.