Norrænir seðlabankar styðja við bakið á okkur

Seðlabanki Íslands getur fengið allt að 1,5 milljarða evra að láni hjá seðlabönkum Svíþjóðar, Noregs og Danmerkur samkvæmt nýju samkomulagi sem kynnt var í gær. Í kjölfarið styrktist gengi krónunnar um þrjú prósent og lánakjör bæði ríkis og viðskiptabanka bötnuðu á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.

„Ef útkastarinn er nógu sterklegur þá fer enginn í hann,“ segir Davíð Oddsson, formaður bankastjórnar Seðlabanka Íslands. Þar sagðist hann vísa til ævafornrar reynslu sinnar af dansleikjahaldi og notaði dæmið til að sýna fram á mikilvægi nýs samnings sem Seðlabankinn kynnti í gær.

Í gærmorgun var boðað til fundar í Seðlabankanum þar sem kynntur var tvíhliða gjaldeyrisskiptasamningur bankans við seðlabanka Svíþjóðar, Noregs og Danmerkur. Með samningunum tryggir Seðlabanki Íslands sér aðgang að 1,5 milljörðum evra gegn greiðslu í íslenskum krónum. Seðlabankinn getur nýtt sér samningana þegar og ef nauðsyn krefur.

Davíð segir samningana ígildi gjaldeyrisforðaaukningar, en þeim fylgi enginn kostnaður nema bankinn kjósi að nýta sér þann möguleika að taka lán. Þá yrðu kjörin aukinheldur í samræmi við lánakjör seðlabanka í milli og kostnaður því mun minni en ef taka þyrfti lán á almennum markaði.

Eftir samningana hefur Seðlabankinn aðgang að gjaldeyri sem nemur 4,3 milljörðum evra, að sögn greiningardeildar Kaupþings. Í tilkynningu Seðlabankans kemur fram að auka eigi enn þann aðgang á næstunni. Davíð segir hins vegar ekki hæfa að upplýsa nánar um þær aðgerðir eða tímasetningar þeirra. Hann bendir hins vegar á að með samningnum sem kynntur var í gær hafi lánakjör ríkisins batnað mjög.

Viðbrögð markaðarins voru afar jákvæð. Þegar eftir tilkynningu Seðlabankans um samninginn í gærmorgun tók gengi krónunnar að styrkjast og lánakjör bæði ríkis og banka að batna á alþjóðlegum tilboðsmörkuðum.

„Þessi tilkynning frá Seðlabankanum er mjög jákvætt skref sem og að þeir gefa í skyn að meira sé væntanlegt. Þessu hefur mjög vel verið tekið á markaðnum,“ segir Ingvar H. Ragnarsson, framkvæmdastjóri fjárstýringar Glitnis, og bendir á að skuldatryggingarálag íslensku bankanna hafi lækkað um 30 til 40 punkta í gær og um 50 punkta hvað íslenska ríkið varðar.

„Svo sendi líka lánshæfismatsfyrirtækið Fitch frá sér tilkynningu um að þeir líti þetta jákvæðum augum.“

Ólafur Ísleifsson, lektor við viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík, sagði jafnframt í viðtali við Markaðinn að um „jákvætt fyrsta skref“ væri að ræða hjá Seðlabankanum.

„Þetta eru mjög jákvæðar fréttir og mjög gott skref,“ segir Ingólfur Helgason, forstjóri Kaupþings á Íslandi. „Þetta er mjög hagkvæm leið fyrir Seðlabankann og styrkir mjög stöðuna án þess að auka skuldir. Um leið met ég þetta samkomulag sem ótvíræða stuðningsyfirlýsingu við Seðlabankann og íslensku bankana,“ bætir hann við.

Hann kveðst þó engu vilja spá um tímasetningu næstu aðgerða stjórnvalda og Seðlabankans. Hann telur þó að menn verði þolinmóðari nú þegar fyrstu skrefin liggi fyrir. Seðlabankinn og stjórnvöld þurfi tíma og mikilvægt sé að virða það.