Seðlabankinn á að vera strangur áfram

Helsta verkefni stjórnvalda er að koma hér á efnahagslegum stöðugleika, samkvæmt nýrri skýrslu Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD) um Ísland sem kynnt var í gær. Seðlabanki Íslands er brýndur áfram í aðhaldssamri stefnu í peningamálum og sagt mikilvægt að fram komi að hann muni ekki hika við að hækka vexti enn frekar gerist þess þörf í viðleitni til að slá á verðbólguvæntingar.

Val Koromzay, efnahagssérfræðingur OECD, segir stöðuna hér um margt afar góða, þótt vissulega sé landið plagað af sveiflum í efnahagslífinu. Mest aðkallandi segir hann að ná stöðugleika og ná niður bæði eftirspurnar- og verðbólguþrýstingi. Þar segir hann mikilvægt að ríkið leggist á árar og forðist þensluhvetjandi aðgerðir. Að þessu marki náðu áréttar Koromzay fyrri ábendingar OECD um að hér verði komið á útgjaldaþaki í fjárlagagerð til margra ára í senn, jafnt hjá ríki og sveitarfélögum.

„Í skýrslugerð okkar tökum við hins vegar ekki til róttækari valkosta við að koma á stöðugleika á Íslandi, svo sem hvort landið ætti annað hvort að tengja gjaldmiðil sinn evrunni, eða á einhverjum tímapunkti ganga í Evrópusambandið. Þetta er vissulega íhugunarefni og kannski efni í næstu skýrslu," segir Koromzay.

Þá áréttar stofnunin enn nauðsyn þess að taka á málefnum Íbúðalánasjóðs, sem hún segir skekkja dreifingu fjármuna og draga úr skilvirkni peningamálastefnu Seðlabankans og auka með því þjóðhagslegt ójafnvægi. „Í hið minnsta ætti sjóðurinn að greiða gjald fyrir ríkisábyrgð," segir í skýrslunni.

Árni M. Mathiesen fjármálaráðherra upplýsti að þegar væri unnið að endurbótum í takt við hluta ráðlegginga OECD. „Eins og að fjármálareglum fyrir sveitarfélögin. Þar hafa staðið yfir viðræður síðan í fyrravor," segir hann og bætir við að ríkisstjórnin vinni jafnframt að langtímarammafjárlögum. „Ég held sú ábending sé rétt að vera með nafnverðsmarkmið heldur en raunhækkunarmarkmið á fjárlögunum," segir hann, en telur ekki hægt að breyta um kerfi fyrr en auknum verðstöðugleika sé náð.

Í skýrslu OECD um Ísland er sjónum einnig sérstaklega beint að ríkisútgjöldum og þá sér í lagi heilbrigðiskerfinu. Þar vill OECD auka hagkvæmni með því að greiða fyrir aukinni þátttöku einkageirans.

Greiningardeild Kaupþings bendir á að OECD sé bjartsýnni en Seðlabankinn í hagspá, geri aðeins ráð fyrir tveggja til þriggja prósenta samdrætti í einkaneyslu 2008 og 2009, á móti allt að tíu prósenta samdráttarspá Seðlabankans. „Því er ekki að undra að OECD skuli kalla eftir föstu peningalegu aðhaldi af hálfu Seðlabankans, því samkvæmt spá stofnunarinnar er lítill sem enginn samdráttur í vændum," segir greiningardeildin.

olikr@frettabladid.is