Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar 23. september 2026 07:30 Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar skrifar Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason skrifar Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun