Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar 3. september 2026 17:32 Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórarinn Hjartarson Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Sjá meira
Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun