Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Dóra Júlía Agnarsdóttir skrifar 2. september 2026 10:51 Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, ræddi við Ísland í dag. Skjáskot „Mín upplifun af foreldrum nú til dags er sú að þeir eru rosalega hræddir við að vera leiðinlegir. Ég man eftir þessum leiðinlegu foreldrum úr minni æsku sem voru bara góðir foreldrar sem settu mörk og voru að reyna að leiðbeina börnunum sínum,“ segir Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“ Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið Arnór Sig kominn á fast Lífið Stjörnulífið: Fáklædd og frjáls Lífið „Erum bara vinir“ Lífið Þetta þrennt hefði ég viljað vita tvítugur Áskorun Góðir straumar á Straumi Menning Áhrifavaldur lést í mótorhjólaslysi Lífið Iceguys reyndu við Hasselhoff Bíó og sjónvarp Skaut sig óvart í fótinn Bíó og sjónvarp Útúrkókaður lögreglumaður stökk á mann sem var að slá garðinn um nótt Lífið Luku þrjátíu ára hjónabandi með skilnaðarferð Lífið Fleiri fréttir Hvað veistu um… eyjar við Ísland? Íslensk listakona sló í gegn í Miami Safna í minningu Johns Snorra fyrir munaðarlaus börn Ólafía Þórunn orðin þriggja barna móðir „Erum bara vinir“ Áhrifavaldur lést í mótorhjólaslysi Útúrkókaður lögreglumaður stökk á mann sem var að slá garðinn um nótt Arnór Sig kominn á fast Stjörnulífið: Fáklædd og frjáls Mistök að hafa klætt sig upp sem heimilislausa Robert Irwin nýtti fríið og ferðaðist um Ísland Vonlaust að gagnrýna vini sína Luku þrjátíu ára hjónabandi með skilnaðarferð Krakkatía vikunnar: Hrekkjavaka, þjóðtrú og goðafræði Hnýta í Trump í nýrri herferð: „Velkomin til skítalands“ Níutíu og einn meistari útskrifaðist Andri Snær keppir við Elizabeth Holmes Barn kom í heiminn á Vesturlandsvegi: „Þá er hún bara komin á fjóra fætur í Nissan Leaf-inum okkar“ Hrekkjavökukort sem sé drifið áfram af samfélaginu Nýjar upplýsingar um morðið á Hrafnhildi Lilju átján árum síðar Fréttatía vikunnar: Brasilía, Ofurskálin og Pútín Halla forseti var ekki heima þegar hann loks skilaði sér á leiðarenda Halla bað sáran áhrifavald um að ofgera sér ekki fyrir samfélagsmiðla Ráðherrar brugðu á leik og tóku lagið Nablinn hættur á leikskóla Keppast um að minnast Stewarts Hvað veistu um... Með allt á hreinu? Patrick Stewart látinn Erna Mist og Þorleifur selja „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Sjá meira
Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“
Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið Arnór Sig kominn á fast Lífið Stjörnulífið: Fáklædd og frjáls Lífið „Erum bara vinir“ Lífið Þetta þrennt hefði ég viljað vita tvítugur Áskorun Góðir straumar á Straumi Menning Áhrifavaldur lést í mótorhjólaslysi Lífið Iceguys reyndu við Hasselhoff Bíó og sjónvarp Skaut sig óvart í fótinn Bíó og sjónvarp Útúrkókaður lögreglumaður stökk á mann sem var að slá garðinn um nótt Lífið Luku þrjátíu ára hjónabandi með skilnaðarferð Lífið Fleiri fréttir Hvað veistu um… eyjar við Ísland? Íslensk listakona sló í gegn í Miami Safna í minningu Johns Snorra fyrir munaðarlaus börn Ólafía Þórunn orðin þriggja barna móðir „Erum bara vinir“ Áhrifavaldur lést í mótorhjólaslysi Útúrkókaður lögreglumaður stökk á mann sem var að slá garðinn um nótt Arnór Sig kominn á fast Stjörnulífið: Fáklædd og frjáls Mistök að hafa klætt sig upp sem heimilislausa Robert Irwin nýtti fríið og ferðaðist um Ísland Vonlaust að gagnrýna vini sína Luku þrjátíu ára hjónabandi með skilnaðarferð Krakkatía vikunnar: Hrekkjavaka, þjóðtrú og goðafræði Hnýta í Trump í nýrri herferð: „Velkomin til skítalands“ Níutíu og einn meistari útskrifaðist Andri Snær keppir við Elizabeth Holmes Barn kom í heiminn á Vesturlandsvegi: „Þá er hún bara komin á fjóra fætur í Nissan Leaf-inum okkar“ Hrekkjavökukort sem sé drifið áfram af samfélaginu Nýjar upplýsingar um morðið á Hrafnhildi Lilju átján árum síðar Fréttatía vikunnar: Brasilía, Ofurskálin og Pútín Halla forseti var ekki heima þegar hann loks skilaði sér á leiðarenda Halla bað sáran áhrifavald um að ofgera sér ekki fyrir samfélagsmiðla Ráðherrar brugðu á leik og tóku lagið Nablinn hættur á leikskóla Keppast um að minnast Stewarts Hvað veistu um... Með allt á hreinu? Patrick Stewart látinn Erna Mist og Þorleifur selja „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Sjá meira
Barn kom í heiminn á Vesturlandsvegi: „Þá er hún bara komin á fjóra fætur í Nissan Leaf-inum okkar“