Á­stæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst

Það er eðlilegt að fólk hafi skiptar skoðanir á því hvort við eigum að hefja aðildarviðræður við ESB eða ekki. Fólk er með misjafnan bakgrunn, menntun, lífsreynslu og hagsmuni sem móta lífssýn þess. Umræðan fer nú harðnandi og finnst mér leitt að sjá oft á tíðum óþarfa skítkast milli fólks á samskiptamiðlum. Við verðum að hafa þroska til að virða ólíkar skoðanir. Góður vinur minn og golffélagi til margra ára hefur sem dæmi algjörlega aðra sýn á þessi mál en ég en við erum áfram góðir vinir. Hins vegar finnst mér að ríkisstjórnin beri mikla ábyrgð á því að efna til þessarar sundrungar meðal þjóðarinnar. Það hefði verið nær að efla samstöðu um þau mikilvægu verkefni sem eru framundan hjá stjórnvöldum. Ég hef fylgst vel með umræðunni undanfarnar vikur og mánuði og eftir því sem betri upplýsingar hafa komið fram því sannfærðari hef ég orðið um að Ísland eigi ekki að fara í aðildarviðræður við ESB. Ég ætla ekki hér að týna til öll þau rök sem komið hafa fram gegn aðild að ESB. Það hafa margir aðrir gert með greinargóðum hætti. Ætla þó að nefna nokkur atriði:

1. Ísland er með góðan EES samning sem veitir aðgang að innri markaði ESB og fjórfrelsinu svokallaða. Er það ekki nóg?

2. Af hverju ættum við að fara í samningaviðræður um að skerða vald okkar yfir sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum? Það liggur fyrir að við verðum að framselja vald okkar að stórum hluta í þessum málaflokkum og öðrum. Regluverkið í ESB er mjög þunglamalegt og verður að teljast ólíklegt að Ísland fái sérlausnir og varanlegar undanþágur sem einhverju máli skipta. Það er óraunhæf óskhyggja hjá þeim sem vilja fara í aðildarviðræður.

3. Öll helstu hagsmunasamtök atvinnugreina landsins hafa lagst gegn aðildarviðræðum við ESB með þeim rökum að slíkt þjóni ekki hagsmunum þeirra umbjóðenda. Þessi samtök hljóta að hafa lagt í greiningarvinnu til að komast að þeirri niðurstöðu. Eigum við ekki að taka mark á þeim svo og helstu verkalýðsforkólfum landsins eins og Vilhjálmi Birgissyni, Sólveigu Önnu Jónsdóttur og Aðalsteini Árna Baldurssyni?

4. Margt fólk sem þekkir vel til gangverks ESB hefur skrifað eða komið í viðtöl við fjölmiðla og varað við inngöngu í ESB. Ég nefni þar Gunnar Gunnarsson, frv sendiherra, lögfræðingana Láru Herborgu og Gunnar Ármannsson, Frosta Sigurjónsson og Ólaf Ragnar Grímsson. Eigum við ekki að taka mark á þessu fólki og þeim fjölda fólks sem geldur varhug við þessari óvissuferð?

5. Ísland er aðili að NATO og með varnarsamning við Bandaríkin. Er einhver þörf á að breyta því?

6. Ég ber mikla virðingu fyrir gengnum kynslóðum sem börðust fyrir fullveldinu, sjálfstæðinu, útfærslu landhelginnar, lögðu vegi og byggðu brýr, byggðu upp atvinnuvegina, heilbrigðis-, mennta- og velferðarkerfið og virkjuðu fallvötnin svo það helsta sé nefnt. Þetta gerðum við Íslendingar án aðkomu ESB. Ég hef mikla trú á krafti okkar, áræði og seiglu til að halda áfram að byggja upp land og þjóð.

7. Ef Já verður niðurstaðan í kosningunum í lok ágúst mun mikil orka og tími ríkisstjórnarinnar fara í aðildarviðræðurnar sem geta tekið nokkur ár. Ég þekki það frá samningaviðræðunum á árunum 2010-2013 þegar ég var millistjórnandi í ríkisstofnun. Ríkisbáknið, sem þegar er orðið of stórt, mun þenjast út og kostnaður hlaupa á milljörðum króna. Höfum við ekki eitthvað betra við orkuna, tímann og fjármunina að gera á næstu árum því næg eru verkefnin?

8. Þau sem vilja að Ísland gangi í ESB tala gjarnan um að vextir, verðbólga og matarverð muni lækka. Verðtryggingin verði afnumin og húsnæðisverð lækki. Hugsanlega er eitthvað til í þessu en þessi vandamál eru fyrst og fremst heimatilbúin af okkur sjálfum þó vissulega séum við næm fyrir breytingum erlendis frá. Stjórnvöld í gegnum tíðina hefðu getað staðið sig mun betur í þeirri baráttu – vantaði kannski að hafa þor og bein í nefinu eins og Vilhjálmur Birgisson sagði í viðtali fyrir skömmu. Þarna getum við náð betri árangri enda þyrftum við hvort eð er að ná niður vöxtum og verðbólgu áður en til álita kæmi að fá aðild að ESB. Hækkandi húsnæðisverð á undanförnum árum er að miklu leyti tilkomið af of litlu lóðaframboði og innkomu fjárfestingafélaga á markaðinn sem hækkað hefur lóðaverð.

9. Hvaða tryggingu höfum við fyrir því að stjórnvöld muni efna til þjóðaratkvæðagreiðslu þegar samningur liggur fyrir? Við hvaða aðstæður verður slík ákvörðun tekin þ.e. hvenær verður talið fullreynt með samningaumleitanir? Ef samningar dragast á langinn hvað mun næsta ríkisstjórn gera sem hugsanlega verður allt öðruvísi samsett en sú sem nú situr? Er ekki hagmunum okkar betur borgið með því að sleppa strax við þennan vandræðagang og þras?

Ég tel mig vera praktískan mann sem vill að land mitt stefni í rétta átt. Ég á fimm börn og þrjú barnabörn og er umhugað um að þau fái sem best tækifæri í framtíðinni. Ég er ekki efnaður og er ekkert tengdur útgerðarfélögum eða öðrum auðmönnum. Ég einfaldlega vil Íslandi allt það besta. Þess vegna mun ég segja Nei.

Höfundur er hagfræðingur.