Evrópu­sam­bandið og fisk­veiðar

Það er nokkuð sérstakt að fylgjast með umræðum um komandi kosningar varðandi viðræður við Evrópusambandið. Og þá helst um fiskveiðar.

Við seljum um 70 % af okkar afla til ESB, lítið unninn eða óunninn en ef við vinnum fiskinn í neytendapakkningar þá þurfum við að greiða tolla. Innan sambandsins yrði Ísland undanþegið öllum tollum og gera má ráð fyrir að tekjur landsins gætu hækkað verulega við inngöngu. (Benda má t.d. á að íslenskur, færeyskur og grænlenskur fiskur selst á mjög háu verði innan Danmerkur).

Staða Íslands

Við Íslendingar erum í fremstu röð fiskveiðiþjóða heimsins (í 22. sæti á heimsvísu og skv. skilgreiningu ESB; „Powerhouse of fishing“). Í sambandinu eru aðeins 7 þjóðir sem stunda veiðar að ráði og eru Spánverjar þar stærstir, þá Danir / Frakkar (Ítalir veiða aðeins í Miðjarðarhafinu, en þeir hafa stærsta flotann).

Fiskveiðistjórnum á Íslandi er í fremstu röð á alþjóðavísu og hefur verið mörgum öðrum þjóðum til eftirbreytni og er nokkuð oft vitnað til hennar. Við inngöngu í sambandið, myndum við ekki missa þá stöðu, líklega styrkja hana. Þá má einnig benda á að reglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) tryggir að engin ríki ESB geta veitt innan íslenskrar lögsögu, og hefur reglan verið í gildi frá 1983. Ekki hafa verið gerðar á henni breytingar.

Varðandi flökkustofna þá þyrftum við að taka slaginn innan ESB (eins og við gerum í raun nú, með tvíhliða samningum, þríhliða eða fjölhliða samningum við helstu nágrannaríki okkar).

Innganga Íslands

Gangi Ísland inn er mjög trúlegt, ef ekki öruggt, að við fengjum sæti í öllum áhrifamestu ráðum sem fjalla um fiskveiðar og yrðum leiðandi í fiskveiðistjórnum / kvótaákvörðunum innan sambandsins. Því er ákaflega líklegt að Ísland myndi koma að stjórnun helstu sjávarútvegsstofnana innan ESB, og nánast óhugsandi að Ísland missi hlutdeild í veiðum eða þurfi að gefa frá sér veiðiheimildir.

Höfundur er verkfræðingur.