„Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ Sigurgeir Þorkelsson skrifar 5. júlí 2026 10:54 Öll verslun með hvalaafurðir er bönnuð innan ESB. Samsett „Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ spyr Kristján Loftsson, eigandi Hvals ehf., í viðtali við breska blaðið The Telegraph. Blaðið slær því upp að ríkisstjórn Íslands sé tilbúin til að banna hvalveiðar til að auðvelda inngöngu í ESB. Ísland sé eitt þriggja landa, auk Noregs og Japans, sem enn geri slíkt eftir að Alþjóðahvalveiðiráðið lagði bann við hvalveiðum árið 1986. „Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“. Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið Átta í bílunum fjórum: Sumir alvarlega slasaðir Innlent Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Innlent Höfuðborgarsvæðið skalf Innlent Taka sig upp á ógnarhraða og smella beltinu af Innlent Illa brugðið en heill á húfi Innlent Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Innlent „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Innlent Gerðu árás skömmu eftir að Þýskalandskanslari mætti Erlent Katla skelfur Innlent Mennirnir sem létust voru feðgar Erlent Fleiri fréttir Athafnamaður sagður handtekinn í Leifsstöð Skólabörn sáu nakinn hótelgest úr skólastofunni Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Ekki eina leiðin til að uppfylla skuldbindingar Íslands „Veit ekki hvort maður á að hlæja eða gráta eða brosa“ Fólk láti reyna á húsráð áður en það leiti á yfirfulla Læknavakt Sveitarstjórnin flytur sig um set vegna myglu Röð skjálfta ekki áhyggjuefni út af fyrir sig Gera þurfi breytingar á þingsköpum til að efla virðingu og traust Arnarnesvegur opnar loks á morgun „Þeir eru að borða gras úr garðinum og snigla“ Skjálfti upp á 3,4 „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Banaslys á Austurlandi og barátta upp á líf og dauða Hafði lítil afskipti af veisluhöldum Vítisenglanna Sprengisandur: Pólitíkin, fíknimeðferð og neistinn kveiktur Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Ók bílnum yfir kant og upp á gras en hafnaði að lokum á ljósastaur Höfuðborgarsvæðið skalf Viðbúnaður á slóðum Vítisengla Katla skelfur Salma nýr formaður ungra Miðflokksmanna „Okkur finnst við vera undanskilin“ Viðvörunarmerki fyrir íslenskt samfélag Taka sig upp á ógnarhraða og smella beltinu af Átta í bílunum fjórum: Sumir alvarlega slasaðir Smella af sér bílbeltunum á ógnarhraða og breytingar í Kerlingarfjöllum Gul viðvörun eftir stóra skriðu Illa brugðið en heill á húfi Handtekinn grunaður um að beita piparúða Sjá meira
„Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“.
Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið Átta í bílunum fjórum: Sumir alvarlega slasaðir Innlent Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Innlent Höfuðborgarsvæðið skalf Innlent Taka sig upp á ógnarhraða og smella beltinu af Innlent Illa brugðið en heill á húfi Innlent Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Innlent „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Innlent Gerðu árás skömmu eftir að Þýskalandskanslari mætti Erlent Katla skelfur Innlent Mennirnir sem létust voru feðgar Erlent Fleiri fréttir Athafnamaður sagður handtekinn í Leifsstöð Skólabörn sáu nakinn hótelgest úr skólastofunni Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Ekki eina leiðin til að uppfylla skuldbindingar Íslands „Veit ekki hvort maður á að hlæja eða gráta eða brosa“ Fólk láti reyna á húsráð áður en það leiti á yfirfulla Læknavakt Sveitarstjórnin flytur sig um set vegna myglu Röð skjálfta ekki áhyggjuefni út af fyrir sig Gera þurfi breytingar á þingsköpum til að efla virðingu og traust Arnarnesvegur opnar loks á morgun „Þeir eru að borða gras úr garðinum og snigla“ Skjálfti upp á 3,4 „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Banaslys á Austurlandi og barátta upp á líf og dauða Hafði lítil afskipti af veisluhöldum Vítisenglanna Sprengisandur: Pólitíkin, fíknimeðferð og neistinn kveiktur Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Ók bílnum yfir kant og upp á gras en hafnaði að lokum á ljósastaur Höfuðborgarsvæðið skalf Viðbúnaður á slóðum Vítisengla Katla skelfur Salma nýr formaður ungra Miðflokksmanna „Okkur finnst við vera undanskilin“ Viðvörunarmerki fyrir íslenskt samfélag Taka sig upp á ógnarhraða og smella beltinu af Átta í bílunum fjórum: Sumir alvarlega slasaðir Smella af sér bílbeltunum á ógnarhraða og breytingar í Kerlingarfjöllum Gul viðvörun eftir stóra skriðu Illa brugðið en heill á húfi Handtekinn grunaður um að beita piparúða Sjá meira