Samþykktu friðlýsingu Grafarvogs en tillaga um stækkun verndarsvæðis felld Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 4. desember 2025 14:07 Markmiðið með friðlýsingunni er meðal annars að vernda lífríkið við voginn. Vísir/Vilhelm Tillaga um friðlýsingu Grafarvogs var samþykkt á fundi umhverfis- og skipulagsráðs í gær og henni vísað til borgarráðs. Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins vildu friðlýsa stærra svæði umhverfis voginn en þeirri tillögu hafnaði meirihlutinn. Borgarfulltrúar allra flokka styðja friðlýsinguna þótt Sjálfstæðismenn hafi viljað ganga lengra en fulltrúi Framsóknarflokksins sat hjá þegar tillaga Sjálfstæðismanna var felld. Meðal gagna málsins er bréf Náttúruverndarstofnunar þar sem segir frá vinnu samstarfshóps sem samanstendur af fulltrúum Reykjavíkurborgar og Náttúruverndarstofnunar hafi unnið að undirbúningi friðlýsingar Grafarvogs. Í framhaldi af opinberri kynningu voru lokadrög friðlýsingar nú lögð fyrir ráðið sem afgreiddi málið á fundi sínum í gær, en ákvörðun ráðherra um friðlýsingu er háð samþykki landeigenda og viðkomandi sveitarfélags. Vildu stækka verndarsvæðið „Grafarvogur var hluti stærra svæðis í tillögum Náttúrufræðistofnunar til B-hluta náttúruminjaskrár. Grafarvogur hefur hátt verndargildi sem felst einkum í leirum sem eru mikilvægur viðkomustaður farfugla. Ríkulegt dýralíf í og við leirurnar hefur mikla sérstöðu í borgarlandinu. Vernd þess veitir mikla möguleika til útivistar og fræðslu enda er það meðal markmiða friðlýsingar, því auk þess að vernda náttúrufar styrkir verndunin útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi á svæðinu,“ segir meðal annars um friðlýsinguna í bréfi Náttúruverndarstofnunar. Tillagan kveður á um friðlýsingu Grafarvogs innan þess svæðis sem græna línan afmarkar.Reykjavík/Loftmyndir ehf. Myndin hér að ofan sýnir mörk friðlandsins sem gert er ráð fyrir að friðlýsa samkvæmt tillögunni. Við umfjöllun málsins í umhverfis- og samgönguráði lögðu fulltrúar Sjálfstæðisflokksins fram breytingartillögu þar sem lagt er til að mörk verndarsvæðisins verði útvíkkuð, til samræmis við tillögu umhverfisráðuneytisins frá 2023. „Samkvæmt umræddri tillögu ráðuneytisins myndi verndarsvæðið fylgja göngustíg í norðanverðum Grafarvogi en teygja sig jafnframt inn á skógræktarsvæði við Funaborg. Þaðan fylgdu mörkin göngustíg í átt að Stórhöfða en síðan lóðamörkum meðfram götunni til og með Stórhöfða 45. Þaðan með Stórhöfða að Grafarlæk, síðan meðfram læknum (50-100 metra), og síðan með göngustíg,“ sagði í breytingartillögunni, sem var felld með fjórum atkvæðum fulltrúa Samfylkingar, Sósíalista, Pírata og Vinstri grænna, en Framsókn sat hjá. Allir flokkar hlynntir friðlýsingu Með þá niðurstöðu lýstu Sjálfstæðismenn vonbrigðum sínum í bókum þar sem afstaða meirihlutans er hörmuð. „Þessi afstaða meirihlutans gengur í berhögg við afstöðu Íbúaráðs Grafarvogs, Íbúasamtaka Grafarvogs sem og afstöðu flestra þeirra Grafarvogsbúa, sem hafa tjáð sig um málið. Afgreiðsla málsins sýnir að háleitar yfirlýsingar vinstri flokkanna um umhverfisvernd og íbúasamráð eru innantómar og merkingarlausar,“ segir meðal annars í bókun Sjálfstæðismanna. Við þessu brugðust meirihlutaflokkarnir í eigin bókun þar sem því er haldið fram að „markmiðum um náttúruvernd í Grafarvogi er náð með tillögunni eins og hún var til afgreiðslu. Halda skal til haga að Náttúrufræðistofnun mælir ekki með því að svæðið væri stækkað með þeim hætti sem hér var lagt til.“ Loks fagnar Framsóknarflokkurinn því að tillagan um friðlýsingu hafi verið afgreidd. „ Mikilvægt er að þessum áfanga er lokið til að vernda voginn sem er stórt varpsvæði fugla sem og vinsælt útivistarsvæði. Einnig mun friðlýsingin koma til með að eyða óvissu um framtíðar uppbyggingu í nálægð við voginn,“ segir í bókun Framsóknarflokksins. Reykjavík Umhverfismál Borgarstjórn Skipulag Mest lesið Yfirgefa húsið fyrir fullt og allt á fimmtudag Innlent Sakar framkvæmdastjóra Landspítala um ósannindi Innlent „Skemmtilegra ef við hefðum lent á hinu árinu“ Innlent „Við verðum að fá fólk heim aftur“ Innlent Ákærður fyrir banatilræði við Trump Erlent Inga kemur Ingó til varnar Innlent Fyrstu íslensku GPS-heiðlóurnar komnar heim Innlent „Komið þá með allt það sem gerðist síðast“ Innlent Óvenjulegu tímabili að ljúka Innlent Furðar sig á þögn yfir „einu helsta áhyggjuefni Íslands“ Innlent Fleiri fréttir „Skemmtilegra ef við hefðum lent á hinu árinu“ Sakar framkvæmdastjóra Landspítala um ósannindi Yfirgefa húsið fyrir fullt og allt á fimmtudag „Við verðum að fá fólk heim aftur“ „Komið þá með allt það sem gerðist síðast“ Fyrstu íslensku GPS-heiðlóurnar komnar heim Harmleikurinn á Edition og umdeild bifreiðarstöð Óvenjulegu tímabili að ljúka Jón Pétur segir enga feðraveldisrembu í „árþúsunda náttúruvali“ Heimilt að nota rafrænt eftirlit í nálgunarbannsmálum „Það þarf að taka í handbremsuna strax“ „Var þetta einhver skets?“ Inga kemur Ingó til varnar Íbúar funda aftur um stöðu Kaffistofunnar Konan ákærð fyrir manndráp á Edition Eden Mining vill ekki sjá málið fyrir dómstólum Ísland kunni að kreista veski ríkra ferðamanna Íslendingurinn var nemandi í lýðháskóla „Mér finnst þetta ákaflega dapurleg framganga“ Sjö þúsund störf gætu verið unnin af gervigreind Vill hætta veiðum en græna ljós Bjarna gildi Hitafundur í utanríkismálanefnd og ráðherra boðar breytingar á hvalveiðilögum Inga vill ekki setja „tugi milljarða í loftslagsmál“ Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Stjórnarþingmaður segir Hafró í bullandi pólitík Handteknu hafa komið áður við sögu hjá lögreglu Bein útsending: Kristrún svarar spurningum um þjóðaratkvæðagreiðslu Tveir handteknir í tengslum við stórfellda líkamsárás Furðar sig á þögn yfir „einu helsta áhyggjuefni Íslands“ Krónu kastað fyrir aurinn í fjármögnun skóla Sjá meira
Meðal gagna málsins er bréf Náttúruverndarstofnunar þar sem segir frá vinnu samstarfshóps sem samanstendur af fulltrúum Reykjavíkurborgar og Náttúruverndarstofnunar hafi unnið að undirbúningi friðlýsingar Grafarvogs. Í framhaldi af opinberri kynningu voru lokadrög friðlýsingar nú lögð fyrir ráðið sem afgreiddi málið á fundi sínum í gær, en ákvörðun ráðherra um friðlýsingu er háð samþykki landeigenda og viðkomandi sveitarfélags. Vildu stækka verndarsvæðið „Grafarvogur var hluti stærra svæðis í tillögum Náttúrufræðistofnunar til B-hluta náttúruminjaskrár. Grafarvogur hefur hátt verndargildi sem felst einkum í leirum sem eru mikilvægur viðkomustaður farfugla. Ríkulegt dýralíf í og við leirurnar hefur mikla sérstöðu í borgarlandinu. Vernd þess veitir mikla möguleika til útivistar og fræðslu enda er það meðal markmiða friðlýsingar, því auk þess að vernda náttúrufar styrkir verndunin útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi á svæðinu,“ segir meðal annars um friðlýsinguna í bréfi Náttúruverndarstofnunar. Tillagan kveður á um friðlýsingu Grafarvogs innan þess svæðis sem græna línan afmarkar.Reykjavík/Loftmyndir ehf. Myndin hér að ofan sýnir mörk friðlandsins sem gert er ráð fyrir að friðlýsa samkvæmt tillögunni. Við umfjöllun málsins í umhverfis- og samgönguráði lögðu fulltrúar Sjálfstæðisflokksins fram breytingartillögu þar sem lagt er til að mörk verndarsvæðisins verði útvíkkuð, til samræmis við tillögu umhverfisráðuneytisins frá 2023. „Samkvæmt umræddri tillögu ráðuneytisins myndi verndarsvæðið fylgja göngustíg í norðanverðum Grafarvogi en teygja sig jafnframt inn á skógræktarsvæði við Funaborg. Þaðan fylgdu mörkin göngustíg í átt að Stórhöfða en síðan lóðamörkum meðfram götunni til og með Stórhöfða 45. Þaðan með Stórhöfða að Grafarlæk, síðan meðfram læknum (50-100 metra), og síðan með göngustíg,“ sagði í breytingartillögunni, sem var felld með fjórum atkvæðum fulltrúa Samfylkingar, Sósíalista, Pírata og Vinstri grænna, en Framsókn sat hjá. Allir flokkar hlynntir friðlýsingu Með þá niðurstöðu lýstu Sjálfstæðismenn vonbrigðum sínum í bókum þar sem afstaða meirihlutans er hörmuð. „Þessi afstaða meirihlutans gengur í berhögg við afstöðu Íbúaráðs Grafarvogs, Íbúasamtaka Grafarvogs sem og afstöðu flestra þeirra Grafarvogsbúa, sem hafa tjáð sig um málið. Afgreiðsla málsins sýnir að háleitar yfirlýsingar vinstri flokkanna um umhverfisvernd og íbúasamráð eru innantómar og merkingarlausar,“ segir meðal annars í bókun Sjálfstæðismanna. Við þessu brugðust meirihlutaflokkarnir í eigin bókun þar sem því er haldið fram að „markmiðum um náttúruvernd í Grafarvogi er náð með tillögunni eins og hún var til afgreiðslu. Halda skal til haga að Náttúrufræðistofnun mælir ekki með því að svæðið væri stækkað með þeim hætti sem hér var lagt til.“ Loks fagnar Framsóknarflokkurinn því að tillagan um friðlýsingu hafi verið afgreidd. „ Mikilvægt er að þessum áfanga er lokið til að vernda voginn sem er stórt varpsvæði fugla sem og vinsælt útivistarsvæði. Einnig mun friðlýsingin koma til með að eyða óvissu um framtíðar uppbyggingu í nálægð við voginn,“ segir í bókun Framsóknarflokksins.
Reykjavík Umhverfismál Borgarstjórn Skipulag Mest lesið Yfirgefa húsið fyrir fullt og allt á fimmtudag Innlent Sakar framkvæmdastjóra Landspítala um ósannindi Innlent „Skemmtilegra ef við hefðum lent á hinu árinu“ Innlent „Við verðum að fá fólk heim aftur“ Innlent Ákærður fyrir banatilræði við Trump Erlent Inga kemur Ingó til varnar Innlent Fyrstu íslensku GPS-heiðlóurnar komnar heim Innlent „Komið þá með allt það sem gerðist síðast“ Innlent Óvenjulegu tímabili að ljúka Innlent Furðar sig á þögn yfir „einu helsta áhyggjuefni Íslands“ Innlent Fleiri fréttir „Skemmtilegra ef við hefðum lent á hinu árinu“ Sakar framkvæmdastjóra Landspítala um ósannindi Yfirgefa húsið fyrir fullt og allt á fimmtudag „Við verðum að fá fólk heim aftur“ „Komið þá með allt það sem gerðist síðast“ Fyrstu íslensku GPS-heiðlóurnar komnar heim Harmleikurinn á Edition og umdeild bifreiðarstöð Óvenjulegu tímabili að ljúka Jón Pétur segir enga feðraveldisrembu í „árþúsunda náttúruvali“ Heimilt að nota rafrænt eftirlit í nálgunarbannsmálum „Það þarf að taka í handbremsuna strax“ „Var þetta einhver skets?“ Inga kemur Ingó til varnar Íbúar funda aftur um stöðu Kaffistofunnar Konan ákærð fyrir manndráp á Edition Eden Mining vill ekki sjá málið fyrir dómstólum Ísland kunni að kreista veski ríkra ferðamanna Íslendingurinn var nemandi í lýðháskóla „Mér finnst þetta ákaflega dapurleg framganga“ Sjö þúsund störf gætu verið unnin af gervigreind Vill hætta veiðum en græna ljós Bjarna gildi Hitafundur í utanríkismálanefnd og ráðherra boðar breytingar á hvalveiðilögum Inga vill ekki setja „tugi milljarða í loftslagsmál“ Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Stjórnarþingmaður segir Hafró í bullandi pólitík Handteknu hafa komið áður við sögu hjá lögreglu Bein útsending: Kristrún svarar spurningum um þjóðaratkvæðagreiðslu Tveir handteknir í tengslum við stórfellda líkamsárás Furðar sig á þögn yfir „einu helsta áhyggjuefni Íslands“ Krónu kastað fyrir aurinn í fjármögnun skóla Sjá meira